Văn
phòng SVV Millons & Associés cho biết, bên trái phía dưới bức tranh
sơn dầu Déclin du jour - Chiều tà của vua Hàm Nghi có chữ ký tác giả và
thời điểm vẽ 1915, tức là lúc cựu Hoàng sinh sống tại Alger. (Xem tiểu sử vua Hàm Nghi). Lưng bức tranh có ghi là Quà Tặng của Hoàng tử An Nam.
Tuấn Thảo tường trình từ phòng bán đấu giá ở Paris:
"Tại Paris, hôm nay, một bức tranh sơn dầu của vua Hàm Nghi được đem ra bán tại nhà đấu giá Drouot, ở quận 9. Mang tên Déclin du jour tạm dịch là Chiều tà,
tác phẩm hội họa này là một bức tranh vẽ phong cảnh khổ nhỏ, cỡ 35cm
trên 46cm. Văn phòng Millon & Associés ước tính trị giá tác phẩm
này khoảng 1000 euros, và đem ra bán tại nhà đấu giá Drouot, bên cạnh
200 trăm bức tranh và phác họa thuộc nhiều tác giả khác nhau.
Theo lời ông Alexandre Millon, giám đốc văn phòng Millon &
Associés, đây là lần đầu tiên một tác phẩm của Hàm Nghi được đem ra bán
đấu giá. Dựa vào các tiêu chuẩn định giá của thị trường hội họa (thời
kỳ, thể loại, trường phái), điều này có thể giải thích vì sao, văn
phòng Millon & Associés ra giá ban đầu khá thấp.
Bức tranh Chiều tà đã được trưng bày tại Drouot trong hai ngày, hôm
qua và hôm nay. Điểm đáng chú ý là Văn phòng Millon & Associés giới
thiệu tác phẩm này được vẽ bởi chính bàn tay của Hoàng đế An Nam tức là
vua Hàm Nghi. Có lẽ cũng vì thế mà sự kiện này đã thu hút sự quan tâm
của một số người Việt. Họ muốn đến xem tận mắt bức tranh Chiều tà. Theo cảm nhận của họ, tác phẩm của vua Hàm Nghi có giá trị tình cảm cũng như lịch sử.
Theo lời cô Cécile Ritzenthaler, chuyên gia về hội họa thế kỷ XIX và
XX, làm việc tại nhà đấu giá Drouot, vua Hàm Nghi khi vẽ tranh lấy nghệ
danh là Xuân Tử (Fils du Printemps). Sinh thời, nhà vua học vẽ với thầy
là Maurius Reynaud và học điêu khắc với nghệ sĩ trứ danh của Pháp
Auguste Rodin. Vua Hàm Nghi đã vẽ bức Chiều tà vào năm 1915, lấy một địa danh của Alger để đặt tên cho tác phẩm La route de El Biar. Chiều tà (Déclin du jour) chỉ là tiểu tựa, ghi chú ở đằng sau.
Buổi bán đấu giá đã bắt đầu vào lúc 14 giờ 20, giờ địa phương, thu
hút hơn 150 người tham dự. Phòng số 1 với khoảng 70 ghế, chật kín người
ngồi. Những người còn lại phải đứng để xem đấu giá. Vài phút trước 15
giờ, đến phần đấu giá bức tranh của vua Hàm Nghi. Tác phẩm ra giá ban
đầu là 1 000 euros, chỉ trong một thời gian thật ngắn đã nhảy vọt lên
tới hơn gấp 8 lần. Cuối cùng, tranh đã được bán với giá 8 800 euros.
Chủ nhân của bức tranh là một người tham gia đấu giá qua điện thoại. "
