Thứ bảy, 14/12/2019
Chào mừng các bạn đến với Website Họ Đỗ Việt Nam.
Trang chủ
Thông tin việc họ
Lịch sử Họ Đỗ Việt Nam
Truyền thống
Sức khoẻ – Trí tuệ – Hữu ích
Sức khỏe
Văn, thơ, nhạc, hoạ
Góc giải trí
Văn hóa trà
Thông tin hai chiều
Tài trợ và đóng góp
Thông tin họ bạn
Câu lạc bộ họ Đỗ
Trang thông tin họ đỗ mới
Điểm tin các báo
Thời tiết
Bài ca dòng họ Đỗ Việt Nam
Quang Cao
Quang Cao
Tin tiêu điểm
Số lượt người truy cập
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm Nay76
mod_vvisit_counterHôm trước471
Hà Nội
Du bao thoi tiet - Thu do Ha Noi
Huế
Du bao thoi tiet - Co do Hue
Đà Nẵng
Du bao thoi tiet - Thanh pho Ho Chi Minh
TP - Hồ Chí Minh
Du bao thoi tiet - Thanh pho Da Nang
 
 
Phạm Đình Hổ (1768 - 1839) E-mail
06/10/2011

 Cửa sổ Văn hóa Trà Việt  

Phạm Đình Hổ (1768 - 1839) - (Trần Kim Anh, 1998).


Tự là Kiều Niên (hay Tùng Niên), sinh ngày 03 tháng chạp, Mậu Tý, Cảnh Hưng, trong một gia đình quan lại ở làng Đan Loan, huyện Đường an, phủ Thượng Hồng (nay Cẩm Bình) Hải Dương. Họ Phạm định cư ở làng Đọc, một làng giàu nổi tiếng, có nghề nhuộm cổ truyền. Đến đời thứ tư thì trở nên giàu có, con cháu được học hành, đỗ đạt làm quan, nhưng chỉ đến tri huyện, thông phán. Đây là một dòng họ thi thư, có truyền thống văn chương chữ nghĩa, giáo dục con cháu theo Nho giáo: học hành, thi đỗ làm quan, để phò vua giúp nước, sau là phì gia ấm tử, rạng danh dòng họ. Họ Phạm là một dòng họ lớn, nhiều đời đỗ đạt làm quan to. Như vậy Phạm Đình Hổ, đã thừa hưởng nhiều phẩm chất tốt đẹp từ cha ông mình.
Phạm Đình Hổ ra đời vào thời kỳ xã hội Việt Nam liên tiếp xẩy ra những biến động dữ dội. Từ năm14 đến 20 tuổi, ông phải chịu tang 4 lần cha, anh trưởng, anh thứ và mẹ. Gia đình bị đẩy vào cảnh đói nghèo. Vào triều đại Tây sơn, ông không tham dự khoa thi nào, suốt thời Gia Long, ông ở nhà làm những công việc của kẻ thất thế, dạy học, viết thuê... Ông viết sách giữa hai trận ốm, giữa sự bức bách của miếng cơm manh áo, không may mắn như Phan Huy Chú hay Lê Quý Đôn. Có lẽ chính cuộc sống đó đã hình thành nên lối viết và nội dung sách của ông.
 
Phạm Đình Hổ
Ông để lại ngót chục cuốn sách đủ thể loại, hạnh phúc của ông là những cuốn sách; đọc nhiều biết rộng nhưng không có cơ hội và điều kiện của Lê Quý Đôn, Phan Huy Chú để thực hiện những công trình lớn. Ông thuộc dòng họ tác giả Hán nôm, có xu hướng bác học chuyên về khảo cứu; ông đã viết ra những cuốn sách hết sức hấp dẫn về đất nước, lịch sử, con người Việt Nam, có kiến thức uyên bác mà còn có lòng thiết tha nồng hậu với quê hương đất nươc.
Trong Vũ Trung tuỳ bút ông đã viết về “Cách uống chè” như sau:
“Cách uống chè thì trong sách Kiên bào đã nói rõ. Họ Lư, họ Lục nổi tiếng về uống chè... Thị hiếu người ta cũng hơi giống người Trung Hoa. Ta sinh trưởng đương lúc thịnh thời đời Cảnh Hưng, trong nước vô sự, các nhà quý tộc, các bậc công hầu, các con em nhà quí đều đua chuộng xa xỉ, có khi mua một bộ ấm chén, phí tổn đến vài mươi lạng bạc. Thường có nhiều người đến chơi các hiệu chè, thăm dò các phố buôn, vác tiền hết quan ấy chục khác, để mua lấy chè ngon. Lúc ngồi rỗi, pha chè uống với nhau, lại đánh cuộc xem chè đầu xuân năm nay sớm hay muộn, giá chè năm nay cao hay hạ. Kẻ thì ưa thanh hương, người thì thích hậu vị, kẻ thì yêu hậu vị, kén hiệu trỏ tên, bày khay chén ra nếm thử. Thậm chí đã có kẻ đặt tiền mua sẵn cho được hiệu chè Chính Sơn, gửi tàu buôn đặt cho được kiểu ấm chén mới lạ, cách hiếu thượng đến thế là cùng cực. Song cái thú uống chè tàu có phải ở chỗ đó đâu !
Chè tàu thú vị ở chỗ tính nó sạch sẽ, hương nó thơm tho. Buổi sớm gió mát, buổi chiều trăng trong, với bạn rượu làng thơ cùng làm chủ khách, mà ung dung pha ấm chè tàu ra thưởng thức, thì có thể tỉnh được mộng trần, rửa được lòng tục. Ấy người xưa ưa chuộng chè tàu là vì vậy.
Từ các đời gần đây trở xuống, thưởng thức chè tàu ngày càng tinh, vị chè nào khác, cách chế chè nào ngon, đều phân biệt kỹ lắm. Lò siêu, ấm chén lại chế ra nhiều kiểu thích dụng.
Còn như nếm chè ở trong đám ruồi nhặng, bày ấm chén ở cửa chợ bụi bậm lầm; lúc ồn ào đinh óc, vơ vẩn rộn lòng, thì dẫu ấm cổ đẹp đẽ, chè ngon ngát lừng, ta chẳng biết uống chè như thế có thật thú vị không? Khi dạy học rảnh, ta thường cùng với người đàn anh trong làng là Tô Nho sinh, dạo chơi chùa Vân, pha chè uống hoặc chèo lên cái gò ba tầng ở phía Tây xóm ấy, rồi múc nước pha chè uống chơi.
Từ đời Khang Hy trở về sau uống chè tàu mới đổi ra pha từng chén nhỏ, chứ không hãm ấm to nữa, vì uống chè, ấm chén cốt nho nhỏ, khi pha mới nổi hương vị. Vòi ấm thẳng thì nước không đọng, mặt đĩa phẳng thì chén không nghiêng, rế lò dầy mà lỗ thưa, thì than không bốc nóng quá, lòng ấm siêu lồi lên và mỏng thì sức lửa dễ thấu, chóng sôi. Ấy cái cách chế bàn chè uống nước, mới đầu còn thô, sau tinh dần mãi ra. Gần đây lại còn chế ra thứ siêu đồng cũng khéo, nhưng khi kim khí bị nó hấp hơi, thường có mùi tanh, không bằng dùng siêu đất, pha chè tốt hơn. Song các nhà quyền môn, phú hộ khi uống chè lại lười không muốn pha lấy, thường thường họ giao cho tiểu đồng pha chế tất cả, dùng siêu đồng cho tiện và lâu hư, như thế không phải bàn làm chi nữa.
Khoảng năm Cảnh Hưng, ở Tô Châu có chế ra một thứ hoả lò và một thứ than tàu đem sang ta bán, đều là những đồ dùng của khách uống trà cần đến, người ta đua nhau mua. Song gần đây đã có người biết chế ra, cũng bắt chước luyện than mà hầm lửa, nắm đất mà nặn lò, so với kiểu của Trung Hoa cũng chẳng khác gì, nười ta cũng ưa chuộng. Ta nhân thể lại tiếc cho người cầm quyền nước, xưa nay không biết lưu ý đến việc công nghệ dân ta. Tiếc thay !
Qua đoạn văn trên có thể cảm nhận được thú vui uống chè của nhà văn Phạm đình Hồ, cùng với ông bạn Tô nho sinh hoà mình với thiên nhiên cây cỏ, môi trường đồng quê. Điều đáng chú ý là nhà thơ đã mở đầu đọan văn với Họ Lư họ Lục, tức là Lư Đồng (Ngọc Xuyên Tử) và Lục Vũ thời Đường Minh Hoàng ở Trung Quốc (708).


  Bài do PGS Đỗ Ngọc Quĩ gửi


 
< Trước   Tiếp >
 
 
Múi giờ

Trang ảnh










 
 
Copyright © 2006 Ho Do Viet Nam. All rights reserved.
Đ/c :111 Đặng Tiến Đông - Đống Đa - Hà Nôi
Khu Đô Thị Tây Nam Linh Đàm
Hotline:091.8830808.
Website: www.hodovietnam.vn - Email: banlienlac@hodovietnam.vn