Website dong Ho Do Viet Nam - Thúc đẩy đối thoại và hợp tác biển Đông

Tại hội thảo quốc gia lần thứ hai “Tranh chấp chủ quyền tại biển Đông: Lịch sử, địa chính trị và luật pháp quốc tế” vào ngày 26-4, GS Đặng Đình Quý, quyền Giám đốc Học viện Ngoại giao, Chủ nhiệm Chương trình Nghiên cứu về biển Đông, nhận định: Sau Diễn đàn An ninh khu vực (ARF) 17 tại Hà Nội năm 2010, tình hình biển Đông đã chuyển sang một giai đoạn mới, do đó cần phải có tư duy và phương pháp tiếp cận mới đối với biển Đông.

Lập trường Trung Quốc có nhiều thay đổi

Theo GS Đặng Đình Quý, vấn đề biển Đông từ chỗ chỉ là tranh chấp giữa các nước trong khu vực đã trở thành một trong những vấn đề quốc tế, được đem ra bàn thảo ở những diễn đàn đa phương quốc tế. Biển Đông đã trở thành vấn đề khá nổi bật trong chương trình nghị sự của ASEAN, thể hiện rõ quyết tâm chuyển từ Tuyên bố về cách ứng xử của các bên trên biển Đông (DOC) sang Bộ Quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC).

“Các nước trong khu vực ngày càng tỏ ra tự tin hơn, có lập trường rõ ràng về hoạt động của các bên liên quan trên biển Đông. Còn các nước khác như Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản, Úc, Hàn Quốc, Nga cũng ngày càng quan tâm đến biển Đông” - GS Đặng Đình Quý nhận xét. Lập trường của Trung Quốc cũng đã có nhiều thay đổi. Hiện nay, dường như Trung Quốc có xu hướng sử dụng Công ước về Luật Biển nhiều hơn, có thay đổi trong hành vi ngoại giao cũng như có một số điểm mới trên thực địa.

Cột mốc khẳng định chủ quyền của Việt Nam đặt tại đảo Sinh Tồn, quần đảo Trường Sa. Ảnh: THẾ DŨNG

Trước tình hình đó, chính sách về biển Đông trong 2 năm qua của Việt Nam cũng đã có những bước phát triển rõ rệt. Tiến sĩ Ian Sory, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á của Singapore, nhận định Việt Nam đã kết hợp đàm phán song phương với Trung Quốc, khu vực hóa, quốc tế hóa và hiện đại hóa quân đội để đối phó với diễn biến phức tạp ở biển Đông.

Cơ hội tăng cường hợp tác

Các học giả tham gia hội thảo đều cho rằng biển Đông không chỉ là vấn đề xung đột, tranh chấp, đối đầu mà còn là cơ hội để các nước tăng cường hợp tác. Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền thông tin và tư liệu - Ủy ban Biên giới quốc gia, ông Nguyễn Trường Giang, khẳng định muốn giữ được chủ quyền về biển đảo, cần phải có nỗ lực của người dân. “ Đồng thuận dân tộc mới giữ được chủ quyền mà đồng thuận đó chỉ đạt được khi người dân có cùng nhận thức” - ông Nguyễn Trường Giang nói.

Về các cơ sở pháp lý và lịch sử chủ quyền của Việt Nam và các bên liên quan, các đại biểu cho rằng Việt Nam có nhiều bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để chứng minh chủ quyền của mình ở Hoàng Sa và Trường Sa. Việt Nam đã chiếm hữu thực sự, hòa bình và thực thi liên tục chủ quyền của mình ở đây.

Với cái nhìn của một người có nhiều năm tham gia đàm phán về biên giới lãnh thổ với Trung Quốc, ông Vũ Khoan, nguyên Phó Thủ tướng, nhấn mạnh muốn giải quyết được tranh chấp biển Đông, phải biết rõ những mặt mạnh và mặt yếu của cả ta và Trung Quốc để có thể đối phó được với những hệ lụy của cuộc tranh chấp này.

Bốn kịch bản cho tình hình biển Đông

Tại hội thảo, GS Lê Văn Cương, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược và Khoa học Công an - Bộ Công an, đưa ra 4 kịch bản cho tình hình biển Đông từ nay đến năm 2020.

Một là, tình hình khu vực sẽ tốt hơn hiện nay nếu như các bên, đặc biệt là Trung Quốc, hành xử đúng theo những gì mình đã nói, đó là “tạo dựng biển Đông thành một vùng biển hòa bình và hợp tác”.

Hai là, tình hình sẽ cơ bản như hiện nay, quá trình hợp tác và đấu tranh tiếp tục và đan xen lẫn nhau. Ba là, tình hình xấu hơn hiện nay, tức mặt xung đột, tranh chấp nhiều hơn hợp tác nhưng chưa có xung đột quy mô lớn. Bốn là, xảy ra xung đột lớn.

Theo GS Lê Văn Cương, kịch bản thứ ba có khả năng diễn ra nhiều hơn nếu các bên không có những nỗ lực kịp thời.

Thúc đẩy đối thoại và hợp tác biển Đông

Việt Nam có nhiều bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý chứng tỏ chủ quyền đối với Hoàng Sa và Trường Sa