Trao đổi tại Hội trường trong phiên làm việc cả ngày 8/6 về nội dung tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế, các đại biểu Quốc hội tiếp tục chất vấn Chính phủ về kinh phí thực hiện, vốn đã được đề cập khá nhiều trước đó.

Các đại biểu yêu cầu, Chính phủ cần phải trình ra Quốc hội gói kinh phí cần bao nhiêu và được phân bổ trong bao nhiêu năm. Mỗi năm sẽ ảnh hưởng đến ngân sách chung, ngân sách các bộ, ngành như thế nào, ngân sách các địa phương ra sao…

Đại biểu Nguyễn Ngọc Hòa  (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, nguồn Ngân sách này ít nhất phải thực hiện qua 3 khoản. Khoản thứ nhất là chính sách ưu đãi, miễn, giảm, khuyến khích đầu tư để kích thích chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Thứ hai là những khoản kinh phí Nhà nước có thể bỏ ra để hỗ trợ cho xã hội tham gia vào quá trình tái cơ cấu bao gồm quá trình mua bán nợ lẫn nhau, mua bán, sáp nhập các doanh nghiệp. 

Đại biểu Hòa cũng băn khoăn, trong quá trình chuyển dịch cơ cấu sẽ dẫn tới tình trạng thu hẹp của một số bộ phận, một số ngành và mở rộng một số ngành khác, như vậy, các vấn đề về an sinh xã hội về công ăn, việc làm sẽ được hỗ trợ để tái đào tạo, hỗ trợ để đào tạo công ăn việc làm mới, v.v. như thế nào. 

Ngoài ra, theo ông, trong tổng kinh phí bỏ ra phải tính đến tổng kinh phí của xã hội bỏ ra vì quá trình tái cơ cấu là quá trình đồng bộ, Nhà nước làm và xã hội làm. Trong đó, đặc biệt phải xem xét bảo vệ lợi ích của xã hội để tránh những thiệt hại đã xảy ra và phải lường được cái giá có thể phải trả trong quá trình này.

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (Bình Dương) lại dẫn ra ví dụ rất cụ thể ở những khu cụm công nghiệp với tỷ lệ lấp đầy khá cao như Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, nếu buộc phải tái cơ cấu thì phí tổn không hề nhỏ, các doanh nghiệp tư nhân sẽ làm như thế nào và nguồn kinh phí ở đâu? Lúc đó việc tái phân bổ các nguồn lực ở cấp vĩ mô, chi đầu tư công ở địa phương sẽ dựa trên tiêu chí nào?

Theo ông Nhân, nếu ghi chung là phải nhắm đến mục tiêu hiệu quả góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế nói chung và các doanh nghiệp nói riêng thì thực ra rất khó để căn cứ thực hiện.

Còn theo ý kiến của đại biểu Tôn thị Ngọc Hạnh (Đắk Nông), nếu các giải pháp ở đề án không có định lượng được thì sẽ chỉ như một chương trình hành động mà thôi.

Tiếp nối mạch phân tích của những đại biểu trước đó, đại biểu tỉnh Ninh Bình, ông Bùi Văn Phương đề nghị, Chính phủ phải trình ra Quốc hội được những những con số cụ thể. 

Theo ông Phương, đã tái cơ cấu dứt khoát phải có chi phí. Bởi, chỉ đơn giản là thay đổi công nghệ tại một doanh nghiệp, không thể nói là bán nhà máy cũ đi để thêm tiền mua nhà máy mới mà bắt buộc phải có kinh phí cung cấp cho tiến trình thay đổi đó.

Khó tính con số chính xác

Đáp lại mối băn khoăn của các đại biểu Quốc hội về nguồn lực tái cơ cấu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ tái nhấn mạnh, “đã tái cấu trúc thì phải có nguồn lực, mà nguồn lực chắc chắn phải rất lớn”.

Riêng ở đề án tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước, Bộ trưởng Huệ cho biết, Bộ Tài chính đã dự trù từ 4 nguồn bao gồm quỹ hộ trợ sắp xếp và phát triển DNNN, sử dụng công cụ mua bán nợ, sử dụng nguồn lực từ cổ đông chiến lược nước ngoài tại doanh nghiệp và cả sử dụng đến nguồn viện trợ ODA.

Riêng về phương án thứ tư, Bộ trưởng Huệ cho biết, hiện ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) đã cam kết cho Việt Nam vay 600 triệu USD để tái cơ cấu một số tập đoàn, tổng công ty Nhà nước. Đơn vị được thực hiện thí điểm đầu tiên là tập đoàn Sông Đà với 120 triệu USD với lãi suất vay 0,5% trong thời hạn 30 năm.

Còn tại lĩnh vực ngân hàng, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho hay, sẽ huy động nguồn lực tổng thể, trong đó có thành lập công ty mua bán nợ, huy động góp vốn từ khu vực tư nhân, khuyến khích hợp nhất, sáp nhập, thậm chí Ngân hàng Nhà nước cũng vào cuộc mua cổ phần tại những ngân hàng yếu kém. 

Riêng về sự tham gia của yếu tố nước ngoài, người đứng đầu NHNN cho hay, sẽ tính đến khi các nhà đầu tư trong nước không còn có thể tham gia.

Trước đó, qua các phiên họp tại Thường vụ, các thành viên cũng đã bàn nhiều về nội dung này. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, “để tính toán cụ thể chi phí cho đề án hết bao tiền thì hơi khó” mà chỉ có thể phác thảo con số ước chừng theo phần trăm tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Tuy nhiên, với cách tính này thì có thể đặt bút tính ra được nhưng không thật chính xác và không mang nhiều ý nghĩa. Ông thừa nhận rằng, quá trình này gắn với sự chuyển dịch của nền kinh tế nên yêu cầu tính toán cụ thể ra là rất khó và không thể tính được chính xác. 

Theo tính toán của của một số chuyên gia kinh tế, riêng chi phí cho tái cơ cấu lĩnh vực ngân hàng đã rơi vào khoảng 5% GDP, tương ứng 5-6 tỷ USD (với con số GDP của Việt Nam hiện vào khoảng 120 tỷ USD).

Bích Diệp- Báo Dân trí

 

Alan Phan: Việt Nam có thể phải chi 70 tỷ USD để kích thích kinh tế?

Bất động sản qua lịch sử

Tất cả những tranh chấp trong 5 ngàn năm lịch sử đều có liên quan đến đất đai. Các đế chế Trung Hoa, Ai Cập, Hy Lạp, La Mã, Tây Âu vào trước Thế Chiến thứ hai, đều dựa vào kế hoạch bành trướng trên căn bản chiếm đất. Ngay cả Việt Nam, chuyện "mở mang bờ cõi" từng được coi là sự thể hiện lòng yêu nước cao độ… Cho đến ngày hôm nay, tại những quốc gia kém phát triển, nền kinh tế còn thô sơ, tài sản của người dân phần lớn vẫn là bất động sản, ít nhất cũng là miếng đất để "cắm dùi". Cho đến năm 1985, những tỷ phú giàu lên nhờ bất động sản vẫn chiếm 18% tổng số 100 tỷ phú giàu nhất nước Mỹ. (Hiện nay, gần như ít ai có thể kiếm tỷ đô la trong vài chục năm nhờ bất động sản, trừ khi họ mua bán các sản phẩm phái sinh tài chánh của bất động sản).

Bất động sản qua góc nhìn cá nhân

Trong cuộc đời kinh doanh của tôi, ông chủ cũ người Do Thái là nhân vật ảnh hưởng đến những quyết định về đầu tư hay điều hành bất động sản. Ông là một đại gia có khoàng 1,6 tỷ USD vào thời cực thịnh. Mặc dù có một căn penthouse rộng hơn 1.000 mét vuông ở Park Avenue, nơi mệnh danh là khu giàu có nhất New York, một bà vợ với đứa con gái, ông gần như sống suốt ngày trên chiếc máy bay Gulfstream riêng của ông. Ông bay khắp thế giới và phòng ngủ của ông nằm tại hầu hết các khách sạn 5-6 sao trên khắp 5 lục địa.

Lúc tôi còn làm việc cho ông, công ty của ông đầu tư và kiểm soát 24 công ty con thuộc nhiều ngành nghề và tại nhiều quốc gia, nhưng không một công ty nào liên quan đến bất động sản, cả trực tiếp lẫn gián tiếp.

T/S Alan Phan là Chủ tịch Quỹ Đầu tư Viasa tại Hong Kong và Shanghai. Ông đã làm việc tại nhiều công ty đa quốc gia ở Wall Street và phát triển công ty Hartcourt của mình thành một tập đoàn niêm yết trên sàn Mỹ với thị giá hơn 700 triệu dollars. Ông sống và làm việc tại Trung Quốc từ 1999. T/S Phan tốt nghiệp BS tại Penn State (Mỹ), MBA tại American Intercontinental (Mỹ), Ph.D tại Sussex (Anh) và DBA tại Southern Cross (Úc). Ông đã xuất bản 7 cuốn sách bằng tiếng Anh và tiếng Việt. Email: Địa chỉ thư điện tử này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó và Web: www.gocnhinalan.com

Ông giải thích, bất động sản là một đầu tư khó có thể kiểm soát vì chu kỳ lên xuống khó đoán, vì khi gặp khó khăn, ta không thể dời bất động sản đến một thị trường khác (như các sản phẩm hay dịch vụ). Thêm nữa, khi cho thuê bất động sản, những rắc rối phát sinh với người thuê có thể vượt quá khía cạnh pháp lý (chẳng hạn như chính phủ có thể cấm tăng giá thuê để lấy phiếu của người dân nghèo trước mỗi kỳ bầu cử…). Thêm vào đó, khi thị trường xuống dốc, việc thoái vốn gần như bất khả thi, dù chịu bán lỗ. Và trên hết, chiến thuật đòn bẩy hay dùng trong kinh doanh bất động sản có thể tạo lợi nhuận nhanh chóng, nhưng cũng là mồ chôn bao nhiêu tài sản cực nhanh. Khi qua lại Mỹ lần thứ hai vào năm 1975, tôi kiếm được hơn 4 triệu đô la nhờ đầu tư bán thời gian vào bất động sản trong khi đi làm. Sau đó, tôi mất hết tiền đã kiếm được khi đầu tư vào một dự án bất động sản ở Arizona vào năm 1982. Ở Trung Quốc, căn biệt thự tôi mua ở Thượng Hải năm 1999 với giá 400.000 đô la nay đã trị giá gần 2 triệu đô la. Một đầu tư khác với vài người bạn ở một khu thương mại gần Bắc Kinh thì giờ có tặng cũng không ai lấy!

Bất động sản và nợ xấu ngân hàng

Khi bong bóng bất động sản vỡ bên Mỹ vào 2008, tờ tuần báo nổi tiếng Economist có làm một phân tích về nguyên do. Chính yếu là các ngân hàng và định chế tài chính đã rất "lười" khi đổ tiền vào các khoản nợ bất động sản. Trái với các tài sản tài chính khác, thị trường cho bất động sản tương đối an toàn và bền vững. Dựa trên một định giá đã được "công thức hóa" khi tính tỷ lệ rủi ro, các ngân hàng lại đặt niềm tin thêm vào các công ty giám định rủi ro như Moody’s, Fitch… do đó, họ đã bỏ tiền thoải mái vào bất động sản và các sản phẩm phái sinh. Khi bong bong nổ, họ là nạn nhân đầu tiên và sau cùng.

Các ngân hàng Việt Nam cũng hành xử tương tự. Ngoài các món nợ cho những doanh nghiệp nhà nước được chính phủ bảo lãnh, phần lớn các món nợ đều phải có sổ đỏ, sổ hồng của bất động sản cho tiện lợi mọi bề. Nền kinh tế thị trường to lớn của Mỹ có thể hóa giải được cơn bão do bất động sản đem lại, nhưng chính phủ Mỹ cũng mất gần 2 ngàn tỷ đô la (khoảng 14% GDP) để cứu nguy (QE 1, QE 2 và Twist). Một vài chuyên gia ước tính là nền kinh tế Việt Nam sẽ phải chi ra hơn 70 tỷ đô la (65% GDP) trong 2 năm tới để có thể làm việc tương tự. Cách duy nhất để kiếm số tiền này là huy động tiền nhàn rỗi trong dân, qua vàng và ngoại tệ để không bị lạm phát phi mã. Quả thực đây là một bài toán khó khăn cho các nhà lãnh đạo kinh tế. Tôi hoàn toàn chia sẻ với ông Lê Mạnh Hà, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM khi ông cho là giá đất (và gián tiếp là giá bất động sản) sẽ là rào cản căn bản của mọi cố gắng để tái cấu trúc nền kinh tế. Vấn đề này liên quan đến tất cả, từ đầu tư công, doanh nghiệp đến hệ thống tiền tệ...