Lạm bàn về điện chiếu sáng trong các trường học ở Hà Nội Chưa đến mùa hè mà nguy cơ thiếu điện đã được ngành điện cảnh báo. Trong những ngày đầu tháng 4 này chúng tôi có dịp cùng một số cán bộ của Sở Công thương đi khảo sát mạng lưới điện và hệ thống chiếu sáng phòng lớp học ở một số trường thuộc địa bàn huyện Mê Linh, Hà Nội. Một thức tế đáng quan tâm là chiếu sáng nhân tạo trong các lớp học tại các trường có dịp khảo sát nhìn chung rất kém. Hệ thống đường dây điện cũ nát, không đảm bảo các thông số kỹ thuật cần thiết. Số lượng bóng đèn dùng cho mỗi lớp thiếu, và không thống nhất về chủng loại. Hiệu điện thế trên lưới hạ thế nhiều trường rất thấp và không ổn định do phải mua điện qua trạm biến thế của địa phương vốn đã quá tải, khoảng cách truyền tải điện quá xa. Trong khuôn khổ chương trình “Chiếu sáng phòng học- Sử dụng tiết kiệm năng lượng và hiệu quả” những năm qua Thành phố đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng để cải tạo hệ thống chiếu sáng phòng lớp học, đến nay đã cơ bản lắp đặt xong hệ thống chiếu sáng mới cho các trường học thuộc Hà Nội cũ và các trường THPT thuộc Hà Nội mở rộng. Tuy nhiên mạng lưới điện cũ nát ở nhiều trường ngoại thành, cùng với hệ thống trạm biến thế, truyền tải điện xập sệ ở địa phương ảnh hưởng nhiều đến kết quả sử dụng hệ thống chiếu sáng mới của các trường. Nhiều trường phải áp dụng những biện pháp tình thế như tắt bớt số bóng điện, thậm trí cắt điện luân phiên từng khối lớp học mới đủ điện áp để chạy máy tính phòng học tin, máy potocopy…  một số trường tự trang bị máy ổn áp Lioa để nâng điện áp cho lưới hạ thế của trường mình. Trường THPT Mê Linh từ nhiều năm nay đã chịu cảnh điện đóm phập phù, năm 2009 trường được đầu tư để cải tạo hệ thống chiếu sáng mới cho tất cả các phòng học. Hệ thống chiếu sáng mới cho mỗi lớp học gồm 12 bóng neon ba phổ, chống cận, có chao chụp chống chói lóa, đạt tiêu chuẩn dộ dọi 300 lux… tuy nhiên hệ thống đèn chỉ sáng hết được vào ban đêm khi có đủ điện áp, còn ban ngày thì lớp sáng lớp không.     Dãy đèn chiếu bảng không sáng, trò khó nhìn thấy cô viết gì trên bảng Khảo sát thực tế sáng ngày 15/04/ 2010 ở trường THPT Mê Linh, trong tổng số 05 khối nhà học cao tầng chỉ có 02 khối nhà, các bóng đèn đều sáng, 03 khối nhà còn lại mỗi lớp chỉ sáng được vài bóng đèn, có lớp không  bóng nào sáng. Học sinh phải học trong những phòng học tranh tối tranh sáng như vậy rất có hại cho mắt. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết trường THPT Mê Linh cùng hơn 1.000 hộ dân trong khu vực chỉ có một trạm biến thế công xuất 320 KVA. Đường dây hạ thế cấp điện cho trường dùng chung với các hộ dân. Đánh giá sơ bộ nguyên nhân đèn không sáng các kỹ sư điện nhận định: - Điện áp trên lưới hạ thế quá thấp, trường cách trạm biến thế đến gần 300 mét, lại đi chung đường dây với nhà dân nên chất lượng điện càng kém, kết quả đo điện áp trung bình tại cầu dao tổng chỉ đạt 170 von (thời điểm đo điện áp lúc 10 giờ sáng). - Hệ thống đường dây điện vào các khối lớp cũ nát, chắp vá,  tiết diện dây nhỏ,  không đảm bảo các thông số kỹ thuật cần thiết,   không đảm bảo an toàn khi đưa hệ thống chiếu sáng mới vào vận hành. - Điện ba pha không cân (có pha mạnh pha yếu) may được pha mạnh thì đèn sáng,  nhiều khối lớp không đủ điện áp  đèn không lên.   Điện từ trạm biến thế của xã kéo về cột điện ở cổng trường. Hộp công tơ của trường treo lẫn với hộp công tơ của hộ dân.   Không có tủ điện, điện được dẫn tới các khối nhà học bằng các dây điện như thế này Cũng có hoàn cảnh tương tự trường THPT Mê Linh, trường THPT Tiến Thịnh được cấp điện 01 pha từ một trạm biến thế cách xa tới 1,5 km. Do điện áp yếu trường phải dùng trấn lưu điện tử mới sáng được bóng đèn neon, nhưng tuổi thọ của bóng đèn không được lâu, rất mau hỏng. Lãnh đạo nhà trường, thầy hiệu phó Đỗ Văn Khải cho biết, bình thường điện áp của trường rất yếu, nhưng  mới ngày trước, nhiều bóng đèn neon ở 14 phòng học của Trường bị cháy đồng loạt, nhiều khả năng do điện áp tăng đột ngột.  Trường vừa cấp tốc thuê thợ điện làm trong đêm, lắp tạm mỗi lớp 04 bóng đèn compac công xuất lớn để có ánh sáng cho các lớp học. Khi chúng tôi đến còn thấy hàng chục bóng neon cháy đen đầu, mới được tháo xuống. Trở lại sự việc trường THPT Mê Linh, việc học sinh học trong môi trường rất thiếu ánh sáng đã diễn ra không phải ngày một ngày hai, dư luận càng bức xúc khi trường vừa được đầu tư cải tạo hệ thống chiếu sáng các phòng học. Vẫn biết rằng hệ thông chiếu sáng mới cần hệ thống cung cấp điện đồng bộ, ví như đầu video tốt thường kén đĩa, nhưng không vì thế mà bó tay chịu tối. Từ nay đến nghỉ hè tình hình điện lưới chắc sẽ ngày một căng thẳng, lãnh đạo nhà trường cần tìm hiểu kỹ nguyên nhân vì sao đèn không sáng, giải thích cho mọi người rõ và có ngay biện pháp khắc phục tạm thời như lắp đèn compac… Nếu phải lắp đặt máy ổn áp, trường cần sự hỗ trợ từ phía gia đình học sinh, và được yêu cầu chắc các vị phụ huynh học sinh sẽ ủng hộ, không ai muốn thầy và trò phải dạy và học trong các phòng thiếu ánh sáng kéo dài như vậy. Để giải quyết triệt những bất cập trong hệ thống điện của những trường như THPT Mê Linh, THPT Tiến Thịnh, chí ít phải cải tạo lại toàn bộ hệ thống dây dẫn điện từ trạm biến thế về trường và từ tủ điện của trường đến từng khối nhà. Tốt nhất là mỗi trường có một trạm biến thế riêng. Được biết Thành phố đang có kế hoạch cải tạo đường dây trung thế, hạ thế và lắp đặt các trạm biên thế riêng cho trường học. Tuy  nhiên chương trình không thể hoàn thành trong một thời gian ngắn, xã hội hóa việc cải tạo lưới điện hạ thế trong các trường học là một biện pháp giúp cải tạo mạng cung cấp điện trong nhà trường. Chúng tôi coi đây là những cố gắng trong phạm vi ngành giáo dục. Hệ thống điện dùng trong các nhà trường chỉ đảm bảo khi lưới điện Quốc gia được qui hoạch, cải tạo tốt. Có như vậy chương trình “Chiếu sáng phòng học- Sử dụng tiết kiệm năng lượng và hiệu quả” trong trường học mới phát huy hết tác dụng. Bài và ảnh Đỗ Quang

 Cùng chủ đề

Bức xúc với trường học 'tối như hũ nút'

zing.vn - 15:49 12-04-2010

(Zing) - “Xin hãy cứu lấy đôi mắt của các cháu”, đây là lời “kêu cứu” khẩn thiết của một phụ huynh học sinh THPT Mê Linh, huyện Mê Linh, Vĩnh Phúc.

Theo lời vị phụ huynh này, từ nhiều tháng nay hàng nghìn học sinh của trường đang phải học trong cảnh “thầy không rõ mặt trò”…Vị phụ huynh này còn cho biết thêm, lớp con gái anh theo học đã có hơn 30/42 học sinh bị cận (?!)

“Thầy không nhìn rõ mặt trò”

Khi chúng tôi có mặt tại trường THPT Mê Linh, hầu hết các lớp đều phải học trong tình trạng “điện có cũng như không”, hoặc theo cách nói đầy chua chát của vị phụ huynh là “thầy không nhìn rõ mặt trò”. Tất cả các cánh cửa sổ, cửa đi lại đều mở toang để tận dụng… ánh sáng ngoài trời nhưng cũng chẳng “ăn thua” gì. Nhìn từ xa qua cửa lớp, tất cả chỉ là màu đen ngòm, tối thui, phải đến rất gần chúng tôi mới biết có lớp đang học.

Nhìn từ xa lớp học tối như "hũ nút"- ảnh Lê Thu

Theo lời kể của cô Nguyễn Thị L, giáo viên môn Vật lý, tội nhất là những hôm trời mưa, các cửa sổ đóng kín, các em phải cúi gần sát mặt xuống bàn, lắng tai nghe tiếng thầy mà viết chứ không dám nhìn lên bảng vì nhức mắt. Trường hợp mưa to quá các em phải nghỉ học không phải là hiếm.

“Thầy trò chúng tôi phải tìm đủ mọi cách để đối phó. Nào là cắt cử các em đến sớm 1h để bật đèn, nhưng chỉ được một hai tiết đầu, khi các lớp đồng loạt bật đèn thì ngay lập tức các bóng cùng tắt “phụt”, may mắn lắm thì được vài cái sáng… “nhấp nháy”. Khổ nhất là mùa đông, với các lớp học buổi chiều thầy trò phải học chạy đua với… ánh sáng trời bằng cách cho các em học sớm về sớm, không ra chơi …”, cô L. xót xa. “Mùa đông đã vậy, mùa hè “sáng sủa” hơn thì thầy trò THPT Mê Linh lại phải đối mặt với cái nóng ngột ngạt, nhìn các em vừa học vừa đưa tay lau mồ hôi nhễ nhại mà thương lắm!”, cô L. tiếp.

Cận cảnh một lớp học "không đèn" - Ảnh Lê Thu

Lê Thị Thu H, học sinh lớp 10A2 kể: “Em ngồi bàn đầu mà nhìn cũng không rõ, chỉ thấy chữ hơi mờ mờ. Từ đầu năm đến giờ lớp em thêm bao nhiêu bạn bị cận”.

Gần 250 triệu để mua… bóng tối

Qua tìm hiểu của phóng viên, tình trạng yếu điện đã diễn ra tại THPT Mê Linh từ nhiều năm trước. Nhưng đến mức “thảm hại” như hiện nay, trớ trêu lại từ khi thực hiện dự án: “Cải tạo hệ thống chiếu sáng” cho nhà trường. Theo đó, toàn bộ hệ thống bóng đèn cũ được thay mới, từ 6 bóng lắp thành 12 bóng. Dự án trị giá 228 triệu đồng, được thực hiện từ ngày 26/10/2009 và kết thúc vào ngày 10/11/2009. Tuy nhiên, một giáo viên trong Ban lãnh đạo trường thừa nhận: “Sau khi kết thúc dự án vẫn chưa được nghiệm thu” (?!?)

Trường THPT Mê Linh - Ảnh Lê Thu

Khi nghe tin dự án gần 250 triệu đồng được đầu tư để thay đổi hệ thống điện, rất nhiều phụ huynh, học sinh và giáo viên đều phấn khởi háo hức. Tuy nhiên, chỉ sau chưa đầy nửa tháng, tất cả đều vô cùng thất vọng trước kết quả mà dự án mang lại. Kể từ đó đến nay, vấn đề điện chiếu sáng cho học sinh luôn là đề tài nóng hổi trong tất cả các cuộc họp bàn của Ban lãnh đạo nhà trường, và giữa nhà trường và phụ huynh. Thế nhưng, gần hết một năm học mà vẫn đề vẫn “giậm chân tại chỗ”.

“Chúng tôi đã gọi điện lên thầy cô Hiệu trưởng, Hiệu phó đề nghị có phương án sớm mang lại ánh sáng cho các em học tập, nhưng chỉ nhận được những câu trả lời “vô trách nhiệm” từ phía nhà trường. Nếu cứ thế này, sẽ thêm bao nhiêu cháu bị “hỏng” mắt nữa”, anh Nguyễn Văn T, một phụ huynh bức xúc.

Không tìm được tiếng nói chung, quá bức xúc nhiều phụ huynh đã có những phương án “tự giải quyết” như: đề xuất cho học sinh mang đèn acquy ở nhà đi, nhờ thợ điện đến lắp lại bóng cho lớp học. Tuy nhiên, do không nhận được sự đồng thuận với Hiệu trưởng nên các “phương án này” đều không được áp dụng.

Trao đổi qua điện thoại với chúng tôi Trần Xuân Hữu, Hiệu trưởng THPT Mê Linh cho biết: “Đây là tình trạng chung của nhiều trường trên địa bàn chứ không riêng gì THPT Mê Linh. Vấn đề này đâu chỉ giải quyết được trong ngày một, ngày hai” (?!?).

Không biết “ngày một, ngày hai” mà ông Hữu đề cập là đến khi nào. Nhưng có một điều dễ nhận thấy là hứng thú học của nhiều học sinh đã giảm đi đáng kể. Chính cô L, cô Nguyễn Thị Đ., Cô Lê Thị A… và nhiều giáo viên khác trong trường cũng thừa nhận, việc học trong tình trạng “tranh tối tranh sáng” đã ảnh hưởng không nhỏ đến sức học của các em.

Được biết, không chỉ bóng đèn mà quạt trần, máy chiếu, đài điện sử dụng cho việc học Tiếng anh của trường đa phần dùng… làm cảnh.

Lê Thu- Theo Zing.vn