| MONG MUỐN TÌM CỘI NGUỒN CỦA HỌ ĐỖ AN BỒ
Đầu năm 2000, họ Đỗ làng An Bồ, xã Dũng Tiến, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng tái thiết từ đường, sưu tập viết tộc phả. Tập gia phả họ Đỗ khổ lớn (30x45) chữ viết tay có trang trí hoạ tiết và hình ảnh vẽ theo ý tưởng. Tập phả tộc vừa ráo mực thì các biên tập viên đã về với tiên tổ, để lại cho cháu con một tiêu đề lớn: Tìm về cội nguồn ghi nhớ thủa chung nôi.
Họ chúng tôi đời này truyền cho đời sau về nguồn cội: Khởi thuỷ tổ là một nhà ba anh em sống ở trang cổ miệt - chia tay nhau: Cụ út đi Tri Hiếu sinh sống, cụ thứ nhì ở Đan Điền mang võng vó sang chăng ở cửa, lùa vong linh gia tiên vào vó tóm gọn lại mang đi mất. Cụ cả ở lại làng Yên Bồ lập nghiệp thờ cúng gia tiên trông coi phần mộ thành khởi thuỷ tổ bây giờ.
Tên cụ là Đỗ Trọng Tựu như để nhắc nhở ba anh em những ngày đoàn viên tề tựu gia đình. Đời con, đời cháu, đời chắt sinh sôi nẩy nở, nhà em ở liền nhà anh, chi ngành này ở cạnh chi ngành kia. Con cháu nhà họ Đỗ sống đầm ấm bên nhau quần tụ quanh nhà thờ, nơi khởi nguồn cái nôi vàng son của dòng họ, ở đây từ buổi sơ khai vùng đất này bao đời, naychưa trả lời được: Vì sao ba anh em nhà thuỷ tổ chia ly, hai người em ra đi đến đâu, bây giờ còn ngọn ngành nào không. Đó là điều các cụ chúng tôi đã khắc ghi trong tộc phả:
"Chỉ còn là nguyện cầu của cả dòng họ vào sự linh ứng của các vị tiền nhân, vào sự phát triển chung của xu thế tìm lại cội nguồn các dòng họ trên mảnh đất Việt Nam này. Để biết đâu có ngày dòng họ Đỗ ta không chỉ tìm thấy cội nguồn cuối cùng của thuỷ tổ mà còn tìm thấy hai ngành họ Đỗ máu thịt của chúng ta".
Hỏi về làng Tri Hiếu, xã Đăng Cương, huyên Anh Dương, Hải Phòng cũng có dòng họ Đỗ Trọng nhưng không còn thấy dấu tích liên quan đến thuỷ tổ họ Đỗ Trọng chúng tôi. Tìm hiểu hai cuốn sách Họ Đỗ Việt Nam trang 229 tập 1 họ Đỗ Việt Nam in năm 2001 trang 276 tập 2 họ Đỗ Việt Nam in năm 2004. Thuỷ tổ họ Đỗ Hữu chi giáp làng Ngọc Than, xã Ngọc Mỹ, huyện Quốc Oai, Hà Tây, sinh ra ở làng Đan Điền, tổng Yên Bồ. Vì tình hình chính trị xã hội thời Mạc đã bỏ quê hương về Ngọc Than chuyển đổi họ từ Ngô sang Đỗ. Chúng tôi tìm hiểu ở Đan Điền từ xưa đến nay không có dấu tích nơi khác lập nghiệp. Nguyên do về cuộc chia tay của ba anh em thuỷ tổ chúng tôi đến nay không biết được? Thuỷ tổ chúng tôi trụ lại sinh sôi ra dòng họ Đỗ sống trên một diên tích khá rộng trong làng, biết đâu tổ tiên chúng tôi ở Yên Bồ cũng đổi họ từ Ngô sang Đỗ để ở lại giữ gìn đất đai. Vì xã hội phải sống lẩn tránh và dấu bặt tung tích.
Viết tin này và trực tiếp đến Tri Hiếu và Ngọc Than tìm hiểu thêm. Chúng tôi hy vọng được sự giúp đỡ của các chi họ và Ban liên lạc họ Đỗ Việt Nam giúp đỡ chúng tôi tìm về cội nguồn để thoả nỗi ước mong của các bậc tiền nhân đã lưu bút trong tập gia phả họ "mong có ngày dòng họ ta không chỉ tìm thấy chốn cội nguồn cuối cùng của thuỷ tổ mà còn tìm thấy cả hai ngành họ Đỗ máu thịt của chúng ta".
BLL họ Đỗ làng An Bồ, xã Dũng Tiến, Vĩnh Bảo, Hải Phòng
Đỗ Ngọc Đát, Đỗ Ngọc Xiển
|