Vách đá với những giọt mưa 400 triệu năm

Việt Nam có một vách đá với "dấu tích giọt mưa" độc nhất vô nhị trên thế giới. Vách đá này có dấu tích từ kỷ Devon, cách đây 416 - 360 triệu năm. Các nhà khoa học đặt  tên là "Vách đá giọt mưa".

Vách đá nằm ở phía bắc núi Đầu Nở, giáp kề bến Nghiêng, thuộc phường Vạn Hương, quận Đồ Sơn, Hải Phòng. Nó cấu tạo bởi các đá trầm tích lục nguyên (vật liệu vụn có độ hạt khác nhau, bao gồm các mảnh đá và khoáng vật do các dòng chảy đưa từ lục địa đến các bồn trũng như hồ, biển và đại dương). Màu sắc đá ở đây rất đa dạng: tím gụ, nâu, xám lục nhạt, trắng.

"Hóa thạch" của những giọt mưa

Đá ở khu vực "Vách đá giọt mưa" mang đầy đủ dấu ấn chứng tỏ được tạo thành trong môi trường cửa sông, ven biển điển hình: Có mặt phân lớp xiên chéo, phân lớp dạng nêm, dấu vết hoạt động của động vật chui rúc nơi bãi triều. Tất cả dấu vết của động vật kể trên được hình thành khi đới triều lên xuống. Lúc đó dải ven biển phơi ra giữa hai đợt triều lên, các sinh vật hoạt động náo nhiệt và để lại hang hốc.

Tại vách đá này và phần thềm biển giáp kề còn lưu lại dấu vết hoạt động sống của sinh vật. Có thể gặp ở đây rất nhiều di tích hang hốc của sinh vật cổ kiểu lươn, trạch, sống cách nay khoảng gần 400 triệu năm.

Cửa hang đá, nơi có dấu vết giọt mưa trên trần.

Những dấu vết này được chia thành hai loại: di tích hang chui rúc theo hướng ngang là chủ yếu của những sinh vật chưa rõ vị trí phân loại, có đường kính 1 - 5 cm. Các di tích hang đào này có thể cắt chéo nhau, thường có vị trí ở gần mặt lớp (đến độ sâu 10 - 15cm); dấu vết hang đào theo chiều thẳng đứng của một loại sinh vật có kích thước nhỏ hơn (đường kính 0,5 - 1cm).

Điều đặc biệt lý thú là trên trần một chiếc hang đá trong vách đá còn lại vết tích phong phú của các giọt mưa thời nguyên thủy. Chúng hiện diện vô vàn trên trần hang, tất cả đổ nghiêng về một phía như những giọt mưa ngày nay rơi xuống mặt đất.

Dấu vết giọt mưa gần 400 triệu năm trên trần hang đá.

Vậy các giọt mưa đá này hình thành như thế nào? Có thể giả thiết các hạt mưa rơi xuống các hang hốc, cộng với vật liệu bùn sét và sau một thời gian hóa thạch, cùng với sự sụt lún các tầng địa chất nên đã hình thành trên các vách trần đá.

Giữ lấy di sản thiên nhiên vô giá

Ở nước ta môi trường địa chất cửa sông ven biển thời kỳ Devon với những dấu hiệu cụ thể, độc đáo, đáng tin cậy như mô tả trên đây chỉ gặp duy nhất ở Đồ Sơn. Riêng dấu tích giọt mưa từ kỷ Devon thì thật hiếm hoi, kể cả trên thế giới và đây là điểm duy nhất ở Việt Nam phát hiện thấy.

"Vách đá giọt mưa" nằm kề bến Nghiêng, bến do người Pháp xây dựng bằng xi măng cốt thép, đến nay vẫn nguyên vẹn và được sử dụng, không cần sửa chữa. Hiện vách đá nằm trong khuôn viên của Khu du lịch Hòn Dấu (Hon Dau Resort), còn vùng biển giáp kề đã bị san lấp, cải tạo thành bể bơi nước ngọt.

Di sản địa chất này đã bị san lấp một phần trong quá trình thi công Khu du lịch Hòn Dấu, làm mất đi tính toàn vẹn của di sản và cô lập nó với biển. Những gì còn sót lại của di sản hy vọng sẽ được bảo tồn, gìn giữ phục vụ tham quan, du lịch, nghiên cứu khoạ học và đào tạo.

Đặc biệt cần chú ý trong quá trình cải tạo xây dựng tiếp theo không nên làm phương hại đến hang đá với dày đặc vết tích giọt mưa trên trần. Chúng là những di sản hiếm hoi, vô giá mà thiên nhiên ban tặng cho Đồ Sơn, ban tặng cho Việt Nam.