(Minh họa: Vũ Toản)

 

Câu chuyện bắt đầu từ một lần Nhà báo Trần Đăng Tuấn (nguyên là Phó Tổng giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam) chứng kiến học sinh trong khu nội trú dân nuôi tại một trường ở xã vùng cao Suối Giàng, Văn Chấn, Yên Bái ăn cơm chỉ toàn canh loãng. Thương các cháu quá, ông Tuấn cùng bạn bè góp tiền, hằng tháng gửi lên cho các em, mong sao mỗi bữa ăn các cháu có thêm một, hai lát thịt.

 

Việc làm của ông Tuấn và bạn bè đã động lòng trắc ẩn, nhiều cá nhân, tổ chức có lòng hảo tâm đã nhiệt tình tham gia. Để cho bữa cơm của các cháu có thịt ăn dài hơi hơn, đồng thời chấp hành quy định của Nhà nước, nên ông Tuấn đã xin thành lập Quỹ “Cơm có thịt”, hồ sơ được gửi lên Bộ Nội vụ và “bi kịch” của những tấm lòng bác ái xảy ra bắt đầu từ đây.

 

Hồ sơ bị ngâm, những người sáng lập Quỹ nhận được câu trả lời lạnh lùng “lãnh đạo đi công tác”. Không chỉ một lần mà nhiều lần như thế, dẫu cho những người xót thương các em có sốt ruột đến đâu thì người có trách nhiệm vẫn “hồn nhiên” vứt hồ sơ vào ngăn kéo. Chẳng lẽ xin cấp phép cho lòng từ thiện mà cũng phải “chạy” như chạy chức, chạy quyền, chạy ghế…

 

Xin hỏi, cơ quan công quyền hoạt động như thế nào mà tất cả lãnh đạo đều đi công tác suốt nhiều tháng đến nỗi không có người duyệt hồ sơ, để cho công việc liên quan của xã hội bị ách tắc? Quản lý hoạt động từ thiện xã hội là việc cần phải làm ngay, không thể cửa quyền vô trách nhiệm. Trong trường hợp này, có thể thấy thói quan liêu đã ăn quá sâu trong một bộ phận cán bộ công chức, quan liêu ngay cả với lòng nhân ái.

 

Đất nước nghèo, trẻ em nhiều nơi còn quá cơ cực, câu thơ Nguyễn Duy viết năm nào vẫn còn đó như một lời nhắc nhở: “Xứ sở thông minh sao thật lắm trẻ con thất học, lắm ngôi trường xơ xác đến tang thương. Tuổi thơ oằn vai mồ hôi nước mắt, tuổi thơ còng lưng xuống chiếc bơm xe đạp, tuổi thơ bay như lá ngã tư đường… Bài Nhìn từ xa… Tổ quốc!”.

 

Tuổi thơ oằn vai mồ hôi nước mắt bởi vì còn có những kẻ phá tiền bạc của đất nước này hàng chục, hàng trăm nghìn tỉ đồng, bởi vì có những kẻ làm giàu bằng vô số mánh khoe đục khoét tài sản quốc gia và bởi vì có nhiều trái tim “hồn nhiên” thờ ơ với nỗi đau của biết bao thân phận con người.

 

 

Lê Chân Nhân-dantri.com.vn

 

 

Nhà báo Trần Đăng Tuấn viết thư gửi Bộ trưởng Bộ Nội vụ về “Cơm có thịt”

Mới đây, ông Trần Đăng Tuấn (nguyên Phó tổng GĐ Đài Truyền hình Việt Nam) đã gửi thư tới Bộ trưởng Bộ Nội vụ về việc dự án từ thiện “Cơm có thịt” hiện chưa được cấp phép để hoạt động.

Bức thư đã làm dấy lên nỗi băn khoăn: Không lẽ lòng từ thiện cũng cần cấp phép!

 

Chúng tôi xin đăng nguyên văn bức thư của ông Trần Đăng Tuấn:

 

Năm ngoái, chứng kiến bữa ăn chỉ có cơm trắng và canh loãng của các cháu học sinh trong khu nội trú dân nuôi tại một trường ở xã vùng cao Suối Giàng, Văn Chấn, Yên Bái, tôi và vài người bạn rủ nhau góp tiền gửi lên hằng tháng để mua thêm thức ăn, mong sao mỗi bữa ăn mỗi cháu có thêm một, hai miếng thịt.

 

 

Cuối tháng 10/2012, tức là tròn năm tháng sau khi nộp hồ sơ, sốt ruột quá, qua điện thoại tôi đã đề nghị chuyên viên thụ lý hồ sơ giải thích tại sao hồ sơ chưa được xem xét và không có một thông báo văn bản nào về kết quả xem xét. Theo chuyên viên này thì chẳng có vướng mắc gì, chẳng qua lãnh đạo đi công tác suốt nên chưa trình được. Cũng có một điều nữa là chuyên viên có vẻ không thích cái tên quỹ “Cơm có thịt”.

 

Có vậy thôi mà năm tháng trôi qua không có một hồi âm, dù chúng tôi hàng chục lần hỏi. Nghị định 30/2012/NĐ-CP ngày 12/4/2012 ghi rõ thời gian tối đa để trả lời chấp nhận hay không chấp nhận hồ sơ xin phép lập quỹ xã hội - từ thiện là 45 ngày.

 

Tôi sẽ không nói gì về chuyện có hay không có việc lãnh đạo vụ và bộ bận đến mức suốt năm tháng chỉ có đi hết chuyến công tác này đến chuyến khác, đến mức chuyên viên chẳng thể trình được hồ sơ. Chuyện đó ông bộ trưởng biết hơn tôi.

 

Còn về chuyện thứ hai là cái tên quỹ “Cơm có thịt”, dù chưa nhận được đề nghị bằng văn bản nào từ quý bộ đề nghị giải trình, tôi cũng xin giải thích: Nhóm tham gia từ đầu của hoạt động này chủ yếu là những nhà văn, nhà báo. Họ chắc không thiếu chữ nghĩa để đưa ra những cái tên sang trọng. Nhưng rồi chúng tôi đã quyết định để nguyên cái tên ban đầu đó, vì hai lẽ: Một là, nó đúng là mục tiêu, nguyện vọng mà chúng tôi muốn góp phần nhỏ bé để hiện thực hóa nó trong cuộc sống học sinh nội trú vùng cao. Hai là: nhiều ngàn người góp tiền cho hoạt động này đã chẳng thấy cái tên ấy có gì không hay, không tốt.

 

Hiện nay không chỉ trong nước mà sinh viên Việt Nam ở nhiều nước, bắt đầu từ Úc, cho đến Mỹ, Phần Lan, Thụy Điển, Nhật Bản, Singapore... đang gọi nhau đến với “Cơm có thịt”, và chưa thấy ai không hài lòng với cái tên đó. Khi cái tên (dẫu hay, dẫu chưa hay) nhiều người ủng hộ đã biết, việc thay đổi sẽ không tốt cho hiệu quả hoạt động.

 

Tôi viết thư ngỏ này không nhằm mục đích đề nghị ông bộ trưởng đôn đốc việc cấp phép cho quỹ “Cơm có thịt”. Bộ trưởng dẫu có đích thân làm thay nhân viên thì cũng chỉ được một vài lần. Chúng tôi sẽ có cách làm phù hợp luật pháp để tiếp tục giúp các em vùng cao mà không cần thành lập quỹ như nhiều, rất nhiều người Việt Nam đang làm. Tôi viết thư này là mong bộ trưởng bỏ thời gian để xem xét hai việc.

 

Thứ nhất, mong bộ trưởng cho rà soát lại có bao nhiêu hồ sơ đề nghị thành lập quỹ xã hội - từ thiện còn đang nằm tắc đâu đó ở bộ. Nguyên do ở đâu, có phải là sự chậm trễ quan liêu đơn thuần, hay có sự e ngại nào với việc quản lý hoạt động thiện nguyện?

 

Thứ hai: trước khi làm hồ sơ xin cấp phép thành lập quỹ, chúng tôi đã vất vả để tìm cách có nguồn tiền ở mức 2 tỉ đồng để sau này được Bộ Nội vụ công nhận có đủ điều kiện hoạt động. Nhưng sau khi chúng tôi nộp hồ sơ, theo quy định mới mức tiền mà quỹ nhất định phải có từ ban đầu đã cao hơn gấp vài lần (theo nghị định 30/2012-NĐ/CP đã nói ở trên là 5 tỉ đồng trở lên). Quy định này tất nhiên xuất phát từ những điều hợp lý, nhưng không phải cho mọi trường hợp.

 

Thành lập quỹ không phải lúc nào cũng là người hay đơn vị nhiều tiền. Quan trọng là quỹ có vận động được nhiều người ủng hộ không. Nếu cứ phải có nhiều tiền mới lập được quỹ thì mới chỉ là “Lá lành đùm lá rách”. Thậm chí không phải lá lành, mà lá rất lớn mới được quyền đùm lá rách. Nhưng chúng ta chẳng vẫn thường hay nói tiếp nữa là: “Lá rách ít đùm lá rách nhiều” đó sao.

 

Đây là quy định của Chính phủ, nhưng ta đều biết các nghị định dẫu do Thủ tướng hay Phó thủ tướng ký đều được soạn thảo và đề xuất từ các bộ, ngành. Hi vọng ông bộ trưởng nghiên cứu và nếu thấy điều kiện mức tiền góp để được lập quỹ từ thiện có cái chưa hợp lý, ông hãy tham mưu, đề xuất sửa đổi cho hợp lý hơn.

 

Chúc ông bộ trưởng sức khỏe.

 

Dự án “Cơm có thịt” được khởi động từ tháng 9/2011, dự án “Cơm có thịt” đã được lập ra để giúp trẻ em các trường mầm non vùng cao không phải triền miên ăn những bữa cơm chỉ với muối và canh loãng. Đến nay đã có 5.841 học sinh ở 46 trường thuộc các tỉnh Yên Bái, Lai Châu, Điện Biên, Hà Giang, Lào Cai được hỗ trợ với tổng số tiền hơn 5,4 tỉ đồng.