|
Bản tộc ước họ Đỗ (Đậu) Việt Nam sau rất nhiều lần chỉnh sửa, đã được Hội đồng HĐVN chính thức thông qua và phổ biến trong bản tin họ Đỗ (Đậu) Việt Nam số ra gần đây.
Xin trân trọng giới thiệu với bà con nội dung bản Tộc ước quan trọng này.
HỘI ĐỒNG DÒNG HỌ CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
ĐỖ ( ĐẬU ) VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
=o0o=- ----------------------------
Đà Nẵng, ngày 19 tháng 2 năm2012
TỘC ƯỚC
DÒNG HỌ ĐỖ ( ĐẬU ) VIỆT NAM
LỜI NÓI ĐẦU
"Con người có tổ có tông, như cây có cội như sông có nguồn". Người Việt Nam khi sinh ra từ xưa nay đều mang tên họ nguồn gốc của họ cha hay họ mẹ. Tổ tông dòng họ, ông bà, cha mẹ là cội nguồn của mỗi con người. Tổ tiên dòng họ Đỗ ta xưa lấy hai chữ Nho Thổ ( ) và Mộc ( ) ghép lại thành tên họ Đỗ ( ).
Người mang tên họ Đậu ở vùng Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, và các tỉnh Quảng Ninh, Thái Bình, Hà Nam... trong tộc phả, gia phả, phả đồ, bài văn cúng viết bằng chữ Nho lưu lại thấy tên chữ là họ Đỗ ( ), nhưng khi phát âm hoặc viết chữ quốc ngữ lại là họ Đậu. Nguyên nhân tên chữ họ Đỗ mà phát âm, viết chữ quốc ngữ thành họ Đậu hiện nay chưa được biết. Tuy nhiên các anh em, con cháu họ Đậu ở tỉnh Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình… trong nhận thức đều xác định dòng họ Đậu cũng là họ Đỗ theo như chữ Nho trong tộc phả, gia phả, phả đồ mà tổ tiên để lại.
Ban biên soạn Tộc ước nhận thấy dòng họ Hoàng ( ) có vùng gọi là Huỳnh; dòng họ Võ ( ) có vùng gọi là họ Vũ. Các dòng họ này vẫn tôn trọng tính lịch sử để lại, khi sinh hoạt văn hóa dòng họ, thì Hoàng đều để tên họ chữ quốc ngữ là Hoàng kèm theo chữ Huỳnh hoặc chữ Huỳnh kèm theo Hoàng; họ Vũ kèm theo chữ Võ hoặc chữ Võ kèm theo chữ Vũ. Dòng họ Đỗ ta thống nhất khi họp họ viết chữ Đỗ kèm theo chữ Đậu hoặc Đậu kèm theo chữ Đỗ. Tuy viết như vậy có phần hơi rườm rà nhưng cũng là hợp tình hợp lý, anh em họ Đỗ, họ Đậu càng thêm gắn kết với nhau.
Dòng họ Đỗ ( Đậu ) là dòng họ xuất hiện sớm và có tên trong sử sách Việt Nam hơn năm ngàn năm lịch sử. Theo Ngọc phả, Thần phả xưa ghi lại: Thời chế độ mẫu hệ có cụ Đỗ Đoan Trang ( Đỗ Quý Thị ) là vợ vua Đế Minh ( Nguyễn Minh Khiết ) đã sinh ra Lộc Tục ( Kinh Dương Vương). Khi nước Xích Quỷ do Kinh Dương Vương trị vì được thái bình thịnh trị, cụ Đỗ Quý Thị cùng tám người anh em trai là Đỗ Xương, Đỗ Tiêu, Đỗ Kỷ, Đỗ Cương, Đỗ Chương, Đỗ Dũng, Đỗ Bích, Đỗ Trọng đã xuất gia tu hành theo đạo Sa Bà và được thành chính quả. Cụ Đỗ Quý Thị được tôn vinh phật hiệu Hương Vân Cái Bồ Tát, tám anh em trai của cụ được tôn vinh Phật hiệu Bát Bộ Kim Cương.
Dòng họ Đỗ ( Đậu ) ta từ xa xưa đã có Tộc ước để nhắc nhở giáo huấn nền nếp kỷ cương cho con cháu. Tộc ước được thông qua tuyên truyền vận động, khuyên nhắc thuyết phục cảm hoá sự tự tâm, tự nguyện, tự giác của mỗi người, mỗi gia đình, chi tộc họ thực hiện, nhằm hướng con người họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam phát triển mãi mãi trường tồn, thịnh vượng.
Hội đồng dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam trên cơ sở kế thừa truyền thống Tộc ước xưa, bổ sung, biên soạn Tộc ước mới, nhằm tiếp tục gìn giữ bản chất thuần phong, mĩ tục Văn hoá dòng họ. Tộc ước lần này có 03 Chương 33 điều.
CHƯƠNG MỘT: PHẦN CHUNG
Điều 1. Đối tượng điều chỉnh của Tộc ước
Mọi người nam, nữ Việt Nam mang tên họ Đỗ ( Đậu) dù ở trong nước hay ở nước ngoài; những người là con dâu, con rể, con nuôi của người họ Đỗ ( Đậu) đều có nghĩa vụ, bổn phận tự nguyện, tự giác, đồng thuận, đồng lòng thực hiện Tộc ước này.
Điều 2. Thành viên dòng họ Đỗ, Đậu Việt Nam
Mọi người nam, nữ Việt Nam mang tên họ Đỗ ( Đậu ) dù ở trong nước hay ở nước ngoài không phân biệt thành phần xuất thân, chính kiến, dân tộc, tôn giáo đều là thành viên dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam;
Người chuyển đổi tên họ từ dòng họ khác sang họ Đỗ ( Đậu ) đã sống ổn định, được Pháp luật công nhận đều là thành viên dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam;
Người gốc họ Đỗ ( Đậu ) nhưng chuyển sang dòng họ khác nay có nguyện vọng nhận về gốc tổ họ Đỗ ( Đậu ) đều là thành viên dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam;
Người là con dâu, con rể, con nuôi, anh, em kết nghĩa của người họ Đỗ ( Đậu ) đều là thành viên dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam;
Người thuộc dòng họ khác nhưng thật sự có tâm đức cống hiến vì sự phát triển Văn hoá dòng họ Đỗ ( Đậu ) đều có thể được tôn vinh là thành viên danh dự của dòng họ.
Điều 3. Tôn chỉ mục đích hoạt động Văn hoá dòng họ
Xây dựng mối liên hệ tốt đẹp giữa các chi, tộc họ Đỗ ( Đậu ); cùng nhau khai thác và phát huy truyền thống nhân văn tốt đẹp của dòng họ và của các dòng họ khác trong cộng đồng dân tộc Việt Nam.
Giúp nhau tìm về cội nguồn, biên soạn gia phả, lập phả hệ, bảo tồn di tích lịch sử văn hoá, danh lam thắng cảnh thuộc dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam.
Trao đổi, cung cấp thông tin, nghiên cứu, tìm hiểu về lịch sử có liên quan đến các chi, tộc thuộc dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam.
Hướng hoạt động Văn hoá dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam vào sự nghiệp giáo dục con người, sống có tri thức văn hoá, đạo đức hiếu nghĩa, lòng tự tôn, tính tự lập, giàu tình thương yêu đoàn kết, biết tôn trọng và chấp hành pháp luật. Góp phần cùng các dòng họ trong cộng đồng dân tộc, quyết tâm xây dựng nước Việt Nam thành một nước công nghiệp hoá, hiện đại hoá, dân chủ, công bằng, văn minh và giàu mạnh.
Điều 4. Các tổ chức hoạt động dòng họ
1. Hội đồng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam và các Ban của Hội đồng có chức năng phụ trách hoạt động dòng họ Đỗ ( Đậu ) trong toàn quốc.
2. Hội đồng họ Đỗ ( Đậu ) tỉnh, thành phố và các Ban của Hội đồng có chức năng phụ trách hoạt động dòng họ ở khu vực tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương .
3. Hội đồng họ Đỗ ( Đậu ) huyện, quận, thị có chức năng phụ trách hoạt động dòng họ ở huyện, quận, thị trực thuộc tỉnh… .
4. Hội đồng chi, tộc họ Đỗ ( Đậu ), có chức năng phụ trách hoạt động dòng họ ở chi, tộc họ cơ sở.
Dòng họ Đỗ ( Đậu) Việt Nam với mô hình bốn tổ chức ( như trên ) nhưng hoạt động của Hội đồng dòng họ Đỗ ( Đậu ) là sự thống nhất hữu cơ; các tổ chức cùng có bổn phận tôn trọng, trách nhiệm thông tin và giúp đỡ nhau về các hoạt động Văn hóa của dòng họ, không có sự phân biệt cấp trên cấp dưới.
Các vị Tộc trưởng của chi, tộc họ Đỗ ( Đậu ) là người có bổn phận đứng chủ việc thờ cúng, được đương nhiên là thành viên của Hội đồng gia tộc và có thể được cử làm Chủ tịch Hội đồng gia tộc.
Hội đồng dòng họ (gọi chung cả bốn tổ chức) là tổ chức tự nguyện do dòng họ tiến cử, hoạt động với mục đích phục vụ, không vì mục đích lợi nhuận, đảm bảo sự dân chủ, công bằng, giữ gìn đoàn kết nội bộ dòng họ, xây dựng mối đoàn kết với các họ bạn, chấp hành đúng pháp luật và quy định của Chính quyền, tổ chức đoàn thể chính trị ở địa phương.
Điều 5. Chức năng nhiệm vụ chung của Hội đồng
Hội đồng là trung tâm đoàn kết, đại diện cho nguyện vọng và tiếng nói chung của cộng đồng người họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam, của khu vực, địa phương hoặc các chi, tộc họ trong lĩnh vực hoạt động Văn hoá dòng họ; nắm bắt, tập hợp, cung cấp các thông tin về sáng kiến kinh nghiệm hoạt động việc họ; phổ biến, tuyên truyền, hướng dẫn, vận động các thành viên dòng họ thực hiện Tôn chỉ mục đích, các quy định của Tộc ước dòng họ và nghị quyết mà Hội đồng đề ra; đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các thành viên theo quy định của pháp luật ( khi có yêu cầu ); hướng dẫn sưu tầm viết, bổ sung tộc phả, bài cúng, bảo vệ di tích lịch sử, văn hoá, danh lam thắng cảnh của dòng họ; xây dựng, duy trì tổ chức hoạt động Hội đồng, giữ gìn truyền thống nhân văn, đức hiếu thảo với ông bà tổ tiên, tình thương yêu cha mẹ, anh em con cháu trong tộc họ và phấn đấu hoàn thành tốt nghĩa vụ người công dân Việt Nam.
Điều 6. Biểu trưng, huy hiệu của dòng họ, con dấu của Hội đồng
Dòng họ Đỗ (Đậu ) Việt Nam có Biểu trưng và Huy hiệu chung cho cả dòng họ.
Các Hội đồng dòng họ có thể có con dấu để tiện việc giao dịch đối nội, đối ngoại. Con dấu thể hiện nội dung tên của hội đồng.
Điều 7. Bài ca, văn tế, trang phục của dòng họ
Dũng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam có bài ca, bài văn tế và bài hát tôn vinh niềm tự hào dòng họ.
Trang phục mặc khi tế lễ, ngày lễ hội truyền thống của dòng họ sử dụng theo mẫu quần áo dài truyền thống của dân tộc Việt Nam với hai kiểu ( thụng ống tay áo và hẹp ống tay áo ) gồm các màu Đỏ Tía, Đỏ, Vàng, Xanh, Tím, và Đen.
Bộ Đỗ ( Đậu ) phục trước ngực áo được in hình biểu trưng của dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam.
Điều 8. Ngày truyền thống họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam
1. Nghị Quyết hội nghị dòng họ Đỗ (Đậu ) Việt Nam lần thứ 10 năm 2007 họp tại Hà Nội đã thống nhất lấy ngày 15/2 hàng năm làm ngày truyền thống họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam.
2. Nghị Quyết hội nghị dòng họ lần thứ 15 ngày 19/02/2012 tại thành phố Đà Nẵng lấy ngày họp mặt dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam hàng năm là ngày họp mặt truyền thống của dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam ( không ấn định ngày tháng cụ thể).
CHƯƠNG HAI: CÁC QUY ĐỊNH CỤ THỂ
Điều 9. Cơ cấu tổ chức Hội đồng dòng họ ( bốn tổ chức )
Hội đồng gồm có: Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và các ủy viên; Số lượng Phó Chủ tịch và Uỷ viên được cơ cấu theo nhu cầu .
Hội đồng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam và các Hội đồng khu vực, địa phương có thể lập các Ban giúp việc của Hội đồng.
Chủ tịch, các Phó Chủ tịch, các Uỷ viên và thành viên Hội đồng hoạt động do sự tự giác, tự nguyện và được tiến cử; mỗi thành viên khi tự thấy mình không đủ điều kiện đảm trách công việc được giao thì tự nguyện xin nghỉ, tại kỳ họp Hội đồng gần nhất quyết định và có trách nhiệm thông báo để trong họ được biết việc thành viên xin nghỉ.
Điều 10. Mối quan hệ giữa các tổ chức Hội Đồng
Dòng họ Đỗ ( Đậu) Việt Nam có bốn mô hình tổ chức Hội đồng ( như quy định tại điều 4 ). Các Hội đồng đều bình đẳng trong hoạt động Văn hoá dòng họ, làm việc theo cơ chế tự nguyện, tự giác, đồng thuận, đồng lòng vì sự đoàn kết và phát triển dòng họ.
Các Hội đồng có nhiệm vụ định kỳ 06 tháng một lần thông tin cho nhau về kết quả hoạt động, những phát hiện mới về lịch sử, văn hoá của dòng họ và những sáng kiến kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động hoặc phản ảnh những tấm gương điển hình người tốt, việc tốt trong dòng họ để cho mọi người trong họ học tập, noi gương.
Điều 11. Thực hiện công việc thờ phụng, cúng kính
Việc tổ chức tế lễ, cúng kính phụng thờ tổ tiên, ông bà, cha mẹ và người đó khuất là hoạt động Văn hoỏ tín ngưỡng tâm linh, nhằm hướng tới giáo dục đạo đức, tính thiện căn làm người, sự tôn trọng, lòng biết ơn các bậc tổ tiên, bậc sinh thành, nuôi dưỡng.
Mỗi người con, cháu trong họ, trong gia đình không phân biệt nam, nữ đều có bổn phận trách nhiệm thờ cúng tổ tiên, ông bà, cha mẹ và người đã khuất.
Dòng họ Đỗ ( Đậu) khuyến khích nam, nữ bình đẳng về bổn phận thực hiện việc cúng kính, phụng thờ tổ tiên, ông bà, cha mẹ.
Những gia đình sinh con một bề gái nên chọn người con, cháu có lòng thành tâm, tự nguyện "gánh thừa tự", đảm trách thực hiện việc thờ cúng tổ tiên, ông bà, cha mẹ và người đã khuất.
Điều 12. Nghi thức, bày biện đồ lễ cúng kính
Người chủ tế lễ, người phụ tế việc cúng kính phải thành tâm dọn mình, mặc trang phục nghiêm túc, sạch sẽ. Tuỳ theo yêu cầu cuộc tế lễ mà sử dụng trang phục phù hợp, thể hiện sự tôn nghiêm.
Tế phẩm sửa soạn dâng cúng tế phải sạch sẽ, chưa bị phàm tục, chưa từng đã dùng cúng nơi khác.
Bài văn tế cúng, người đọc chúc văn được chuẩn bị chu đáo. Trong khi hành lễ mọi người dự lễ tế cỳng cần chú tâm, im lặng hướng về bàn thờ bày tỏ lòng cung kính. Sau khi lễ tất, người xướng lễ hoặc chủ tế mời mọi người dự lễ tế lần lượt thứ bậc thắp hương, bày tỏ lòng thành kính bái.
Điều 13. Nhà thờ và di sản lịch sử văn hoá của dòng họ
Các chi, tộc họ đều có quyền lập nhà thờ riêng và cần thiết làm "sổ đỏ" phần diện tích đất của nhà thờ. Theo tầng thứ sự thờ phụng tại nhà thờ để phân biệt là nhà thờ đại tôn, nhà thờ trung tôn, nhà thờ chi tộc họ, nhà thờ phân chi…
Nhà thờ họ là nơi thờ cúng, tri ân tiên tổ, sinh hoạt Văn hoá tín ngưỡng tâm linh cần giữ trang nghiêm, không được phép hoạt động tuyên truyền mê tín dị đoan, làm điều trái thuần phong mỹ tục và vi phạm quy định pháp luật hiện hành.
Nhà thờ họ nếu toạ lạc trong cùng thửa đất với nhà ở, thì "cốt nền" nhà thờ họ phải được cao hơn "cốt nền" nhà ở của gia đình.
Nhà thờ, tộc phả, bài văn cúng, di vật, đồ tế khí thờ phụng, đồ gia bảo cổ là di sản lịch sử văn hoá của dòng họ cần được bảo vệ giữ gìn. Việc tu bổ, thay đổi kiến trúc, di dời nhà thờ phải được mọi người trong họ đồng thuận.
Điều 14. Mồ mả tổ tiên và mộ người đã khuất
"Người sống có nhà, người chết có mồ" là quan niệm truyền thống của tổ tiên ta xưa nay. Mồ mả tổ tiên, mộ người đã khuất là nơi tôn nghiêm, bất khả xâm phạm và được Pháp luật bảo vệ .
Việc chôn cất người chết ( hung táng), cất bốc hài cốt ( cát, cải táng) cần tuân thủ quy định truyền thống và phải đảm bảo vệ sinh chung.
Việc xây dựng, dời chuyển nghĩa trang dòng họ phải được mọi người trong họ đồng thuận.
Điều 15. Quan hệ, ứng xử trong dòng họ
Những người mang tên họ Đỗ (Đậu) là người trong một dòng họ, là con cháu trong một nhà. Tộc ước, gia đạo, gia pháp, gia huấn truyền thống của tổ tiên họ Đỗ ( Đậu ) xưa từng khuyên nhắc mọi người nam, nữ nếu cùng tên họ Đỗ ( Đậu ) không nên lập thành gia thất với nhau. Tộc ước ngày nay tiếp tục khuyên nhắc con cháu trong dòng họ Đỗ ( Đậu ) hãy biết tự giác, tự nguyện thực hiện, không quy định chế tài bắt buộc.
Khi người cùng dòng họ gặp nhau nhưng chưa có điều kiện phân biệt ngôi thứ, chi trên nhành dưới thì cần biết ứng xử lịch sự, xưng hô tôn trọng nhau, tránh việc ứng xử, xưng hô có ý tranh ngôi thứ gây bất hoà tình anh em.
Dù trong hoàn cảnh nào người họ Đỗ ( Đậu ) trong giao thiệp luôn phải giữ khuôn phép lịch sự, tôn trọng thứ bậc, tôn trọng người nhiều tuổi, thái độ từ tốn, cởi mở, tự tin và đức biết nhẫn nhịn cần thiết.
Điều 16. Hoà giải mâu thuẫn trong nội bộ dòng họ
Dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam khuyến khích, vận động mọi người nếu xẩy ra mâu thuẫn, tranh chấp, bất hoà nội bộ dòng họ, gia đình thì trước nhất mỗi bên tự giác kiểm điểm lại mình; lấy đức nhường nhịn làm đầu, tự biết kiềm chế bản thân, không để mối bất hoà dẫn tới nóng dận, bức xúc làm trầm trọng thêm mâu thuẫn.
Khi không tự mình lý giải nhận thức được sự sai đúng thì cần biết tranh thủ sự giúp đỡ của Hội đồng gia tộc họ làm trung gian hoà giải, phân tích khách quan nhằm kịp thời kiềm chế nóng giận, giữ mối đoàn kết, tình thương yêu trong dòng tộc. Khuyến khích mọi người trong dòng họ không đưa việc tranh chấp nội bộ dòng họ, gia đình ra khiếu kiện nơi công đường.
Điều 17. Đạo hiếu gia đình
Gia đình là tế bào của xã hội, là nền tảng huyết thống của dòng họ. Gia đình hoà thuận, biết tôn trọng, giúp đỡ, nhường nhịn nhau, sống vui vẻ, đoàn kết, hạnh phúc góp phần làm rạng danh dòng họ. Con cháu dòng họ Đỗ ( Đậu ) có bổn phận giữ đạo hiếu thảo, kính trọng ông bà, cha mẹ, người trên, biết nhường nhịn người dưới, quý trọng tri thức và người có lao động, phẩm hạnh đạo đức.
Bậc làm cha mẹ có bổn phận biết phấn đấu hy sinh vì tương lai con cháu. Anh chị em, con cháu có bổn phận nhường nhịn, giúp đỡ lẫn nhau; ưu tiên nhường nhịn, giúp đỡ người gặp khó khăn, hoạn nạn. Dâu hiền, rể thảo, vợ chồng hoà thuận, sống bình đẳng chan hoà, sống biết chờ đợi, lắng nghe và giúp nhau cùng tiến bộ, thực hiện tốt các tiêu chí nếp sống gia đình Văn hoá mới.
Điều 18. Người con dâu của dòng họ
" Đức hiền tại mẫu", "giàu nhờ bạn, sang nhờ vợ" là quan niệm và nhận thức xưa nay của người họ Đỗ ( Đậu ). Người con dâu dòng họ Đỗ ( Đậu ) giữ trách nhiệm quan trọng trong gia đình, có bổn phận nuôi con khoẻ, dạy con khôn ngoan làm rạng danh gia đình, dòng họ.
Hàng năm dòng họ tổ chức "Ngày hội ghi ơn bậc sinh thành" hoặc"vinh danh người con dâu dòng họ" nhằm tôn vinh, động viên khen thưởng, giúp đỡ người con dâu, những bà mẹ có công lao vượt khó nuôi con, chăm cháu ngoan hiền, hiếu thảo, trưởng thành, tự lập xây dựng, giữ gìn cuộc sống gia đình đầm ấm, đoàn kết, vui vẻ, hạnh phúc.
Việc tổ chức "Ngày hội ghi ơn bậc sinh thành; Vinh danh người con dâu dòng họ" được những người con trai, con rể thể hiện trong cuộc sống hàng ngày và thể hiện trong tổ chức " ngày hội… ".
Điều 19. Việc vào họ, báo tuổi trưởng thành
Con trai, con gái dù là con đẻ hay con nuôi, con trong giá thú hay ngoài giá thú nếu được công nhận là con, cháu dòng họ Đỗ ( Đậu ) đều được bình đẳng làm thủ tục nhập vào họ. Khi đến tuổi trưởng thành ( 18 tuổi ) có bổn phận trình báo tổ tiên, gia tiên việc bản thân đã đến tuổi trưởng thành.
Việc quy định trình báo tuổi trưởng thành nhằm giáo dục ý thứ tự lập, bổn phận làm người lớn trong gia đình và trách nhiệm công dân đối với xã hội và pháp luật.
Điều 20. Việc kết hôn, tổ chức cưới ( việc hỷ sự)
Nam, nữ đến tuổi trưởng thành có bổn phận lập gia đình riêng, đảm bảo duy trì, phát triển nòi giống của dòng họ và giống nòi dân tộc Việt Nam.
Người chuẩn bị thành lập gia đình riêng có bổn phận kớnh cáo, báo tổ tiên, gia tiên việc bản thân sẽ kết hôn với người mình yêu và phải thực hiện nghĩa vụ đăng ký kết hôn hợp pháp.
Gia đình, anh em trong dòng họ có bổn phận, trách nhiệm tích cực giúp đỡ việc tổ chức thành hôn cho con, cháu theo khả năng, phong tục tập quán và quy định của Chính quyền, đoàn thể địa phương.
Điều 21. Việc mừng thọ
" Ngũ phúc thọ vi tiên" là quan niệm của đời người xưa nay, xem tuổi thọ là phúc đứng đầu trong năm phúc lớn của con người. Dòng họ Đỗ ( Đậu ) có bổn phận theo định kỳ quy định của dòng họ, địa phương để tổ chức mừng thọ chu đáo cho người cao tuổi từ tuổi 70, 75, 80, 85, 90, 95 và 100 tuổi trở lên nhằm tôn vinh, động viên người cao tuổi sống vui, sống khoẻ, sống có ích, nêu tấm gướng sáng sống mẫu mực để con cháu làm theo, thêm phúc ấm, rạng danh gia đình, dòng họ.
Điều 22. Việc thăm hỏi
Khi người trong dòng họ có việc vui, việc buồn hoặc gặp hoạn nạn bất trắc, mọi người trong họ có bổn phận đến thăm hỏi. Thăm hỏi là việc làm đạo nghĩa giữa con người sống với nhau trong cộng đồng dòng họ.
Thăm hỏi cốt ở lòng thành tình nghĩa không câu nệ phải có quà cáp; người trong dòng họ khi nghe tiếng, biết tin vui, việc buồn thì kịp thời đến thăm hỏi động viên, giúp đỡ nhau trong tình nghĩa huyết thống, thân tộc.
Điều 23. Việc tang ma ( việc hiếu)
" Nghĩa tử là nghĩa tận", là quan niệm xưa nay, việc tang ma là việc nghĩa giúp đỡ sau cùng, thể hiện tình cảm tận hiếu, tận trung với người đã khuất.
Khi trong họ có người qua đời, mọi người trong họ có bổn phận phối hợp với gia đình tang chủ, đoàn thể, địa phương tổ chức tang sự, phúng viếng trang trọng, an táng chu đáo.
Thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang ma, không tổ chức đông người ăn uống linh đình trong lễ ba ngày, lễ bốn mươi chín ngày, lễ một trăm ngày.
Điều 24. Việc giáo dục con trẻ
Thế hệ trẻ là tương lai của dòng họ, tương lai của đất nước Việt Nam.
Mỗi người trong họ có bổn phận ưu tiên tạo mọi điều kiện cho con cháu phấn đấu học tập, lao động, rèn luyện tri thức, nhân cách đạo đức làm người, sống phải có lao động; giáo dục tình yêu thương, lòng dũng cảm, sự tự tin, tính quyết đoán, đức kiên nhẫn và biết lắng nghe, biết ứng xử, biết nhẫn nhịn cần thiết.
Điều 25. Ban khuyến học và quỹ khuyến học, khuyến tài
Mỗi chi tộc họ Đỗ ( Đậu) cần thiết lập Ban khuyến học và quỹ khuyến học, khuyến tài để kịp thời giúp đỡ, khen ngợi động viên con cháu phấn đấu học tập, lao động, công tác tốt, góp phần làm rạng danh gia đình, dòng họ.
Mỗi người, mỗi gia đình trong dòng họ có bổn phận tự giác, tự nguyện đóng góp tài chính cho quỹ khuyến học, khuyến tài.
Mức đóng góp tuỳ theo khả năng chung để đảm bảo mọi người, mọi gia đình đều vui vẻ thực hiện được nghĩa vụ của mình.
Điều 26 . Việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
Người dòng họ Đỗ ( Đậu ) sống có phẩm hạnh đạo đức chính kiến và tình thương yêu, dũng cảm bảo vệ lẽ phải, tận tình giúp đỡ người trong họ khi không may gặp phải khó khăn, bất trắc, oan trái. Những hành vi bàng quan, vô cảm, trốn tránh trách nhiệm bảo vệ lẽ phải cần được phê phán và chê trách.
Hội đồng dòng họ có bổn phận cử người thực hiện việc đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, giúp đỡ thành viên dòng họ khi gặp khó khăn, bất trắc, oan trái. Việc đại diện, bảo vệ phải tuân theo theo quy định của pháp luật .
Điều 27. Việc thành lập các tổ chức, lập quỹ của dòng họ
Dòng họ có thể thành lập các tổ chức trực thuộc Hội đồng để giúp Hội đồng tổ chức thực hiện các hoạt động Văn hoá dòng họ. Các tổ chức như: Câu lạc bộ Doanh nhân, Câu lạc bộ tuổi trẻ, Câu lạc bộ khoa học - giáo dục, Câu lạc bộ trợ giúp pháp luật v.v.v… Các tổ chức này hoạt động phải tuân thủ theo quy định của pháp luật, chịu sự quản lý giám sát của tổ chức và Hội đồng dòng họ, nhằm đảm bảo uy tín, danh dự dòng họ.
Dòng họ có thể lập các quỹ phụng thờ, xây dựng, tu bổ nhà thờ, quỹ thi đua khen thưởng, quỹ thăm hỏi… nhằm phục vụ lợi ích sinh hoạt của cộng đồng dòng họ.
Việc huy động đóng góp gây quỹ, lập quỹ phải do sự hoàn toàn tự tâm, tự nguyện, tự giác của mỗi người trong họ. Mức huy động đóng góp cần áp dụng theo khả năng chung, nhằm đảm bảo mọi người, mọi gia đình đều được vui vẻ tham gia thực hiện bổn phận, quyền và nghĩa vụ của mình. Khi việc họ cần thiết phải chi phí lớn thì Hội đồng cần biết tổ chức vận động những người có nhiều điều kiện, cú lòng hảo tâm ủng hộ thêm. Tránh sự chủ quan chỉ kêu gọi, huy động người có nhiều điều kiện mà bỏ qua người ít có điều kiện dễ dẫn đến suy luận phân hóa giầu nghèo, gây lòng tự ái, bất hòa trong nội bộ dòng họ.
Điều 28. Nguồn thu tài chính của Hội đồng dòng họ
- Thu từ sự tự nguyện đóng phí sinh hoạt Văn hoá dòng họ của các thành viên;
- Thu từ sự tự nguyện đóng góp các quỹ theo thoả thuận của các thành viên;
- Thu từ hoạt động hiệu quả của các Câu lạc bộ;
- Thu từ sự tự nguyện, hảo tâm của cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước ủng hộ;
- Các nguồn thu hợp pháp khác.
Điều 29. Nguyên tắc thu, chi tài chính
Thu theo quy định các nguồn thu của Tộc ước này.
Chi theo đúng mục đích của nguồn thu tài chính của việc thu.
Mọi hoạt động thu, chi đều phải ghi chép vào sổ sách, và phải được công khai, minh bạch. Nhữmg nguồn thu, chi lớn phải thực hiện theo quy định của Luật kế toán và Luật thống kê.
Không sử dụng tiền quỹ các nguồn thu của dòng họ vào việc tổ chức ăn uống của Hội đồng. Việc cần tổ chức ăn uống, tiếp khỏch chỉ được đóng góp và không được lập quỹ riêng về ăn uống, tiếp khách.
CHƯƠNG BA: SỬA ĐỔI BỔ SUNG, GIẢI QUYẾT CÁC
VƯỚNG MẮC VÀ ĐIỀU KHOẢN THI HÀNH
Điều 30. Bổ sung, sửa đổi Tộc ước
Tộc ước dòng họ Đỗ ( Đậu ) được thông qua trong kỳ họp truyền thống dũng họ lần thứ 15, ngày 19/02/2012 tại thành phố Đà Nẵng. Việc sửa đổi, bổ sung Tộc ước không được làm trái truyền thống đạo đức, thuần phong mỹ tục văn hoá của dòng họ, không gây chia rẽ đoàn kết nội bộ dòng họ và mối đoàn kết của cộng đồng dân tộc Việt Nam; không trái quy định của Pháp luật.
Việc sửa đổi bổ sung phải thông qua hội nghị họp mặt truyền thống dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam và phải được sự đồng thuận của ít nhất 2/3 số người dự cuộc họp mặt truyền thống dòng họ biểu quyết tán thành.
Điều 31. Giải quyết các vướng mắc trong quá trình thực hiện Tộc ước
Mọi vướng mắc trong quá trình thực hiện Tộc ước cần được phản ảnh kịp thời tới Chủ tịch hoặc Ban thường trực Hội đồng tiếp thu, kiểm tra, giải quyết thấu đáo. Tránh tình trạng " Việc trong nhà chưa tỏ ngoài ngõ đã tường " tạo nên sự hiểu nhầm, hoài nghi, mất đoàn kết nội bộ dòng họ.
Điều 32. Áp dụng thực hiện
Tộc ước này được kế thừa " Gia giáo, gia huấn, gia pháp, gia lễ, Luật tục" bản sắc Văn hoá và tính nhân văn của dòng họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam. Các chi tộc họ Đỗ ( Đậu ), mỗi người trong dòng họ ( quy định tại điều 1 ) có bổn phận thực hiện Tộc ước này và thực hiện theo quy định Tộc ước của chi tộc họ mình.
Điều 33. Hiệu lực thi hành
Tộc ước họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam là tiếng vọng lời khuyên dạy kỷ cương, gia giáo, gia huấn, gia pháp, gia lễ từ ngàn năm của tổ tiên, ông cha; là tiếng đếm nhắc vượt thời gian, không ngơi nghỉ luôn duy trì tiếp nối truyền thống với hiện tại, nhắc nhở con cháu việc thực hiện đạo lý làm người. Tộc ước thể hiện sự nhất quán của nội tâm, sức mạnh đồng tâm vì sự phát triển của cả dòng họ.
Toàn thể hội nghị dòng họ Đỗ ( Đậu ) lần thứ 15 tổ chức tại thành phố Đà Nẵng nhất tâm cúi đầu bái thỉnh các Liệt Vị Tiên Tổ; cầu mong phù trì, ban ân, đạt ngộ cho mọi người con cháu phát tâm tự nguyện, tự giác, đồng lòng, đồng thuận thực hiện tốt Tộc ước họ Đỗ ( Đậu ) Việt Nam kể từ ngày được thông qua chính thức hôm nay 19/ 02/2012 nhằm ngày 29/ 01/ năm Nhâm Thìn.
TM/ HỘI ĐỒNG HỌ ĐỖ - ĐẬU VIỆT NAM
CHỦ TỊCH
Kỹ sư Đỗ Ngọc Liên
|
