Một hạt giống giả dối gieo vào trẻ con hôm nay thì ngay ngày mai, chúng sẽ mọc thành cả rừng giả dối.
Một nền giáo dục mà người lớn (thày cô giáo) luôn luôn “thắng” tức là nền giáo dục bắt buộc trẻ con phải gian dối. Việc thưởng - phạt trong nhà trường chính là cơ hội để trẻ con gian dối và việc áp đặt thi cử là mảnh đất để gieo rắc gian dối. Chế độ sử dụng người theo bằng cấp mà không coi trọng đến năng lực đích thực là động lực để gian dối phát triển. Điều nguy hại là khi việc giả dối được “pháp lý hóa”. Ví dụ như dự án xây dựng Làng tiến sỹ vừa qua chẳng hạn. Khi có ý kiến rằng bằng cấp đó có không ít “của rởm” thì người ta lập luận rằng bằng này do nhà nước cấp, sao lại gọi là... rởm?
Tham nhũng thực ra chỉ là một biểu hiện trong rất nhiều biểu hiện của sự dối trá. Thế nhưng không ai nói về chống tham nhũng hay bằng những kẻ tham nhũng và cũng không ai nói về sự dối trá hay bằng những kẻ dối trá. Kẻ đạo đức giả là kẻ nói về đạo đức hay nhất, thông minh nhất và thuyết phục nhất.
Kẻ dối trá bao giờ cũng được lợi từ sự dối trá nhưng điều có hậu là bao giờ cũng phải trả giá cho sự dối trá của chính họ. Và điều đó đã “cứu” thế giới khỏi căn bệnh nguy hiểm này.
Theo Bùi Hoàng Tám - Nguyễn Kim Khánh
Nhà báo và Công luận
