Trao đổi với VnExpress.net, nhà văn Băng Sơn, bày tỏ, ông thấy buồn và xấu hổ cho người Hà Nội. Hành động bẻ cành, phá hoa của một bộ phận thanh niên đã đem lại tiếng xấu cho người thủ đô.
> Tan hoang phố hoa Hà Nội / Xem video phố hoa bị phá hoại trong đêm khai mạc

- Khi biết tin Hà Nội tổ chức Lễ hội phố hoa ông cảm thấy thế nào?

- Ngay từ khi các khâu chuẩn bị lễ hội bắt đầu, tôi đã bảo con trai chở xe đạp đi dọc phố hoa. Việc tổ chức quả rất công phu. Ý tưởng làm một phố hoa rất tốt.

Tuy nhiên, làm cổng chào bằng quạt khô, chơi hoa cúc theo từng giỏ một nở lấm tấm như thế thì chưa phải là người Hà Nội. Đó là hoa của người Nam Bộ. Nếu đi vào các gia đình ở thủ đô, sẽ thấy Tết đến, họ chỉ chơi hoa đào, hoa mai và hoa hồng. Có lẽ cũng thông cảm vì tổ chức lễ hội hoa hơi sớm trong khi hoa Hà Nội chưa nở kịp.

Tiểu cảnh phố cổ Bát Tràng cũng có người khen nhưng chê nhiều hơn, chê như là hàng mã và trông lụn vụn, không toát được hồn phố cổ. Riêng 2 con rồng được kết bằng hoa hồng môn công phu nhưng không có cái tư thế vận động...

- Cảm giác của ông khi phố hoa bị tàn phá tơi tả ngay sau khi khai hội?

- Tôi cảm thấy buồn và xấu hổ. Người Hà Nội làm xấu Hà Nội đi. Bao nhiêu năm hội hoa ở Đà Lạt, ở TP HCM mà không phải làm hàng rào vẫn giữ được cho đến ngày cuối cùng.

Vậy mà ở đây có người rút cả cành lau, dẫm lên những bông hoa đẹp. Hoa không có lỗi mà người đi chơi có lỗi. Người Hà Nội cần phải rút kinh nghiệm.

- Ông đánh giá thế nào về ý thức người Hà Nội qua vụ việc này?

- Ngày xưa, nàng Kiều đi hội hoa xuân, chỉ vô tình làm gẫy cành mẫu đơn mà bị trói. Lúc ấy chàng nho sinh Từ Thức đi qua liền cởi áo đền cho người bán hoa. Người xưa cách đây hàng nghìn năm còn ý thức được như thế, chúng ta mang danh hiện đại, thế mà đi chơi hoa lại bẻ cành, phá hoa làm xấu tiếng cả dân thủ đô.

Hôm qua về tôi cứ ngẫm nghĩ mãi, tính cách hào hoa của người Hà Nội ở đâu, phong nhã văn minh ở đâu, thì thấy chất Hà Nội kém quá, thấy xấu hổ cho người Hà Nội. Tuy nhiên, tôi cho rằng những người đó chưa hẳn là "người Hà Nội". Những người ngắt cành, bẻ hoa chủ yếu là thanh niên.

Lớp thanh niên Hà Nội hiện giờ là ai, họ ứng xử như thế nào? Có nhiều người nhập cư về Hà Nội, họ mang tác phong của địa phương cũ, về đây, pha loãng "chất Hà Nội". Những hành động bẻ cành, phá hoa chỉ của một bộ phận nhỏ, nhưng tác động của nó thì rất lớn và để lại hậu quả, tiếng xấu cho người Hà Nội nói chung.

- Khi thấy có người ngắt cành bẻ hoa, nhiều người khác chứng kiến nhưng không tỏ thái độ bất bình hay ngăn cản. Ông nhận xét điều này thế nào?

- Đa số chúng ta có thói quen không can thiệp vào chuyện của người khác, người ngay lại sợ kẻ gian, thấy người ta móc túi cũng kệ, thấy một hành động sai trái cũng không can thiệp, sợ đánh nhau, sợ va chạm, sợ trả thù, sợ trách nhiệm... Đó cũng là cái kém của người Hà Nội.

Ngoài ra, hội hoa lần này cũng bộc lộ nhiều vấn đề. Ban tổ chức công phu nhưng chưa đến nơi đến chốn, người dân thì thiếu ý thức, không tôn trọng những lao động của người khác...

Người ta phải chăng những sợi dây thừng để tránh người đi chơi bẻ, rút hoa. Ảnh: Hoàng Hà.

- Có ý kiến cho rằng, sự pha trộn nhiều nền văn hóa đang làm phai nhạt những nét riêng của người Tràng An. Ông nghĩ sao về điều này?

- Thực tế đã xảy ra, nhưng chúng ta không thể mong chân núi Ba Vì thành phố Hàng Ngang, Hàng Đào được. Thành phố phát triển đã làm mất đi làng hoa Ngọc Hà, mất một vùng đào Nhật Tân và nhiều thứ khác nữa. Nếu tình hình quản lý thành phố lỏng lẻo như thế này, chúng ta chưa phát triển vùng xứ Đoài cũ thì đã làm mất đi nền văn hóa.

- Theo ông, cần phải làm gì để nâng cao ý thức người dân?

- Xây dựng văn hóa phi vật thể thì không thể là ngày một ngày hai mà phải có quá trình dài lâu. Bây giờ Hà Nội còn có người văn hóa hết lớp 2, vậy phải nâng tầm lên. Cái đó không thể làm nhanh chóng được. Trong thành phố cũng rất nhiều người nói ngọng, cái đó phải cũng cần có một quá trình. Cái tốt tiêm nhiễm vào con người ta phải 5 năm 10 năm, nhưng cái xấu chỉ cần một giờ, một phút.

Rút kinh nghiệm từ việc này, tôi cho rằng, sang năm các nhà tổ chức vẫn sẽ tiếp tục tổ chức lễ hội hoa. Tuy nhiên đến lễ hội 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, các nhà chức trách, chính quyền phải chuẩn bị công phu và hợp lý hơn.

Người Hà Nội cũng phải rút kinh nghiệm, nhất là lớp thanh niên mới lớn, di cư ở các nơi về, họ chưa ý thức được họ là người Hà Nội, phải là người có văn hóa.

Anh Thư thực hiện

Về việc bẻ hoa lễ hội Tết Dương lịch

Điều này đã từng diễn ra ở Lễ hội Hoa anh đào tháng 4 Hà Nội cùng năm.

Những người có văn hóa như bị nghẹn lại, bàng hoàng mà chỉ có thể tức giận run lên trong ý nghĩ:

1. Không thấy một quan chức nào ngành Văn hóa lên tiếng mạnh mẽ. Thái độ lên án của cộng đồng quá yếu, một số phản ứng bằng những từ ngữ mềm mỏng, có phần cải lương trên vài tờ báo. Công luận không quan tâm bằng một góc nhỏ hơn vụ Nhật ký Vàng Anh hay bóng đá.

2. Chứng kiến sự bất lực của những người xuất hiện trong sắc phục của lực lượng bảo vệ nhưng chỉ có thể lên tiếng nhắc nhở mà thôi. Thậm chí không ít kẻ vì muốn thể hiện tình yêu với bạn gái nên nhảy lên bẻ hoa. Những người tử tế lương thiện không thể làm gì chỉ ngậm ngùi.

3. Những kẻ tồi tàn ấy có thể bẻ hoa như thế ở nước khác, môi trường xã hội khác được không? Thậm chí chúng ta không thấy hiện tượng như thế ở thành phố khác trên đất nước Việt Nam cơ mà!

4. Có thể xem việc này như một sự sỉ nhục đối với Hà Nội được xem là ngàn năm văn hiến không? Mảnh đất gọi là văn hiến, là Thủ Đô mà chấp nhận nổi một việc phản văn hóa như thế sao?

5. Ghê sợ hơn khi chúng ta quan sát thấy những kẻ bẻ hoa là sinh viên, những người ăn mặc có vẻ lịch sự và những người dường như đã có thời gian sống đủ dạn dĩ ở đất Hà Nội và họ ở đủ các lứa tuổi! Hoa tượng trưng cho Vẻ đẹp, Sự sống tinh tế, cho tình cảm giữa thiên nhiên và con người, gần với những biểu tượng được tôn vinh trong cuộc sống tinh thần của chúng ta. Những kẻ bẻ hoa, chúng hủy hoại chứ không phải thưởng thức, chúng tàn phá bởi sự vị kỷ xấu xa chứ không phải để chia sẻ và cộng hưởng với người khác. Chúng cướp phá để biểu hiện một tình cảm lố lăng bệnh hoạn - cái cách chúng muốn sở hữu vẻ đẹp. Chúng không muốn ai đến sau chúng được thưởng thức cái Đẹp, vì thế để lại sự tan nát, tơi tả...

Đến loài chim Kền Kền xấu xí và hôi hám cũng là kẻ làm vệ sinh môi trường. Con chó phải ăn phần thừa trẻ con, cũng chỉ no lúc làm sạch... Những kẻ bẻ hoa kia, chúng thuộc loại gì?

Chúng ta phải đặt ra câu hỏi? Ai có trách nhiệm về sự bi thảm ấy? Khi chúng ta vẫn biết con người là sản phẩm của Gia đình, Nhà trường và Xã hội. Vậy thì cần gọi đích danh Người phải nhận trách nhiệm cuối cùng là: Cha mẹ, Thầy Cô và Quan chức... Nhưng sâu xa hơn nữa là Nền giáo dục, đúng hơn là những tư tưởng chính trị đã tạo ra nền giáo dục đó...

Những con người, những công dân như vậy sẽ biến mảnh đất này thành gì đây? Để cho bao công lao dựng xây tốt đẹp vào bất kỳ một ngày nào cũng có thể trở nên hoang tàn, trơ trụi không chút ghê sợ, đau xót thậm chí giữa thanh thiên bạch nhật?

Nguyễn Tất Thịnh
Giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia

 

Thói hư tật xấu của người Việt:

Không biết tôn trọng cả lợi ích công cộng lẫn lợi ích cá nhân
(Quốc dân độc bản, tài liệu của Đông kinh nghĩa thục, năm 1907)

Sản nghiệp tài vật chung gọi là lợi ích công cộng. Có những kẻ chiếm đường quan, phá hoại cầu cống, phá trường học, công sở, đồ đạc trong thư viện, đèn điện trên hè phố, bẻ hoa ở công viên và vi phạm quy ước chung. Nơi du hí hội trường nhà hát họ cũng tranh giành nhau làm ồn ào náo động. Phàm những kẻ mưu tiện lợi cho mình mà bất tiện cho số đồng đều không thể tha thứ được.

Những người tìm ra được một phương pháp làm ăn truyền lại được một kỹ thuật khéo léo cũng phải lao tâm khổ tứ. Nếu không có pháp luật bảo vệ quyền lợi khác biệt ấy, những người có tài sẽ sinh ra chán nản lười biếng và sẽ chẳng có sáng tạo mới nữa. ở các nước, những sáng chế mới mẫu mã kiểu dạng mà sắc nhãn hiệu hàng hóa đều đăng ký ở các cơ quan hữu trách cho chuyên dùng. Người nước ta giỏi việc giả mạo, in ấn mô phỗng, luật pháp trong nước không định, các quan địa phương cũng cho là không cấp thiết, như thế mà mong xã hội tiến bộ được chăng?