Trong
số 12 con vật biểu tượng của 12 con giáp, con ngựa là một trong những
con vật được con người coi trọng và sử dụng nhiều nhất.
|
|
Ngựa
có dáng vẻ đẹp đẽ, oai vệ mà thanh nhã, hiền lành. Ngựa có nhiều màu do
đó có những tên gọi khác nhau tùy theo sắc lông: Tuyền màu trắng gọi là
ngựa bạch; trắng chen một ít đen gọi là ngựạ kim; đen tuyền gọi là ngựa
ô; đen pha tí đỏ gọi là ngựa khứu; đen pha nhiều đỏ gọi là ngựa hởi;
đen pha đỏ tươi là ngựa vang; đen pha đỏ đậm là ngựa hồng; trắng đen pha
chút đỏ là ngựa đạm; tím đỏ pha đen là ngựa tía; trắng sọc đen là ngựa
vằn...
|
|
Về
cách đi đứng của con ngựa có đến hơn một tá động từ để diễn tả như: đi,
bước, rảo, chạy, nhảy, kiệu, phóng, vút, phi (bay), tế, sải, lao, vọt,
phốc...
Từ thượng cổ đến nay,
khắp nơi trên thế giới, hầu hết các dân tộc đều dùng ngựa để cưỡi, đi
chơi, làm việc, ra trận, kéo xe, kéo cày, chở thư, thi thể thao, biểu
diễn nghệ thuật, trang trí lễ hội...
Khi
xe cơ giới chưa ra đời thì con ngựa là phương tiện hành luân nhanh
nhất. Rất nhiều đội kỵ binh đã vượt hàng vạn dặm đất đai mệnh mông, núi
non hiểm trở, từ nước này sang nước khác như những đội kỵ binh của các
đế chế La Mã, Mông Cổ lừng danh trong lịch sử.
|
|
Trong
ngôn ngữ xuất hiện cụm từ thiên lý mã để chỉ những con ngựa chạy nhanh
nghìn dặm, phi ngựa là cưỡi ngựa chạy như bay. Có cả cụm từ lạm phát phi
mã để chỉ nạn lạm phát không kiềm chế nổi. Ngày nay, máy móc đã phát
triển đến trình độ rất cao, người ta vẫn lấy sức ngựa (mã lực) làm tiêu
chuẩn tính sức mạnh của động cơ...
Rất nhiều nhà điêu khắc tài hoa, họa sĩ nổi tiếng đã tạc tượng, vẽ tranh ngựa in trên sách báo,
trưng bày các viện bảo tàng, đền đài, lăng tẩm. Hầu hết các thành phố
lớn trên thế giới đều có tượng danh nhân ngồi trên lưng ngựa đặt trang
trọng ở các quảng trường, công viên hay trong những lâu đài đồ sộ như
tượng của Peter Đại Đế ở St Petersburg, tượng vua Quang Trung ở thành
phố Quy Nhơn.
|
|
| Tượng của Peter Đại Đế ở St Petersburg |
Họa
sĩ Trung Quốc Từ Bi Hồng vẽ ngựa nổi tiếng vào bậc nhất thế giới, đã vẽ
hàng trăm bức tranh ngựa với tư thế khác nhau cực kỳ sinh động. Kiệt
tác tranh ngựa của ông có mặt ở khắp Trung Quốc và hàng trăm nước khác.
Hàng
thế kỷ nay, các phương tiện giao thông cơ giới phát triển ở trình độ
cao, người ta vẫn thích dùng ngựa kéo xe tang trong những lễ quốc tang
trọng thể, hoặc dùng ngựa để diễu binh, duyệt binh.
Có hai sự kiện về con ngựa ở Châu Á liên quan đến nước ta thật là thú vị.
Đầu
thế kỷ 13, hoàng tử Lý Long Tường con vua Lý Anh Tông, vì hoàn cảnh
lịch sử, đã chạy sang nước Cao Ly (Hàn Quốc) cư trú. ở Cao Ly, Lý Long
Tường đã làm nên nhiều việc lớn giúp nhân dân nước này như xây Đài Vọng
Quốc, mở trường dạy học. Đặc biệt, ông đã tổ chức chỉ huy quân đội góp
phần đánh thắng quân xâm lược, được vua Cao Ly rất khen ngợi, phong làm
tướng, thưởng một con ngựa trắng và tặng danh hiệu “Bạch mã tướng quân”.
|
|
| Tượng đài Thánh Gióng diệt giặc Ân |
Ở
Việt Nam hình tượng con ngựa sắt của Thánh Gióng vừa bay vừa phun lửa
diệt giặc Ân và sau khi phá tan giặc, liền bay vút lên trời xanh, không
chờ lĩnh thưởng, không đợi ghi công...
Theo báo Nhân dân
