Chúng tôi đến nhà Nguyễn Trung Hiếu vào chiều qua 6/11 nhưng chờ mãi đến 7h tối mới gặp được, bởi em tham gia CLB tình nguyện đóng đồ tiếp tế cho “Chương trình thắp sáng bản em” ở huyện Mường Tè (Lai Châu) cả ngày.

Đọc bài văn lạ của cậu học trò nghèo trường Ams

Bà nội Đỗ Thị Lạp của Hiếu năm nay 73 tuổi, nhỏ thó và gầy yếu đang cố gắng đưa người chồng bệnh tật 90 tuổi từ dưới đất lên giường, nếu không có sự hỗ trợ của chúng tôi thì khó lòng bà đưa nổi.

Theo bà Lạp, bố Hiếu bị viêm tai giữa biến chứng não từ khi 3 tuổi nên rất chậm chạp và không ổn định về tinh thần, không thể làm thêm được việc gì. Mẹ của Hiếu - chị Nguyễn Thị Hạnh thì sức khỏe yếu ngay từ lúc còn trẻ nên sinh Hiếu chỉ được 2,1 kg. Sau khi chị sinh con, sức khỏe ngày càng giảm sút và chị đến bệnh viện phát hiện bị suy thận độ 4 và phải chạy thận tuần 3 lần.

Ngày đầu chưa có bảo hiểm nên việc chạy thận rất tốn kém, bố mẹ bên gia đình nội ngoại đã dồn hết số tiền tiết kiệm để duy trì sự sống cho chị nên tài sản cũng đã khánh kiệt. Cách đây 4 năm, bố chồng chị lại ngã bệnh và nằm liệt giường, gánh nặng lại tiếp tục đè nặng lên gia đình vốn nghèo và bệnh tật.

“Nghèo thì nghèo rồi nhưng tôi quyết tâm giữ ngôi nhà này vì đây là món quà cuối cùng của chúng tôi để lại cho cháu đích tôn duy nhất của gia đình” - bà Lạp nghẹn ngào nói.

Ở chung cùng ông bà nội nhưng gia đình Hiếu lại ăn riêng. Mỗi tháng ông bà nội chu cấp cho gia đình hơn 1 triệu nên việc ăn thịt và cá hàng tuần rất hiếm khi có trong bữa ăn của Hiếu bởi còn dành tiền chữa trị bệnh tật cho mẹ em.

Sống trong hoàn cảnh như vậy nhưng suốt những năm học tiểu học và THCS, Hiếu luôn là học sinh giỏi của trường. Thi vào cấp ba, Hiếu đã đỗ cả 2 trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam và THPT Chu Văn An. Do sợ học trường Ams phải đóng nhiều tiền, gia đình đã bắt Hiếu học ở trường Chu Văn An. Hiếu đã nài nỉ gia đình cho học tại trường Ams và đã nhịn ăn gần 1 tuần để mong bà và mẹ chấp thuận cho ước nguyện của mình.

May mắn thay, ngay đầu năm nhập học, biết được hoàn cảnh gia đình Hiếu, thầy giáo chủ nhiệm năm lớp 10 Bùi Văn Phúc đã kiến nghị lên nhà trường miễn giảm các khoản đóng góp cho em. Để tiết kiệm, hàng ngày tới trường Hiếu mang theo âu cơm nhỏ với muối vừng để ăn bữa trưa.

Mẹ Hiếu gầy gò với gương mặt xanh xao, sau nhiều năm chạy thận chỉ còn 35 kg, tâm sự: “Gia đình tôi sống hoàn toàn phụ thuộc vào đồng lương của ông bà nội. Hàng tháng, gia đình có thêm trợ cấp 250.000 đ/tháng của phường theo chế độ hộ nghèo. Thương mẹ, Hiếu nhiều lần xin phép tôi cho đi làm thêm nhưng tôi không muốn để cháu tập trung vào học tập. Tiết kiệm, Hiếu chỉ ăn cơm muối vừng và nhiều lần lén tôi nhịn ăn sáng nên nó gầy lắm. Bị mẹ mắng, Hiếu bảo với tôi: phải ăn dè mẹ ạ, phải tiết kiệm thì bữa sau mới có. Khi Hiếu học lớp 3, tôi chạy thận trong bệnh viện, Hiếu đã kêu gào bác sĩ cứu mẹ cháu với. Hiếu là động lực cuối cùng để tôi cố gắng sống, làm chỗ dựa động viên cho con học tập”.

Mặc dù hoàn cảnh như vậy nhưng Hiếu vẫn lạc quan và tham gia nhiều chương trình tình nguyện như “Chương trình Thắp sáng bản em”, “Nhịp đập mùa thu”... giúp đỡ trẻ em nghèo lang thang cơ nhỡ, trẻ em là nạn nhân của chất độc màu da cam, dioxin, nhặt rác tình nguyện…

Hiếu tâm sự: “Khi cô giáo ra đề đề văn nghị luận Nêu quan điểm của anh (chị) về vai trò của đồng tiền trong cuộc sống”, em viết những gì luôn thường trực, ám ảnh trong đầu em. Em đã từng nghĩ đến việc bỏ học để đi làm thêm nhưng em lại nghĩ phải có kiến thức thì mới làm được việc. Có buổi tình nguyện, chúng em chỉ ăn bánh quy và uống nước để tranh thủ làm việc nhưng em thấy rất thú vị và em yêu thích công việc này vì nó rất cần thiết. Tuy nghèo nhưng em còn may mắn hơn rất nhiều người, nhiều em bé bất hạnh khác vì em còn bố mẹ, ông bà”.

“Chính việc làm từ thiện được gần với những người nghèo khó miếng ăn cũng không có, em thấy cuộc sống nhiều khi quá bất công và tăm tối nên bắt buộc em phải hành động và hành động. Em phải sống, phải cố gắng học tập, phải chấp nhận cuộc sống để giúp đỡ gia đình và những người có hoàn cảnh nghèo khó hơn mình” - Hiếu quả quyết.

Ước mơ của Hiếu là theo học ngành có ứng dụng thực tế và điều đó thôi thúc em học tập để đi du học và đó là cách để em đạt được ước nguyện của mình.

Cao 1m7 mà chỉ nặng 43 kg, Hiếu gầy và xanh nhưng nghị lực sống của em luôn mãnh liệt và luôn hy vọng vào cuộc sống có nhiều điều tốt đẹp và luôn giúp đỡ người khác.

Tâm sự với chúng tôi, cô Đào Phương Thảo - cô giáo chủ nhiệm lớp của Hiếu cho biết: “Hoàn cảnh của em Hiếu rất đáng thương, nghèo, trong gia đình không còn ai có sức lực để lao động. Tuy vậy, nhưng Hiếu rất chăm ngoan, học giỏi và giàu ý chí. Chúng tôi giúp đỡ em cũng rất tế nhị vì sợ ảnh hưởng tới tâm lý của em. Tôi luôn căn dặn các em học sinh, lớp là nhà, bạn bè là anh em nên cần giúp đỡ nhau nên Hiếu cũng không bị mặc cảm ở lớp”.

Hồng Hạnh

 _______________

Có sẻ chia, đồng tiền sẽ mang giá trị mới

(TT&VH) - Bài văn dưới dạng bức thư gửi mẹ của Nguyễn Trung Hiếu, học sinh lớp 11 trường THPT Amsterdam Hà Nội đã làm xôn xao dư luận. Với đề bài “Quan điểm về vai trò của đồng tiền trong cuộc sống”, Hiếu đã trải lòng mình trên trang viết với những xúc cảm về chính hoàn cảnh thực của bản thân.

Những quan niệm “ghét”, “sợ” rồi lại “quý” và “tôn trọng” đồng tiền của Hiếu đã khiến nhiều người, nhất là những người trẻ khi đọc bài văn phải ngồi lại và suy ngẫm về giá trị của đồng tiền đối với cuộc sống của mình.

TT&VH đã trao đổi về vấn đề này với TS Đỗ Thu Hằng - Chuyên gia tâm lí học, giảng viên môn Tâm lý học Báo chí - Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Tiến sĩ Đỗ Thu Hằng - Chuyên gia tâm lý, giảng viên tâm lý học

* Theo TS, bài văn này có những ảnh hưởng tâm lý như thế nào đối với các em học sinh đồng trang lứa với Hiếu trong cách nhìn nhận đồng tiền?

- Bài văn này có tác động đến các em học sinh tích cực nhiều hơn là tiêu cực. Các em hiểu được thực tế cuộc sống, giá trị lao động, học cách yêu thương trong một xã hội thị trường, cũng học cách trân trọng những đóng góp tiền bạc của mọi người dành cho người khác.

Nó giúp cho các em có một cái nhìn thực tế hơn, nhân văn hơn với chuyện đồng tiền và tình cảm. Những bạn học sinh nhìn thấy mình trong câu chuyện của Hiếu sẽ khẳng định một cách chắc chắn hơn về sự đúng đắn trong suy nghĩ, tình cảm của mình. Có những em nhà có điều kiện tiêu dùng không cân nhắc, nhiều bạn cha mẹ người thân chắt chiu cho con học hành mà con cái vẫn phí phạm và vô ơn. Nếu đọc được bài văn này, chắc chắn sẽ khiến các em học sinh đó suy nghĩ và thay đổi.

* Có một số bạn sinh viên cho rằng, cách suy nghĩ của Hiếu về đồng tiền có phần hơi tiêu cực. TS đánh giá thế nào về nhận định này?

- Bạn Hiếu phải trải qua một vật lộn với đồng tiền để giành giật cuộc sống từng ngày, từng giờ của mẹ bạn ấy. Sức nặng này là quá lớn, nên bạn ấy nghĩ vậy cũng là điều dễ hiểu. Nhưng chỉ cần đọc những lời tri ân những người thân hay những người chưa quen biết đã gửi tiền hỗ trợ gia đình bạn ấy, là có thể thấy được ngay rằng: đồng tiền cũng là phương tiện để con người sống, chia sẻ, yêu thương. Có yêu thương, có sẻ chia, đồng tiền mới có một giá trị mới và những người sử dụng đồng tiền ấy cũng sẽ mang một giá trị khác.

* Theo TS, tâm lý ỷ lại và phụ thuộc vào đồng tiền của những người trẻ, đặc biệt là các học sinh, sinh viên có trầm trọng?

- Nó không trầm trọng nhưng nó cũng là một vấn đề xã hội cần quan tâm. Bằng việc lạm dụng tiền bạc, điển hình như việc chạy chọt thi cử, sinh viên đã làm tha hóa môi trường đào tạo, tha hóa chính bản thân mình và làm mất các cơ hội cạnh tranh làm mạnh, mất đi sức trẻ, sức sáng tạo của chính mình. Các bạn trẻ cần phải có cái nhìn đúng đắn hơn về cách thức sử dụng tiền bạc vào những mục đích chính đáng, để đồng tiền không trở nên vô nghĩa.

* Xin cảm ơn TS!