|
(Bài của ông Lưu Trang- Hội viên hội văn nghệ dân gian Việt Nam gửi cho bản Thông tin HĐ VN)
Thôn Giẽ hạ, xã Phú Yên, huyện Phú Xuyên (Hà Tây) có tới 23 dòng họ.
Trong đó, Đỗ Quang lớn nhất và cũng có một phong tục đẹp nhất, ấy là
ngày xưa, Tết Nguyên đán nào cũng biện ba mâm xôi cúng Tổ, rồi khao tất
thẩy các con dâu. Phong tục quý hoá này, có thể khởi đầu từ thời các cụ:
Tráng tiết tướng quân, Trung uý Thiết dực, Phúc Nghĩa Bá, Đỗ Quang Côn,
cùng thân phụ: Bình Chương sự nghiệp, Tả Thị Lang, chỉ huy đồng tri, Đỗ
Quang Oánh...vv, làm quan trong triều Lê Trung Hưng (1516-1789)
Các nhà khoa bảng trên đây đã chiêm nghiệm rằng: chỉ có con dâu mới là
người sinh lan, sinh huệ cho nhà chồng nẩy sinh, tộc họ sinh sôi, tồn
tại và phát triển. Cũng chính con dâu mới dồn đôi vai gánh vác giang sơn
nhà chồng. Bởi nhiều gia đình vinh hoa phú quý, thời dòng họ ấy ắt sẽ
phú quý vinh hoa. Cụ dâu nào già yếu, không đến dự việc họ buổi đầu xuân
tại nhà thờ được thì cụ Đốc họ và ông trưởng tộc sẽ gửi phần biếu đến
tận nhà.
Thuở
xưa, cảnh sống người dân nơi thôn dã rất cơ cực. Cơm tẻ, còn không đủ ăn
trong ba ngày tết, huống chi gạo nếp. Vả lại, đàn bà đâu được đi ăn
khao, ăn cỗ, đó là phẩn của đàn ông! Nay nhân dịp Tết Cả cổ truyền, mọi
chi em dâu trong họ đều được đến từ đường lễ tổ, bàn việc chung của họ,
được thụ lộc của tổ tiên, ai cũng mừng. Đầu năm được thụ lộc Tổ, dâu nào
vốn tính đanh đá cá cày, chua ngoa, đỏng đảnh xưa nay, lương tâm cũng
cắn dứt, chắc sẽ suy nghĩ lại về hành động "chửi rủa vặt lông, vặt da
các con cháu mình"! Một ý tưởng sâu xa, được thực thi vào đúng thời điểm
thiêng liêng nhất của năm mới. Âu cũng là một nét đẹp của văn hoá làng,
mang tính gia giáo truyền thống.
CÁC NÀNG DÂU HỌ ĐỖ QUANG LỄ TỔ ĐẦU XUÂN Ở NHÀ THỜ HỌ
Hiện nay dòng họ Đỗ Quang kết hợp ngày khao con dâu với ngày trao thưởng cho các cháu học giỏi trong năm, nên niểm vui của các nàng dâu đảm, kheo nuôi dạy con như được nhân đôi.
|
