|
Từ Hà Nội đi ngược theo quốc lộ số 3 về thị trấn Sóc Sơn rẽ phải về đường qua Núi Đôi, ta gặp làng Xuân Tảo thuộc xã Xuân Giang. Xuân Tảo nằm cạnh con sông Cà Lồ uốn lượn, nơi cung cấp nước chống hạn cho mấy xã trong vùng.
Xa trung tâm, có thể nói là hẻo lánh, Xuân Tảo có một cuộc sống riêng, không hẳn đã phồn hoa như nhiều nơi, nhưng đậm nét văn hóa truyền thống...
Xuân Tảo duy trì được nếp đẹp truyền thống ấy cho tới ngày nay. Đình làng, thờ Đức Thánh Tam Giang, trông ra sông Cà Lồ, có những cây cột hai người ôm không tày, bị đốt trong kháng chiến. Bây giờ, đây vẫn là nơi sinh hoạt tập thể dân làng. Các cụ thì đánh bóng cửa, cờ tướng, tập Thái cực quyền. Còn trung tuổi đến thanh niên thì chơi bóng chuyền, bóng đá vào những buổi chiều hè mát mẻ. Mối liên hệ giữa các thế hệ rất bền chặt. Với ảnh hưởng tuổi tác, kinh nghiệm sống, các cụ không quên nhiệm vụ dạy bảo con cháu sống chân phương, trong sạch. Vì thế cả làng không có trường hợp nào sa vào các tệ nạn xã hội như cờ bạc, đề đóm, hút chích, không ai mắc vào các căn bệnh xã hội.
Trồng lúa là chính, nhưng người Xuân Tảo năng động, xoay đủ kiểu, đủ nghề: đóng gạch, nấu rượu, làm nề, mộc, chăn nuôi, thả cá... Kinh tế của làng thuộc vào hàng khá giả cho nên một trăm phần trăm dùng nguồn nước sạch, có công trình phụ hợp vệ sinh. Nhà nhà đoàn kết thương yêu nhau không xảy ra tranh chấp cãi cọ. Hàng năm, vào mỗi dịp xuân về, làng lại tổ chức lễ mừng thọ cho các cụ một cách trang trọng mà giản tiện. Nhờ các cuộc vận động, sự kết hợp giữa nhiều đoàn thể, ngày nay, các cặp vợ chồng trẻ chỉ sinh từ 1 đến 2 con. Những đứa trẻ lớn lên đều được chăm sóc, dạy dỗ chu đáo. Hội đồng niên, đồng ngũ thường tương trợ cho nhau trong những công to việc lớn như cưới hỏi, cha mẹ trăm tuổi. Để có giao thông thuận tiện, văn minh, không chờ kinh phí của xã, nhà nhà đóng góp theo đầu nhân khẩu để lát gạch và đổ bê tông đường làng ngõ xóm. Ngày nay, đi trên từng con ngõ, ai cũng có cảm giác sạch sẽ khang trang, không bụi bẩn lầy lội như ngày xưa.
Xuân Tảo còn một điều đáng quý: họ tộc nào cũng gây quĩ khuyến học, động viên các học sinh giỏi, khá hàng năm vào dịp đón xuân. Nguồn thu của quĩ dựa vào sự đóng góp của mỗi hộ và những con em Xuân Tảo đi ra ngoài làm ăn công tác tự nguyện đóng góp. Chính vì thế mà các em tự giác thi đua nhau mà cố gắng. Điển hình nhất là họ Đỗ do ông Văn Khánh làm trưởng tộc, quỹ khuyến học lên tới hàng trăm triệu đồng, phần lớn là do người đi xa làm ăn khấm khá tự nguyện tài trợ. Số tiền quĩ này lại cho những hộ nào có nhu cầu mở rộng chăn nuôi vay, đến kì trích lãi suất ra làm phần thưởng cho trẻ. Nhờ biết làm cho tiền sinh sôi, quỹ ngày càng to, mức thưởng tăng lên. Đến nay, các em có thành tích học tập cao, tốt nghiệp trung học cơ sở loại giỏi được thưởng 100 nghìn, tốt nghiệp phổ thông trung học loại giỏi được thưởng 200 nghìn, vào đại học 500 nghìn, tốt nghiệp đại học loại khá 1 triệu đồng, loại giỏi 2 triệu đồng. Tuy chưa phải là nhiều, song đó là niềm khích lệ lớn cho các em và các bậc cha mẹ.
Họ tộc trông vào nhau lập quỹ khuyến học, nhà nhà thúc giục con em cố gắng "giật giải", nên Xuân Tảo có số học sinh đỗ vào các trường đại học và trung học chuyên nghiệp vào loại nhiều nhất huyện Sóc Sơn. Họ Đỗ, gia đình ông Văn Cán có 5 con vào đại học, gia đình ông Văn Khánh có 3 con vào đại học. Bên họ Nguyễn, gia đình ông Văn Học có 3 con vào đại học, gia đình ông Văn Toàn có 3 con, gia đình ông Văn Liên cả 2 con đều du học sang Mỹ... Nhà ông Đỗ Bá Linh, một cựu chiến binh chống Mỹ có cô con gái Việt Hà 12 năm là học sinh giỏi toàn diện, vào đại học tham gia làm đề tài nghiên cứu khoa học, đoạt 2 giải nhì, được học bổng Vifotec. Về thể thao, em Nguyễn Thị Nguyệt trong đội tuyển kiếm quốc gia đã nhiều lần đoạt giải vàng trong nước và quốc tế, Nguyễn Thị Hằng đoạt huy chương vàng bơi lội tại SEA Games 22.
Về "cơ cấu con người", Xuân Tảo có gần bảy tám mươi phần trăm các gia đình có con em đi công tác hay làm ở các khu công nghiệp, đi xuất khẩu lao động khiến thu nhập bình quân đầu người hàng tháng tương đối khá so với nhiều vùng nông thôn xung quanh. Người Xuân Tảo ra ngoài thành đạt không ít, có lẽ do nết chăm chỉ, khiêm nhường từ một làng quê nền nếp.
Con sông Cà Lồ uốn lượn từ mạn Vĩnh Phúc chảy về đến Sóc Sơn thật êm đềm, bình thản. Bên sông có Xuân Tảo, ngôi làng bình dị, hiền hòa, vừa níu giữ truyền thống, vừa vươn tới tầm xa, tầm cao cùng Thủ đô và đất nước.
Hằng Hà - Báo Hà Nội Mới
|
