Ký ức ngày về chiến thắng
"Tình cảm nhất là các bà mẹ già, các mẹ trông thấy chúng tôi thì khóc, chạy ra cứ sờ vai, sờ đầu xem người thế nào...", đại tá Phạm Duy Tân, nguyên Đại đội phó Tiểu đoàn 84, Trung đoàn 36 thuộc Đại đoàn 308 nhớ lại ngày về tiếp quản Thủ đô cách đây đúng 55 năm.
Tôi khi đó mới 22 tuổi. Chúng tôi đều được phổ biến những quy định khi vào thành phố phải luôn giữ kỷ luật, phẩm chất, không được đụng đến cây kim sợi chỉ của dân, không được làm gì phiền hà dân.
 |
|
Ông Phạm Duy Tân: Bác Hồ dặn: 8 năm đi đánh giặc, "viên đạn đồng" đã không giết chết được mình nhưng khi về thành phố, không cảnh giác thì viên "đạn bọc đường" có thể sẽ giết mình. Ảnh: CN
|
Chúng tôi đặc biệt nhớ rất sâu lời dặn của Bác Hồ được truyền đạt lại rằng 8 năm đi đánh giặc, "viên đạn đồng" đã không giết chết được mình nhưng khi về thành phố, không cảnh giác thì viên "đạn bọc đường" có thể sẽ giết mình.
Từ ngày 6/10/1954, chúng tôi đã về đến Hà Đông rồi tập kết ở gần đó để chờ có lệnh vào thành phố. Mỗi người được phát cho một bộ quần áo mới, ai cũng thích. Lúc mặc vào không dám ngồi bẩn vì chỉ có duy nhất một bộ và lại không được giặt. Ai cũng ý thức phải để quần áo đẹp để hôm sau còn vào Hà Nội.
Đêm mùng 9/10, bọn chúng tôi gần như đều thức trắng, cảm giác vui sướng khó tả, chúng tôi mắc màn nằm gác chân lên người nhau nói hết chuyện này đến chuyện khác, rồi nghĩ xem mai sẽ gặp những ai, sẽ nói những gì...
Rồi lại càng nhớ đến những đồng đội đã hy sinh phải nằm lại chiến trường. Lại nghĩ sắp tới mình về nhà, gia đình người ta hỏi phải ăn nói như thế nào... Anh nọ nói, anh kia nói, cũng có người im lặng không kìm được nước mắt...
Sáng 10/10, chúng tôi hành quân vào theo đường Nguyễn Trãi (bây giờ) rồi đến Đại Cồ Việt, đường lúc đó còn bé lắm, dân cũng thưa thớt, tất cả chúng tôi hành quân 4 hàng đi vào tận thành Hà Nội.
Nhưng khi vào đến phố Huế, Hàng Bài thì vui lắm rồi, không khi lúc đó khó tả lắm, đầu các ngõ, người dân đã dựng rất nhiều các cổng chào đầy màu sắc.
Tình cảm nhất là các bà mẹ già, trông thấy chúng tôi thì khóc, thương lắm, rồi chạy ra cứ sờ vai, sờ đầu xem người thế nào, rồi hỏi có bị thương chỗ nào không...
Các mẹ lại mừng mừng, tủi tủi khen đẹp trai, khỏe mạnh như thế này cơ mà, chẳng giống những gì bọn Pháp vẫn bảo là lính cộng sản gầy gò, ốm yếu đến mức 8 người mới làm gãy một... cọng đu đủ.
 |
| Ảnh tư liệu |
Lúc đó, mang trên mình huy hiệu Điện Biên, ai cũng tự hào, cứ đứng lại là các mẹ lại chạy ra đưa cho bánh chưng rồi giục ăn đi nhưng chúng tôi lúc đó kỷ luật lắm, cứ bảo là có rồi, không dám ăn, nể lắm thì cũng cầm nhưng sau phải báo cáo tiểu đội.
Tôi nhớ hình ảnh Nhà hát Lớn lúc đó treo ảnh Bác Hồ cùng một lá cờ cũng rất to, cờ hoa khắp các ngõ. Đường Tràng Tiền từ đêm người ta dựng cả một cổng chào to, xung quanh Hồ Gươm, chỗ này, chỗ kia nhiều cổng chào lắm. Nữ sinh Hà Nội mặc áo dài đẹp lắm.
Buổi chiều sau đó, chúng tôi tập trung tại sân Cột cờ để tổ chức buổi mít tinh, lúc đó rất là đông, sư đoàn 308 hơn 1 vạn quân, rồi mấy đoàn pháo binh từ Sơn Tây, Xuân Mai kéo về...
Đặc biệt nhất là những anh em Trung đoàn Thủ đô khi ra đi đã thề đến ngày chiến thắng mới trở về, giờ lại được trở lại Hà Nội, nhiều người ôm nhau khóc nức nở.
Xong ngày hôm đó, chúng tôi lại về từng khu vực một, ai cũng mệt nhưng cảm giác vui sướng tràn ngập. Từ những ngày sau, chúng tôi đi làm dân vận, đến các xóm giúp dân làm đường, làm nhà, phổ biến các chính sách vùng mới tạm chiếm.
Mỗi chúng tôi nếu có cơ hội chỉ có thể chạy sang đại đội nọ, đại đội kia tìm đồng hương để hỏi han xem chuẩn bị về quê thế nào, xem tin người ở nhà chồng con gì chưa...
Những quy định được phổ biến trước đó gắt gao lắm, chúng tôi chấp hành rất nghiêm túc, anh em ở Hà Nội cũng chưa được về với gia đình ngay, vẫn còn phải tiếp quản xong đâu đấy cả rồi mới lần lượt cho từng người về.
Nguyên Cục trưởng Cục đê điều Nguyễn Ty Niên đã chỉ ra 4 điểm huyệt mà dự án qui hoạch khu vực sông Hồng đoạn qua Hà Nội nên "tránh". Cũng theo ông, vấn đề đặt ra của dự án này sẽ động chạm đến… 10 triệu cư dân đồng bằng sông Hồng.
Hội thảo phản biện xã hội về tiêu thoát lũ và tác động của dự án qui hoạch cơ bản khu vực sông Hồng đoạn qua Hà Nội lần 2 do Hội tưới tiêu Việt Nam tổ chức 8/10 đã tiếp tục nhận được những ý kiến thẳng thắn của các nhà nghiên cứu.
Đào sâu hay mở rộng đều không ổn định
Nguyên Cục trưởng Cục đê điều Nguyễn Ty Niên nhìn nhận, vấn đề đặt ra của dự án hợp tác với Hàn Quốc không phải chỉ là việc thoát lũ mà quan trọng hơn, còn động chạm đến 10 triệu nông dân đồng bằng sông Hồng.
Theo ông, dòng sông Hồng biến động dữ dội chỉ sau sông Hoàng Hà (Trung Quốc) và việc đắp đê sông Hồng chỗ rộng, chỗ hẹp là tổng kết suốt chiều dài lịch sử của cha ông ta về dòng sông này.
Với quan điểm tôn trọng tự nhiên, ông Niên cho rằng, chúng ta có thể gọt được đất, nhưng không gọt được… trời. “Người Hà Nội vẫn mơ về một kè đẹp chạy dọc dòng sông, nhưng có làm kè dòng sông lại bồi đắp lên và tự tìm một cân bằng mới”, ông Niên nhận định.
Theo dự án, lòng sông sẽ được mở rộng tại cửa Liên Mạc và điểm sau cầu Chương Dương, nhưng ông Niên lại chỉ ra 4 “điểm huyệt” của đoạn sông Hồng chảy qua Hà Nội không được chạm đến: cửa Liên Mạc, Bắc Hưng Hải, Vĩnh Tuy, sông Đuống.
Ông Nguyễn Ty Niên: việc đắp đê chỗ rộng, chỗ hẹp là tổng kết của cha ông ta về dòng sông
Theo ông Niên, đây chính là những điểm dòng sông áp sát vào giúp cho việc lấy nước nên dù ủng hộ ý tưởng xoá đi những manh mún, nheo nhóc bên dòng sông, ông vẫn “quán triệt” nguyên tắc bảo lưu 4 điểm huyệt trên cùng quan điểm không động tới bãi giữa sông.
Từng nhiều năm giảng dạy về động lực và chỉnh trị sông tại Đại học Xây dựng, đồng thời cũng đang thực hiện công trình nghiên cứu về sông Hồng, ông Lâm Tất Hậu cho rằng, điều kiện thuỷ văn, địa chất đã sinh ra hình thái sông Hồng như đã có. “Điều kiện như thế, chỉ mặt cắt như thế mới ổn định, còn đào sâu hay mở rộng đều không ổn định”, ông Hậu nhấn mạnh.
Phát biểu trước đó, ông Hoàng Truyền Kỳ, thành viên Hội tưới tiêu cũng cho rằng, không thể đào sâu lòng sông, bởi theo ông, chỉ mỗi cửa cống Liên Mạc, năm nào cũng phải nạo vét, nhưng sau mỗi lần như vậy lại bị dòng sông bồi lấp. Hơn nữa, theo ông Kỳ, vấn đề lấy nước cho đồng bằng ra sao, tiêu nước như thế nào chưa được dự án đề cập tới.
Mở rộng sang vấn đề di dân, ông Kỳ nhìn nhận, mức hỗ trợ 600 triệu đồng cho mỗi hộ dân là chưa thoả đáng, bởi nhiều ngôi nhà 6-7 tầng, giá trị có thể lên đến 5 - 7 tỉ đồng. Về tỉ lệ đồng ý thực hiện dự án cao trong các lần triển lãm, ông Kỳ cho rằng, đó chỉ là những người vãng lai, còn người dân tại khu vực lại là vấn đề khác.
Đừng biến phố cổ thành sân sau
Đánh giá dự án đã đưa ra những vấn đề rất hay, nhưng ông Phan Đình Đại, chuyên gia phía Việt Nam tham gia dự án này cũng nhìn nhận, có 2 điểm rất cơ bản của dự án chưa ổn.
Cụ thể, trong qui hoạch chưa làm rõ được việc di dân như thế nào (mới chỉ nói tái định cư tại chỗ) nên thiếu tính khả thi. Dự án cũng mới chỉ nghiên cứu lũ bề mặt, chưa đề cập đáy sông vận động như thế nào, địa chất ra sao, dẫn tới phương án xử lí đê điều không hợp lí.
Nhiều ý kiến chưa đồng tình với phương án đê của dự án
Kiến trúc sư cảnh quan Trần Thanh Vân cho rằng, Hà Nội đã mở rộng với diện tích 334 ngàn ha mà vẫn tìm cách “chui” vào lòng sông là không hợp lí. Theo bà Vân, không nên xây nhà cao tầng tại khu vực sông Hồng mà phải để nơi này thoáng rộng, mênh mông…
Cách làm như vậy được bà Vân nhấn mạnh là để tôn trọng phố cổ. “Xây những nhà cao tầng tại đó sẽ biến phố cổ thành sân sau của những toà nhà cao tầng”, bà Vân phân tích.
Một số phát biểu tại hội thảo còn cho rằng, nếu đắp thêm đê như dự án đề xuất sẽ hình thành 4 bờ đê hai bên sông, ảnh hưởng đến không gian tại khu vực sông Hồng.
Việc nâng cao bãi Tứ Liên cũng mang đến lo ngại về vấn đề thoát nước. Chưa kể, vấn đề thoát nước của sông Hồng không thể chỉ cắt đoạn Hà Nội ra tính mà phải tính cả hệ thống sông, tính ở tất cả các ngả đi về…
Cấn Cường- Báo Dân trí
Bầu trời Hà Nội xuất hiện hai cầu vồng và tầng tầng lớp lớp mây hình vảy rồng, một hiện tượng kỳ thú hiếm có của thiên nhiên, sau trận mưa chiều qua.
Hiện tượng này diễn ra vào khoảng 18h, kéo dài trong vòng 40 phút sau cơn mưa. Tuy nhiên, do nắng tắt nhanh nên vẻ đẹp của đám mây vảy rồng chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn.
Trước cảnh tượng kỳ thú trên, không ít người liên tưởng tới sự kiện rời đô của vua Lý Thái Tổ vào năm 1010. Theo câu chuyện, đức vua đã nhìn thấy rồng bay trên thành Đại La nên đổi tên thành thành Thăng Long, kinh đô mới của Đại Việt.
Đám mây vảy rồng xuất hiện sau 18h. Ảnh: Đức Long 
Do lúc chiều tà, mặt trời lặn nhanh nên ánh vàng của đám mây tồn tại trong thời gian khá ngắn. Ảnh: Trung Kiên
Tuy nhiên, sự tồn tại của đám mây cũng đủ làm bầu trời Hà Nội trở nên kỳ ảo, rực rỡ.
Ẩn sau mây vảy rồng còn có những hình thái mây khác rất kỳ dị.
Ngoài mây vảy rồng, bầu trời Hà Nội còn xuất hiện cầu vồng lớn. Ảnh chụp tại một tòa nhà VNPT trên phố Huỳnh Thúc Kháng. Ảnh: Hoàng Ninh
Cầu vồng xuất hiện ở khu vực Hồ Gươm, nhìn ra phía UBND TP Hà Nội.
Một cầu vồng khác, xuất hiện ở phía đền Ngọc Sơn.
Cư dân các mạng xã hội cũng háo hức với hiện tượng kỳ thú trên, nhất là trên diễn đàn Xóm nhiếp ảnh, các thành viên đồng loạt đăng tải các hình ảnh về mây vảy rồng xuất hiện chiều 20/8:
Mây chiều.
Sự kỳ diệu của ánh sáng. Ảnh: Quỳnh Nhi
“Chiều nay phố”. Ảnh: Nguyễn Phúc Hiếu.
Mây trời Hồ Tây. Ảnh: HaTung89
