Thứ sáu, 16/11/2018
Chào mừng các bạn đến với Website Họ Đỗ Việt Nam.
Trang chủ
Thông tin việc họ
Lịch sử Họ Đỗ Việt Nam
Tìm hiểu về cội nguồn
Phả dòng họ các nơi
Nghiên cứu về lịch sử
Truyền thống
Sức khoẻ – Trí tuệ – Hữu ích
Thông tin hai chiều
Tài trợ và đóng góp
Thông tin họ bạn
Câu lạc bộ họ Đỗ
Trang thông tin họ đỗ mới
Điểm tin các báo
Thời tiết
Bài ca dòng họ Đỗ Việt Nam
Quang Cao
Quang Cao
Tin tiêu điểm
Số lượt người truy cập
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm Nay28
mod_vvisit_counterHôm trước1625
Hà Nội
Du bao thoi tiet - Thu do Ha Noi
Huế
Du bao thoi tiet - Co do Hue
Đà Nẵng
Du bao thoi tiet - Thanh pho Ho Chi Minh
TP - Hồ Chí Minh
Du bao thoi tiet - Thanh pho Da Nang
 
 
người Công giáo đầu tiên là ai? E-mail
18/12/2006

 

Đi tìm dấu chân người công giáo đầu tiên

Dựa trên gia phả dòng họ Đỗ có tên là Đỗ Tộc gia phả, ở làng Bông Trung, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, Cha Poncet tìm thấy ở trang 18b một câu như sau : Đỗ Hưng Viễn theo đạo có tên là Hoa Lang.
Chỉ vỏn vẹn có mấy chữ. Nhưng lại có tầm vóc lịch sử, vì đánh dấu giai đọan mở đầu của đạo công giáo vào Việt Nam. Chữ Hoa Lang được dùng lúc bấy giờ chỉ có thể hiểu được là đạo Công giáo, không thể là tin lành. Vì Tin Lành đến 200 năm sau mới vào Việt Nam. Vậy đạo Hoa Lang là đạo Công giáo.. (1)
Kể như giải quyết được một vấn nạn. Vấn đề kế tiếp là lúc nào ông Đỗ Hưng Viễn trở lại đạo Công giáo.
Theo gia phả, Ông Đỗ Biển, bố của Đỗ Hưng Viễn làm quan lớn trong triều đình vào khoảng năm 1558 đến năm 1571, dưới thời Lê Anh Tôn ( Thời Lê anh Tôn 1556-1573 ). Lúc đó, ông khoảng 60 tuổi. Từ đó suy ra ông Đỗ Hưng Viễn lúc đó khoảng 30 tuổi. Việc trở lại đạo của ông chỉ có thể xảy ra vào lúc ông từ 25 đến 30 tuổi. Trước 25 tuổi, ông có thể còn ở với bố mẹ nên chịu sự kiềm tỏa gia đình không cho phép theo đạo. Sau tuổi 30 có thể ông cũng ra làm quan mà theo tục lệ lúc bấy giờ cho phép ông có nhiều bà vợ cũng sẽ cản trở việc trở lại đạo của ông. Khó có thể ông từ bỏ tất cả vợ con để vào đạo. Xét như thế, việc trở lại đạo của ông rơi vào thời gian từ 1560-1570, lúc ông còn trẻ dưới thời Lê Anh Tôn.
Nhưng từ năm 1560 đến 1570 mà ông Đỗ Hưng Viễn đã trở lại đạo là một điều khó cắt nghĩa được, vì theo Romanet du Caillaut trong Essai sur les origines du Christianisme du Tonkin et dans les autres pays Annamites, trang 36 có viết : Giáo sĩ đầu tiên liên lạc với Việt Nam là Giovanni Battista da Pesaro, dòng Phan xi cô đến từ Macao đã gửi thư cho vua nước ta xin được truyền đạo vào năm 1581, vua đã nhận lời . Trước năm 1581, chưa có nhà truyền giáo nào đến rao giảng ở Việt Nam. Làm sao Đỗ Hưng Viễn có thể trở lại đạo vào khoảng năm 1560. Cùng thời gian đó, có hai nhà truyền giáo là khác là Diego d!oreposa đến Việt Nam vào năm 1583 và Bastholomê de Ruitz đến vào năm 1584. Nhưng cả hai đều thất bại rồi lút lui.(2)
Nhưng Caillaut đã hé lộ ra một dữ kiện khá quan trọng ở trang 67 ông viết : Các nhà truyền giáo trên khi đến Thanh Hóa vào khoảng 1582-1583 thì ở đó đã có người công giáo rồi. Họ đã truyền đạo giữa người Việt Nam với người Việt Nam rồi. Có nghĩa là đã có người công giáo trước khi các giáo sĩ trên đặt chân tới Việt Nam.(3)
Vậy cái người công giáo Caillaut muốn nói tới ở đây là ai, phải chăng là Đỗ Hưng Viễn, nhưng cho dù là Đỗ Hưng Viễn đi nữa vẫn chưa có lời giải đáp bằng cách nào trước năm 1581 Đỗ Hưng Viễn trở lại đạo.
Theo Poncet, Các thương buôn người Bồ Đào Nha, Tây ban Nha thường chỉ ghé Việt Nam như Tourane để mua thêm lương thực hoặc trữ thêm nước mà không ở lại. Giáo sư Nguyễn khắc Ngữ, đã quá vãng, trong cuốn sách Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Hoà Lan giao tiếp với Đại Việt của ông cũng xác nhận một lần nữa điều đó.
Tóm lại, họ chỉ ghé Việt Nam sau đó đi sang Tầu hoặc Nhật Bản. Ngay như thánh Phan xi Cô cũng chỉ ghé Việt Nam đến ba lần vào các năm 1549-1551-1552, nhưng ngài không bao giờ dừng lại . Vì thế, trong các thư từ của ngài không bao giờ nhắc tới Việt Nam. Nhưng điều đó cũng cho thấy rằng, trên các thương thuyền đó thường có các giáo sĩ đi theo, câu hỏi được đặt ra tiếp là Đỗ Hưng Viễn được rửa tội ở đâu ?. Ông chắc chắn đã không được các giáo sĩ trên rửa tội, vì không ai dừng lại.. Chỉ còn một cách giải thích là ông đã đi theo các thuyền buôn người Bồ và được các giáo sĩ rửa tội hoặc trên thuyền, hoặc ở Ma Cao, vào khoảng năm 1556-1570. Để giải thích rõ hơn là các vua Lê Anh Tôn rất muốn giao thiệp với các nhà buôn ngoại quốc và sẵn sàng đón nhận các giáo sĩ vào truyền đạo nên rất có thể vua đã truyền cho họ Đỗ mang thư của vua sang Macao cho các cha Phan xi cô, vì vậy mà họ Đỗ đã có thể đi học đạo và rửa tội không phải ở Việt Nam mà ở ngoại quốc (4)
.

Vietsciences- Nguyễn Văn Lục

Chú thích:

1. Theo cố Cadière đã trích dẫn Cristofori Borri thì chữ Hoa lang do ở câu : Congnơ muon bau tlom laom Hoalaom chiam (Con nhỏ muốn vào trong lòng Hoa lang chăng). Đây là lần đầu tiên người ta nghe và hiểu rằng đạo Hoa Lang có nghĩa là đạo Công giáo. Thuở ấy, ils se croyaient que se faire chrétien n'était autre chose que de cesser d'être Cochinchinois pour devenir Portugais .(Trích trong BAVH. 1931, trang 339-340.)
Nhưng cha P. Henri Bernard, dòng tên trong : Pour la compréhension de L'Indochine et de L'occident, trang 58 có lối giải thích đơn giản hơn. Cha cho rằng Người Việt Nam xưa khi theo đạo của người Bồ thì gọi là Đạo Phu Tu Ghê, theo người Y Pha Nho thì gọi là đạo Y Pha Nho, theo người Pháp thì gọi là đạo Pha Lang Sa và theo người Hoà Lan thì sẽ gọi là đaọ Hoà Lan... Đơn giản như vậy. Nhưng từ thế kỷ thứ 17 thì tất cả những gì có liên quan đến đạo Công giáo đều gọi chung là Hoa lang.
2. Giáo sư Ngữ trong sách đã dẫn của ông cũng đã khẳng định như sau : Tuy nhiên, ngoài tài liệu trong Khâm Định Việt Sử nói trên, không có tài liệu nào nói đến những họat động thương mại và truyền đạo của Bồ trước năm 1579. Lý do dễ hiểu vì mãi đến năm 1539, công ty Bồ Đào Nha phụ trách việc truyền giáo ở Ma Cao mới đưọc thành lập nên không có các tài liệu lưu trữ trước đó. Ông nói thêm Tài liệu xưa nhất của người Bồ nói đến việc truyền giáo của người Bồ là vào năm 1579. Nhưng chỉ sau đó ít dòng, Giáo sư Ngữ đã nói ngược lại điều khẳng định ông vừa nêu trên trên khi ông viết : Tài liệu này chứng minh rằng đến năm 1579, xứ ta đã có một số nhà thờ và giáo dân quan trọng và đã có một số giáo sĩ từ Macao gởi sang, nhưng không đủ.
3.Giáo sư Ngữ đã bỏ khá nhiều công phu sưu tầm tài liệu, nhất là sách xuất xứ từ Bồ Đào Nha mà ông cho biết nhờ sống ở khu vực có nhiều người Bồ , đường Colonial, Montréal, ông đã thu thập được một số tài liệu liên quan đến mối liên hệ Việt Bồ. Ông trích dẫn trong Les débuts du Christianisme en Annam của Bonifacy như sau : Cuối thế kỷ 16, người Tây Ban Nha về qua Cửa Hàn đã thấy ở đấy có hai giáo sĩ Bồ thuộc dòng Augustins. Những linh mục này không giảng đạo cho người bản xứ mà chỉ làm lễ cho các thủy thủ Bồ thường đi qua cửa biển này.
4.Thời vua Lê thần Tông 1619-1643, thế kỷ 17, ở Mật Sơn, vùng Thanh Hóa, người ta còn tìm thấy ngôi đền của vua có bức tượng vua và 6 bức tượng các bà vợ của ông. Trong đó có một bà Việt Nam, một bà Tầu, một bà đất Ba Thục (Tầu), một bà người Xiêm và cuối cùng một bà đầm người Hoà Lan. Điều đó cho thấy, có một thời gian mối liên lạc giữa Việt Nam và các nước ngoại quốc khá thân thiện

 
Đám rước nhà thờ công giáo-ảnh minh hoạ

   

 
< Trước   Tiếp >
 
 
Múi giờ

Trang ảnh










 
 
Copyright © 2006 Ho Do Viet Nam. All rights reserved.
Đ/c :111 Đặng Tiến Đông - Đống Đa - Hà Nôi
Khu Đô Thị Tây Nam Linh Đàm
Hotline:091.8830808.
Website: www.hodovietnam.vn - Email: banlienlac@hodovietnam.vn