CHUYỆN LÀNG CHUYỆN HỌ

Chuyện cái chuồng chó.

Chó là con vật nuôi trung thành của người từ xưa và nay vẫn vậy. Ở nông thôn Việt Nam trước kia nhà nào chả nuôi một hai con chó để giữ nhà. Trẻ em lớn lên bắt đầu từ mảnh sân nhà đã có người bạn bốn chân tên vàng, tên vện. Tuy nhiên cũng lắm phiền phức nảy sinh từ  người bạn bốn chân này, chả thế các cụ đã có câu: “ Dâu dữ mất họ, chó dữ mất láng giềng”. Câu chuyện sau cũng không ngoài những mâu thuẫn muôn thỏa liên quan đến việc nuôi chó. Trong họ tôi có anh cháu rể khá giỏi trai, tuy tuổi còn trẻ nhưng anh đã tạo dựng và làm chủ một xưởng sản xuất nhỏ. Như nhiều người có tiền lại có tý máu trưởng giả, chó anh nuôi không phải giống chó ta hiền lành mà là con chó lai giống becgie  Đức to lớn. Tuy không phải giống chó thuần chủng nhưng cũng đủ để anh hãnh diện với mọi người. Chết nỗi con này chỉ được cái to xác, không khôn như chó ta lại hay sủa càn, đã thế cả chủ và thợ suốt ngày phải chịu đựng mùi hôi của nó,  vâng giống chó tây nó thế. Sau nhiều trăn trở và bàn bạc với vợ anh nghĩ ra một cách, vợ chồng thống nhất xây cho con chó yêu một cái chuồng ở gần nhà. Buổi sáng anh đưa chó đi dạo rồi mang nhốt ở đó, tối mọi người về cả mới đưa chó về làm công tác bảo vệ, thật là nhất cử lưỡng tiện. Cái chuồng chó được làm khá cầu kỳ, lấy kiểu trong phim Wandisney. Ban đầu định làm chuồng có mái kiểu mái củ hành, nhưng loay hoay thế nào mấy anh thợ xây tán nên khai thác vốn dân tộc, phải có mái cong như đình làng.  Nếu ở thành phố thì chắc chắn có đội qui tắc đến lập biên bản bắt phá dỡ hoặc chí ít cũng phạt vi phạm hành chính cho tồn tại,  nhưng ở nông thôn người ta xây nhà không phép còn được nữa là. Ngoảnh đi ngoảnh lại toàn người quen cả, nên lãnh đạo xã cũng bỏ qua không xét. Thế là cái chuồng chó nghiễm nhiên tồn tại, từ khi có nó người qua kẻ lại nhiều phen giật mình vì tiếng chó sủa bất ngờ. Mâu thuẫn bắt đầu nảy sinh, hàng xóm đòi dỡ bỏ cái chuồng xây trái phép đi, nhưng mọi góp ý đều bị anh chủ chó phớt lờ. Cái chuồng đẹp như thế, mất bao tâm huyết và tiền bạc mới có được nay dễ gì anh tự giác dỡ bỏ. Người ta vi phạm đầy ra đấy, cái quán của ông A bà B rõ ràng lấn ra đất công có thấy ai thắc mắc gì đâu, đây có mỗi cái chuồng con mà lắm chuyện! Những người hăng hái góp ý còn nhận được lời đe dọa là sẽ như thế, như thế. Người nhà quê vốn hiền lành, thôi thì chả phải việc riêng nhà mình, ngỗ nhỡ nó thế thật thì ai đền. Các cụ dạy “mõm chó vó ngựa”, nó có chừa ai đâu. Thế là cái chuồng chó mặc nhiên tồn tại, dân làng đành nhắm mắt cho qua,  nhưng các cụ trong hội đồng gia tộc họ Đỗ thì không cho qua. Cái chuồng chó ấy nhìn sang cổng nhà thờ đại tôn họ nhà mình. Cái cổng mới tôn tạo, các cụ cầu kỳ thuê thợ tận làng Ngõa về xây, trụ cổng đắp nổi đôi câu đối  của cụ chủ nhiệm câu lạc bộ thơ tặng: “Đỗ tộc trồng cây trùm bóng mát – Lê triều ban sắc tỏa danh thơm” rất là vinh dự, thế mà thằng cháu rể vô ý vô tứ đem chuồng chó đặt ngay gần nơi thờ ông vải,  như thế là nó coi thường cả họ, mình không làm cho ra nhẽ cả làng người ta cười cho. Nhưng nhà nó giầu có, lại có người nhà làm cán bộ, vốn đã ngồi xổm trên dư luận đòi phá chuồng chó nhà nó, nay  ta phải học theo sách của cụ Nguyễn Trãi ngày xưa đánh giặc, tức là phải “Mưu phạt tâm công”. Phải tuyên truyền vận động, dùng áp lực dư luận của cả Họ để thằng cháu rể tự giác chấp hành. Thế là các cụ đi gặp gỡ nhiều gia đình, từ nhà bố mẹ đẻ đến nhà bố mẹ vợ anh cháu rể. Đặc biệt cô cháu gái cũng được các bà các chị khuyên về vận động chồng “ăn trông nồi, ngồi trông hướng”, phải tôn trọng gia phong nhà vợ, dỡ ngay cái chuồng chó vô duyên kia đi. Theo phong tục họ ta, mồng ba tết lại có lệ khao con dâu con gái, trong ngày đó cô sẽ bị phê bình trước cả họ, lúc ấy “Xấu chàng hổ ai”. Kết quả thật bất ngờ, cái chuồng chó được dời đi không cần chính quyền can thiệp. Cả họ vui vẻ, nhất là ông bố vợ của anh cháu rể. Hôm giỗ Tổ, giữa đông đủ bà con Ông cười tít báo cáo kinh nghiệm và được bà con biểu dương nhiệt liệt.

Câu chuyện tuy nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn về sự đồng thuận trong cộng đồng, về tiếng nói của hội đồng gia tộc điều tiết những mối quan hệ trong họ ngoài làng.  Giaỉ quyết những mâu thuẫn cá nhân mà chính quyền chưa giải quyết được. Sự thơ ơ của cộng đồng trước những tiêu cực đang xảy ra vô hình chung tạo điều kiện cho những cái xấu ngang nhiên tồn tại. Mới ngày hôm qua báo Phụ nữ TPHCM đăng tin bà Đỗ Thị Nhung (77 tuổi, một giáo viên đã nghỉ hưu, ngụ 87/80 Nguyễn Sĩ Sách, KP4, P.15, Q. Tân Bình, TPHCM)  bị mấy  người con trai cùng con dâu út bạo hành trong thời gian dài. “Theo bà Nhung, người đánh bà là ông Nguyễn Thanh Sơn, 49 tuổi, kỹ sư cơ khí, từng là giảng viên của một trường ĐH. Sự việc bắt đầu từ những mâu thuẫn gia đình giữa bà Nhung và cô con dâu Nguyễn Thị Thuyết (vợ ông Nguyễn Thanh Long, cán bộ thi hành án huyện Cần Giờ, con trai út của bà Nhung). Bênh vực em dâu, một giờ sáng ngày 27/6, ông  Sơn sau khi mắng chửi đã tát tai mẹ mình tới tấp. Chưa đủ, ông còn túm tóc, đấm vào mặt người mẹ đã ở tuổi gần đất xa trời này”. Nếu bà Đỗ Thị Nhung được sống trong môi trường có họ hàng làng xóm đùm bọc như quê tôi thì mấy mấy ông trí thức lớn “tây học” là con trai bà Thuyết làm gì có điều kiện thượng cẳng chân, hạ cẳng tay với mẹ đẻ mình. Tiếc thay họ đều cán bộ công tác trong ngành giáo dục và bảo vệ pháp luật, những hành vi của họ không chỉ ảnh hưởng đến hàng xóm láng giềng mà còn ảnh hưởng rộng ra cộng đồng rất nhiều. Vâng ảnh hưởng rất nhiều.

Xuân Hạnh