Nhà quê
Tác giả: Dương Văn Ni
Không phải ai sống ở quê thì kém sang trọng hơn người ở thành phố.
Không phải ai có ít tiền thì “nghèo” hơn người có nhiều tiền. Người sống ở quê,
người có ít tiền đôi khi lại “giàu” hơn người ở thành phố, nhất là những thứ
chưa đo đếm được. Do đó, giá trị của mỗi con người, cộng đồng hay xã hội thì
không nên chỉ dựa vào bề ngoài hay các chỉ tiêu đo đếm được.
Tuy nhiên, gần như mọi người biết khá rõ cái gì thuộc về quê hay chợ; từ
những điều kiện sống như ăn, ở, đi lại, học
tập, chăm sóc sức khỏe, vui
chơi, giải trí cho đến những hành
động, lời nói, cách ứng xử, ăn mặc và trang sức. Và có vẻ như cái gì tốt nhất,
mắc nhất hay sang trọng nhất thì đều không có ở quê. Ngay cả trong cách gọi thì
người ta cũng nói "trên" thành phố và "dưới" quê!
Thử xét về ăn uống thì những món ngon vật lạ đều tập trung vào thành phố.
Những thứ mà chất lượng tốt nhất và số lượng ít nhất thì vùng quê khó mà thưởng
thức được!Nhà ở thì cao nhất, mắc nhất cũng thuộc về thành phố. Người sống ở
thành phố hưởng thụ phương tiện đi lại đa dạng hơn, mắc tiền hơn. Chuyện học tập
cũng tương tự, ở thành phố có nhiều trường hơn.
Vì vậy, những người trẻ tuổi luôn hướng về thành phố cũng là điều tất nhiên,
do nơi đây có nhiều cơ hội cho họ hơn
là ở vùng quê.
Nhưng đó là những thứ có thể thấy được, so sánh được như to nhất hay nhỏ
nhất. Thế còn những thứ mà chúng ta không thể thấy, nhưng chúng cũng quan trọng
không kém gì những thứ thấy được, như sự thật thà? Có vẻ như những thứ này thì
vùng quê chưa chắc đã ít hơn, đôi khi còn tỏ ra nhỉnh hơn thành phố.
 |
| Ảnh:
TBKTSG |
Tôi còn nhớ như in "kỷ niệm" lần đầu tiên
theo má đi chợ Tết. Người đi chợ đông nghẹt, chen lấn nhau giữa các sạp bán trái
cây. Rồi một bà đi chợ quẹt rớt mấy trái xoài chín của sạp bán xoài. Tôi rất
ngạc nhiên vì sao bà ấy không chịu lượm lên mà còn lẹ làng bỏ đi? Vì sợ người
khác đạp lên mấy trái xoài nên tôi vội vàng ngồi xuống lượm chúng lên.
Bất thình lình, tôi bị túm cổ và người đàn ông lạ hoắc, chửi vào mặt: "Mày
làm rớt xoài tao, thường đi!". Tôi gần như chết lặng, mặt xanh như tàu chuối, ấm
ớ không nói được lời nào. "Mày có chịu thường không?". Ráng hết sức tôi mới nói
được "Dạ, không phải con làm!", "Vậy ai làm?". Tôi nhìn quanh tìm người đàn bà
kia, nhưng bà ấy đã biến mất trong đám đông từ lúc nào! Má tôi thì đang ngồi bán
giỏ cam ở cuối chợ và tôi cũng không dám cho má biết. Thế là tôi phải thường mấy
trái xoài đó bằng tất cả số tiền dành dụm để đi chợ Tết ăn hủ tiếu!
Sau này, sống và lớn lên ở thành phố, tôi mới hiểu phần nào và vì sao người
đàn bà kia đã lẹ làng bỏ đi; vì sao ông bán xoài túm cổ tôi; và vì sao tôi phải
thường dù không phải mình làm rớt! Tôi vẫn hy vọng là ông bán xoài đó cũng thấy
là không phải tôi làm rớt, nhưng có lẽ cái ông ấy cần hơn là ai sẽ thường, chứ
không phải chỉ muốn biết là ai đã làm rớt. Dù biết rằng nếu biết được người làm
rớt thì "có thể" bắt họ bồi thường. Tuy nhiên, túm cổ một thằng nhỏ mười tuổi
như tôi thì xem như ông ấy đã "chắc
chắn" bắt được người phải thường rồi, nên việc muốn biết ai làm rớt đã không còn
cần thiết nữa!
Những chuyện không-mong-muốn như vậy đã gán cho tôi biệt danh "nhà quê" trong
suốt thời đi học và biệt danh "hai lúa" khi đã đi làm. Có lẽ những biệt danh này
sẽ còn đeo đuổi tôi lâu dài trong cuộc sống. Nhiều lúc tôi bực mình vì chúng và
cảm thấy "giá trị" của mình bị tổn thương. Cũng nhiều lần tôi tìm cách "thoát
ly" khỏi chúng, nhưng xem ra các nỗ lực này đều bị thất bại. Dần dà rồi quen và
nhận ra là chúng cũng không làm cản trở gì cho việc làm chồng, làm cha và làm
một công dân. Vì vậy, tôi đã xem chúng như là bản chất khó thay đổi của mình. Âu
cũng là một loại "thương hiệu"
vậy!
Thế mới biết việc thay đổi bề ngoài của một con người dễ dàng bao nhiêu thì
việc thay đổi bản chất càng khó khăn bấy nhiêu. Do đó, không phải ai sống ở quê
thì kém sang trọng hơn người ở thành phố. Không phải ai có ít tiền thì "nghèo"
hơn người có nhiều tiền. Người sống ở quê, người có ít tiền đôi khi lại "giàu"
hơn người ở thành phố, nhất là những thứ chưa đo đếm được. Do đó, giá trị của
mỗi con người, cộng đồng hay xã hội thì không nên chỉ dựa vào bề ngoài hay các
chỉ tiêu đo đếm được.
Theo TBKTSG
|