|
Tháng 8 năm ngoái, dịch tả, khi đó còn được gọi dưới cái tên là “Dịch tiêu chảy cấp” bùng phát ở Hà Nội, các quan chức ngành y tế, trong những chiến dịch truy quét “thủ phạm” với quy mô lớn, bỗng dưng tóm được phẩy khuẩn tả trong thịt chó. Kết quả làm cho cư dân Thủ đô tái mặt: 5 trên 6 mẫu thịt chó cho kết quả dương tính với phẩy khuẩn tả. Đến mức nhiều người đã phải thốt lên rằng: “Chúng ta có thể nào tin rằng 83% mẫu thịt chó nhiễm khuẩn tả?”. Ngay sau khi thông tin được công bố, làng thịt chó Dương Nội lập tức được đặt trong tình trạng nội bất xuất, ngoại bất nhập. Mà cũng chẳng cần đến lệnh cấm, thịt chó lập tức bị tẩy chay với lượng chó tiêu thụ và doanh số sụt giảm thảm hại tại các “Xí nghiệp liên hiệp thịt chó Nhật Tân”, “Phố chó” Lê Văn Hưu và “Dòng sông chó” Tô Lịch.
Năm nay, ngay sau khi dịch tả bùng phát, khuynh hướng “chó tả” lại được đặt ra đầu tiên. Chó ở Dương Nội ngay lập tức bị khiêng đi tìm bới khuẩn tả. Sau chó ở Dương Nội, đến chó Đức Giang cũng được đặt lên bàn thí nghiệm. Kết quả tất nhiên là dương tính. Biện pháp sau đó tất nhiên cũng là “đóng cửa”. Ngành y tế không thể không cấm khi đã có tới 18/29 quận huyện ở Hà Nội có người mắc tả. Mà tả thì phải có nguyên nhân, có thủ phạm. Nhất là khi Cục Y tế dự phòng đưa ra thông tin choáng váng: Trong hơn 200 ca mắc tả, có tới 60,5% ca là do ăn thịt chó. Và, đa phần phẩy khuẩn tả có trong đường ruột chó.
Tự cổ kim có lẽ chưa có món ăn nào được giới thiệu một cách “bạt mạng” như thịt chó.
Ca dao cũ có câu:
Sống ở trên đời biết miếng dồi chó
Chết xuống âm phủ biết có hay không
Thịt chó từng được nhiều người tôn sùng là món “Có đức tính liên kết dân ý, thống nhất nhân tâm, san bằng sự phân biệt giai cấp trong xã hội”. Một món ngon mà “Từ vua chí quan, từ quan chí dân, từ nam phụ lão ấu thảy đều ưa thích, thảy đều dùng được, thảy đều thèm muốn, thảy đều công nhận..”. Món ăn mà “Thi thoảng ăn chơi một bữa ta thấy nó cũng bõ để cho ta sống”.
Nhưng từ khi phát hiện chó tả, món khoái khẩu của nhiều người đang có nguy cơ biến mất vì bị cấm, bị tẩy chay.
Theo GS TS Nguyễn Văn Tuấn thuộc Viện Nghiên cứu Y khoa Garvan, Sydney, Australia: Vào khoảng năm 1970, ở Ấn Độ xảy ra một trận dịch tả, và các nhà dịch tễ học ở đó xét nghiệm vi khuẩn tả trên 500 con chó. Kết quả hoàn toàn âm tính: không một con chó nào bị nhiễm vi khuẩn tả. Trong khi đó, vi khuẩn tả lại được phát hiện trong một số động vật như gà, ngựa, cừu, bò, và trâu. Các động vật này bị nhiễm vi khuẩn tả vì chúng phơi nhiễm nguồn nước địa phương vốn đã bị nhiễm vi khuẩn tả”. Ông cho rằng: “Trường hợp tìm thấy vi khuẩn tả trong thịt chó là do thịt chó bị phơi nhiễm nguồn nước bị nhiễm, chứ có thể chó không bị nhiễm vi khuẩn tả”. Riêng đối với thông tin ngay cả thịt chó nấu chín mà vẫn chứa vi khuẩn tả, vị giáo sư này đã từng làm giáo sư dịch tễ học Đại học Wright States (Mỹ) phải thốt lên rằng: “Đây là một phát hiện “động trời”, bởi vì khoa học từ xưa đến nay cho chúng ta biết vi khuẩn tả không thể nào sống nổi khi được nấu với nhiệt độ của nước sôi”.
Còn nhớ ngay sau khi các công bố “chó tả” được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ, TS Nguyễn Trần Hiển đã lên tiếng minh oan cho thịt chó: “Đây là một phát hiện mới vì từ trước tới nay chưa phát hiện phẩy khuẩn tả trong đường ruột chó...Thủ phạm chính là thực phẩm ô nhiễm chứ chưa có kết luận chính thức về thịt chó”.
Liệu nếu tìm thấy vi khuẩn tả trong thịt chó thì có thể kết luận thịt chó là nguồn gây dịch tả?
“Câu trả lời dứt khoát là không”- GS Nguyễn Văn Tuấn khẳng định trên Tạp chí Y Khoa: “Muốn kết luận thịt chó là nguyên nhân gây dịch tả, cần phải đáp ứng 4 điều kiện. Điều kiện thứ nhất là vi khuẩn đó phải tồn tại ở tất cả bệnh nhân ăn thịt chó. Điều kiện thứ 2 là vi khuẩn đó phải được tách ra từ chó và có thể nuôi dưỡng trong môi trường thí nghiệm. Điều kiện thứ 3 khi vi khuẩn nuôi trong môi trường thí nghiệm cấy vào chó và làm cho chó mắc bệnh. Điều kiện thứ tư là khi vi khuẩn cấy vào chó và gây bệnh được tách ra phải chính là vi khuẩn được tách ra ở bước 2. Nói cách khác, hiện nay, chúng ta vẫn không thể kết luận gì về thông tin vi khuẩn tả có trong thịt chó, và dứt khoát không thể nói thịt chó là nguyên nhân của bệnh tả hiện nay”.
Kinh nghiệm từ nạn dịch tả ở London vào thế kỉ 19 cho thấy nguồn nước chính là “thủ phạm” của ba lần bộc phát bệnh ở qui mô cộng đồng. Có nhiều lý do để suy luận rằng nạn dịch tả ở nước ta cũng có thể xuất phát từ nguồn nước bị nhiễm. Con số hơn 200 ca tả ở 18/29 quận huyện cho thấy dịch tả đang ở thời điểm bùng phát tại Hà Nội. Trận mưa lớn hôm 13-7 vừa qua đang được đánh giá có thể là một cơ hội để dịch tả lây lan, thậm chí sang tất cả các quận huyện. Trong khi đó, ngành y tế vẫn đang kiên trì với khuynh hướng chó và từ chưa công bố dịch. Theo thông báo của Bộ Y tế đã có 11 địa phương có bệnh nhân tả, trong đó những địa phương mới có bệnh gồm TP.Hồ Chí Minh, Bạc Liêu, Thanh Hóa, Hà Nội, Nam Định. Phẩy khuẩn tả đã được tìm thấy là cả ở thịt chó, bún ốc, thậm chí cả ở nước đá. Vậy thì ai có thể khẳng định rằng, chỉ chó, mà không phải là gà, vịt, trâu bò, lợn, ngựa là không nhiễm tả. Và việc cấm chó tại khu vực có khuẩn tả liệu đã ngăn chặn được hết nguy cơ lây nhiễm ra cộng đồng?
Sau lệnh cấm chó, có người đã mỉa mai rằng cách chống dịch ở Thủ đô hiện nay là: Sờ đâu cấm đấy. Sờ gì cấm đó. Toàn chỉ cấm, và cấm.
Một câu hỏi không thể không đặt ra. Liệu việc chống dịch có thể thành công bằng chỉ cách bằng cách “cấm chó”- một động vật chưa hẳn là nguyên nhân gây tả?. Và, đã cấm chó, thì liệu ngày mai ngành y tế sẽ cấm bò, cấm trâu, cấm lợn, cấm gà, nếu phát hiện khuẩn tả trên chúng?
Khi thịt chó bị “tố cáo” là thủ phạm của dịch tả đang hoành hành ở phía Bắc, GS Nguyễn Văn Tuấn đã bày tỏ: “Trước đây, cũng các quan chức y tế khăng khăng cho rằng mắm tôm là nguyên nhân gây bệnh tả, nhưng sau đó thì họ nói mắm tôm vô tội. Nay lại đến thịt chó là “thủ phạm”. Tôi e rằng thịt chó lại bị hàm oan. (Bởi) Thủ phạm dịch tả từ thế kỉ 19 đến nay vẫn là nguồn nước bị ô nhiễm”. Rõ ràng là đâu chỉ có mỗi con chó ở Dương Nội bơi lội khi sống hoặc được rửa ráy khi chết bằng nguồn nước nhiễm bệnh đó?!
Đào Tuấn- Báo Đại đoàn kết
|
