|
|
|
|
Nguyễn Tuân (1910 - 1987) |
|
|
02/04/2011 |
|
Cửa sổ Văn hóa Trà Việt
Nguyễn Tuân (1910 - 1987)
Đỗ Ngọc Quỹ
- Thân thế và sự nghiệp
Sinh ngày 10/7 năm 1910 tại Hà Nội, phố Hàng Bạc. Học bậc thành chung ở Nam Định, năm 1929, bãi khoá phản đối giáo viên Pháp nói xấu người Việt Nam, bị đuổi học. Rủ nhau đi chốn cùng một số thanh niên, bị bắt ở Băng Cốc, Thái Lan, giải về Hà Nội, rồi ngồi tù ở Thanh Hoá (1930).
Hoạt động nghệ thuật trên nhiều phương diện: viết truyện, viết ký, phê bình văn học, dịch thuật, đóng phim, diễn kịch... Tích cực tham gia trong hai cuộc kháng chiến, góp phần ca ngợi đất nước, con người Việt Nam trong chiến đấu, sản xuất và xây dựng.
Mất ngày 28/7 năm 1987. Được giải thưởng Hồ Chí Minh năm 1996.
 Nguyễn Tuân là một nhà văn đứng hẳn ra một phái riêng về lối văn và tư tưởng. Tác phẩm đầu tay nổi tiếng là Vang bóng một thời như một bức tranh cổ hoạ, trong đó có những chuyện thú vị như Những cái ấm đất, Hương cuội, Chén trà sương, mô tả thú uống trà của người Việt Nam thời xưa. Ông là một nhà văn lãng mạn và thích xê dịch, đi tìm tài hoa trong quá khứ, khơi lại đống tro tàn tìm lại cái đẹp ngày qua đã một thời vang bóng, của một lớp người phong kiến đã tàn tạ, một lớp nhà nho mà cuộc đời đã đến lúc xế chiều. Đó là tâm trạng của một lớp nhà văn lãng mạn cô đơn bất lực trước cuộc đời, trong lúc chưa tìm thấy ánh sáng cách mạng, tìm về thời vàng son của một quá khứ.
- Những chiếc ấm đất
“Ngày xưa, có một người ăn mày cổ quái.., thế mà hắn còn chọn lựa từng cửa rồi mới vào ăn xin... Hắn gãi tai, tiến lại gần, tủm tỉm và lễ phép xin chủ nhân cho hắn “uống trà tàu với !”... Hắn giở cái bị ăn mày của hắn ra, cẩn thận lấy ra một cái ấm độc ẩm. Hắn xin phép đâu đấy rồi là ngồi bắt chân chữ ngũ, tráng ấm chén, chuyên trà từ chén tống sang chén quân, trông xinh đáo để... uống đến chén thứ nhì, bỗng hắn nheo mắt lại chép môi đứng dạy “... chỉ hiềm bình trà của ngài cho nó lẫn mùi trấu ở trong; cho nên bề dưới chưa được lấy gì làm khoái hoạt lắm”.
- Chén trà sương
“Sớm nào dạy cụ Ấm cũng ngâm một vài bài thơ. Giọng thật ấm, thật trong, cụ hay ngâm mấy câu này:
Mai sớm một tuần trà,
Canh khuya dăm chén rượu,
Mỗi nhật cứ như thử,
Lương y bất đáo gia
Sớm nào hai cha con ông Sớm nào hai cha con ông Ấm chẳng dạy sớm để uống trà, người cha bao giờ cũng uống trước hai chén và người con cả uống sau nhiều lần đến ba chén là cùng. Sớm nay cũng như lúc thỉnh thoảng của mọi ngày, cụ Ấm lại bắt người trưởng nam giở tập Cổ văn ra bình lại cả hai bài Trà ca của Lư Đồng. Chuyện vãn mãi về trà tàu, ông cụ ấm lại mang luôn cả tập Vũ trung tuỳ bút giảng những đoạn công phu của Quốc tử giám tế tửu Phạm Đình Hổ chiêm nghiệm và xưng tụng về trà tàu.Nguyễn Tuân là con người rất sành điệu về thưởng thức trà tàu, một thú vui thanh lịch của kẻ sỹ Thăng Long hào hoa phong nhã, nhưng cũng không giống đệ tử của Trà đạo Trung Quốc, Nhật Bản. Những nhân vật như cụ Sáu, gã lãng tử và hai cha con cụ Ấm trong hai tùy bút nói trên cũng không thăng hoa bay bổng lên đến tận cõi Bồng Lai tiên cảnh như Lư Đồng - Ngọc Xuyên Tử, hay nghi lễ Trà đạo Nhật Bản với những giá trị tinh thần “Hoà - Kính - Thanh - Tịnh” của chén trà phương Đông, mà chỉ là những người sành điệu thưởng thức hương vị, cái chát ngon của trà mà thôi.
Hà Nội ngày 12 tháng 2 năm 2009
|
|
| |
|
|
|
