Như thường lệ, hằng năm cứ đến ngày mùng Bốn tháng Bảy âm lịch, chi Ất họ Đỗ Đình (Đỗ Lai) chúng tôi lại có mặt tại nhà thờ, làm giỗ cụ Tổ đời thứ nhất của chi mình. Cụ huý Tứ, hiệu Đạo An.

Nếu thân phụ Đình Thân, thuỵ Nghinh Tấn đã từng là "Tiền Lê triều, thủ khoa Quốc Tử Giám, giám sinh", làm tri huyện Tiên Lữ, anh cả Phi Tự cũng giám sinh thủ khoa, thì cụ Đạo An - con thứ, được phân ra đã lập thành hai chi Giáp - Ất. Từ đó đến nay, chi Ất đã là đời thứ 17. Sự học hành vẫn mỗi đời một cao, sinh tài mỗi ngày một thịnh...

Để "giữ vững truyền thống dòng họ, xứng danh nho giáo thanh bần, anh tài thịnh vượng, vọng hậu tới vạn đại còn lưu", học tập các dòng họ các nơi, từ năm 2007, Ất chi họ Đỗ Đình (Đỗ Lai) chúng tôi đã phát động phong trào "khuyến học khuyến tài" và bắt đầu xây dựng "Quỹ khuyến học" của chi họ, được mọi thành viên nhiệt tâm hưởng ứng.

Với 183 hộ, mỗi hộ đóng góp bình quân 20.000đồng làm chân quỹ (có người góp 50.000đ, 100.000đ), được 4.470.000đồng. Đặc biệt, chi họ có 28 anh chị em đã thành đạt, nghỉ hưu hoặc đang công tác, làm ăn ở trong và ngoài huyện (trong đó, có những anh chị em trong Hội đồng tộc - đồng hương ngoài Hà Nội) đã gửi về, đóng góp được tới 9.450.000 đồng, đưa tổng số quỹ lên gần 13 triệu đồng.

Với số quỹ ban đầu đó, ngay mở đầu năm học 2007-2008, khi có kết quả thi cử và học tập của các cháu trong chi họ, Hội đồng gia tộc đã tổ chức phát tiền thưởng, kèm theo Giấy khen (in màu, lồng trong khung kính) cho hơn một chục cháu trúng tuyển vào các trường đại học, cao đẳng và học sinh giỏi các cấp, gây được ấn tượng, lòng tin ban đầu cho chi họ và thiết thực động viên các cháu kịp thời.

Giỗ tổ năm nay: 4-Bảy- Mậu Tý (4-8-2008), Hội đồng gia tộc thông báo: trừ chi phí năm học trước, đến nay "Quỹ khuyễn học" hiện có 12.980.000 đồng. Qua những thông tin chính thức ban đầu, Hội đồng gia tộc đã phát thưởng ngay cho 2 cháu. Đó là Đỗ Danh Trường, học sinh đạt giải nhất cấp tỉnh Hà Tây cũ môn thi Sinh vật lớp 12 năm học 2007-2008. Vừa thi vào 2 trường đại học, Trường cũng đạt điểm số khá cao: Đại học Y Hà Nội : 27,5 điểm, Đại học Bách khoa Hà Nội: 26,5 điểm (chưa kể điểm ưu tiên khu vực nông thôn).

Với mong muốn từ lâu của gia đình và năng lực, sở trường của cháu (giỏi Sinh vật), bố cháu - bác Đỗ Danh Si cho biết: sẽ cho cháu theo học Y khoa. Thứ hai là cháu Đỗ Thị Thanh Huyền, học sinh lớp 3 trường THCS xã, đạt giải nhất cấp huyện Quốc Oai môn Văn. Hai cháu Trường và Huyền đã được Hội đồng gia tộc cấp giấy khen, kèm theo tiền thưởng 50.000đ/cháu, theo quy chế.

Về giỗ Tổ năm nay, các anh Đỗ Lai Bình- Phó chủ tịch UBND huyện; Đỗ Lai Luật- trưởng phòng Công thương; Đỗ Lê Nhân - Chánh văn phòng UBND huyện; Đỗ Cảnh Thành - Trưởng phòng Tài chính - kế hoạch, đều có học vị cử nhân các ngành khoa học, những người mà năm ngoái đã từng đóng góp từ 500.000đ đến 2,5 triệu vào quỹ khuyến học nay lại cùng nhau đóng góp thêm 5 triệu đồng nữa vào quỹ, được cả chi họ nhiệt liệt hoan nghênh, cảm ơn.