New York Times viết về sự bạo tàn của TQ trong chiến tranh biên giới 1979
Chiến tranh biên giới 1979 bạo tàn làm tối đi cái nhìn của Việt
Nam về quan hệ với Trung Quốc (Shadow of Brutal '79 War Darkens
Vietnam's View of China Relations) là một bài phóng sự của báo Mỹ New
York Times, viết từ Lạng Sơn.
Ảnh: Bà Hiền chưa bao giờ có thể quên hết nỗi kinh hoàng của cuộc chiến tranh biên giới 1979
Một Thế Giới xin lược dịch.
Quân xâm lược được lệnh tiêu diệt không thương tiếc
Hà Thị Hiền chỉ mới 14 tuổi, khi pháo Trung Quốc (TQ) nã rền vượt
các ngọn đồi xuống quanh nhà em ở miền bắc Việt Nam và hàng trăm quân TQ
tràn qua biên giới.
Hiền còn nhớ em cùng cha mẹ chạy nhanh qua những cây mận, mái tóc
dài đến eo của em tung bay trong gió khi họ chạy trốn bọn xâm lược.
Nhưng họ chạy đúng vào hướng quân thù tiến đến.
Vài phút sau, người mẹ bị bắn chết ngay trước mặt Hiền, cha em bị
thương nặng. Bà Hiền nay 49 tuổi, kể: "Tôi rất sợ, lúc ấy không thể nghĩ
mình sẽ sống sót. Đạn vãi quanh tôi, tôi nghe được tiếng đạn bay và
ngửi thấy mùi thuốc súng".
Bà Hiền đưa tay sát đầu để mô tả đạn bay sát, vào ngày đầu tiên của cuộc chiến ngắn ngủi nhưng tàn khốc.
Bà Hiền thăm mộ người mẹ đã bị quân TQ bắn chết ngày 17.2.1979
Chiến tranh biên giới 1979, do lãnh tụ Đặng Tiểu Bình ra lệnh "dạy
cho Việt Nam một bài học", để trả đũa việc Việt Nam đưa quân tình nguyện
qua
Campuchia ngăn chặn những hành vi diệt chủng của đồng minh Khơme Đỏ của TQ.
Hai bên đều tuyên bố chiến thắng nhưng đều chịu tổn thất nặng nề.
Những hoài niệm về cuộc chiến ấy hằn mãi dọc vùng biên giới, không chỉ
về số binh sĩ hai bên tử trận, mà còn vì quân TQ đốt phá xóm làng khi
rút quân, phá hủy bệnh viện và trường học. Sau này, quân đội TQ gọi đó
là "nụ hôn tạm biệt".
Lạng Sơn nay đã được tái thiết, những tòa nhà cao tầng sáng đèn tạo
cảm giác về một điểm thương mại thịnh vượng. Nhưng người ở đây vẫn còn
nhớ một dòng sông toàn xác chết, vẫn nhớ phải mất bao lâu mới bay tan
hết mùi tử khí.
Ước tính tổng số lính hai bên bị giết là 50.000 quân, cộng thêm
10.000 dân thường Việt Nam bị giết. Lính TQ được chỉ đạo phải tàn nhẫn
"thể hiện những cảm xúc cực đoan", theo một cựu sĩ quan tình báo TQ:
Xu Meihong đã qua Mỹ định cư và là người góp phần kể nhiều chuyện
trong cuốn sách sử về cuộc chiến tranh biên giới mang tựa "Chiến lược
quân sự TQ trong cuộc chiến Đông Dương lần thứ ba" của tác giả Edward C.
O’Dowd.
Dũng sĩ diệt quân xâm lược
Việc Trung Quốc quyết định san bằng Lạng Sơn để lại ấn tượng sâu
sắc nơi một học sinh trung học, anh Lương Văn Lang nay là một bảo vệ.
Anh kể: "Tim tôi tràn hận thù, toàn thành phố bị phá hủy, mọi thứ đều là
đống đổ nát".
Hai năm sau khi lính TQ rút, Lang được tuyển làm tay súng bắn tỉa ở
đơn vị dân phòng, nhằm chống TQ thực hiện các cuộc đánh lén suốt những
năm 1980. Lang kể: "Tôi thường thức giấc lúc 2 giờ sáng, từ một cao điểm
trông thấy lính TQ đào hầm. Đồi của chúng thấp hơn đồi của chúng tôi,
đôi lúc
chúng chuyển lên cao hơn. Chúng tôi chờ khi chúng chuyển đi thì bắn chúng".
Lang đã tiêu diệt 6 tên lính TQ trong 10 ngày, anh tự hào kể và vì
lòng can đảm cùng việc bắn hạ địch chính xác, Lang được trao tặng 3 huy
chương mà nay anh trân trọng cất giữ trong một chiếc hộp lót vải satin.
Sau khi Việt Nam và TQ bình thường hóa quan hệ năm 1991, quan hệ
hữu nghị anh em ấm lại, thương mại vùng biên nở hoa, những hoài niệm về
chiến tranh tàn phai.
Nhưng các hoài niệm ấy ồ ạt trở lại hồi cách đây 2 tháng, khi TQ
đưa giàn khoan Haiyang Shiyou 981 vào vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục
địa của Việt Nam. Ngày nào cũng có chuyện tàu TQ đâm va, rượt đuổi tàu
Việt Nam.
Bà Hiền nay mở một khách sạn ở Lạng Sơn đón khách du lịch TQ, nói
bà vẫn nhớ nỗi kinh hoàng thời niên thiếu. Sau khi mẹ bà bị lính TQ
giết, bộ đội biên phòng Việt Nam nhờ một người phụ nữ lớn tuổi trông nom
người thiếu nữ. Họ khuyên hai người mất gia đình cùng những người đồng
cảnh ngộ đến trú ẩn trong một cái hang.
Bà Hiền kể: "Hàng trăm người đã bị giết ở đó. Tôi nhìn thấy một chị
bị chặt hết hai đùi, nằm trên khoảnh đất. Nhìn mắt chị, biết chị còn
sống và xin cứu, nhưng chúng tôi chẳng thể làm gì. Tôi sẽ không bao giờ
quên được...".
Mỹ sẽ gỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí cho Việt Nam?
Cuộc chiến tranh biên giới năm 1979 giữa TQ với Việt Nam chỉ kéo
dài chưa tới 1 tháng, nhưng kinh hoàng đến độ di sản của cuộc chiến này
thấm lan sang mối quan hệ căng thẳng hiện nay giữa Việt Nam và TQ, vì
cuộc tranh chấp chủ quyền trên biển Đông.
Việt Nam đã phải triển khai nghệ thuật sống cạnh một láng giềng
quyền lực, một kỹ năng đã được khổ luyện suốt hàng ngàn năm bị TQ đô hộ
và trải qua hơn chục cuộc chiến tranh với TQ.
Nhưng với TQ ngày càng giàu hơn, quân đội mạnh hơn và nhiều tham
vọng hơn bao giờ hết, tinh thần ghét TQ của người Việt dâng cao.
Năm 2012, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ lúc ấy, ông Leon E. Panetta thăm
vịnh Cam Ranh, nơi Mỹ từng có căn cứ lớn thời chiến tranh Việt Nam,
nhưng quân đội Việt Nam vẫn giữ khoảng cách với Mỹ.
Một phần lý do của sự xa cách: Mỹ cấm bán vũ khí Mỹ cho Việt Nam,
nhưng Washington đang ngày càng quan tâm gỡ bỏ lệnh cấm này và ứng viên
Đại sứ Mỹ ở Việt Nam Ted Osius, khi điều trần trước Thượng viện hồi
tháng 6, đã đề nghị Mỹ nên xem xét gỡ bỏ lệnh cấm này.
Hiện Việt Nam chủ yếu mua vũ khí Nga, Ấn Độ và Israel. Việt Nam đã nhận 2 tàu ngầm lớp Kilo của Nga và đặt mua 4 chiếc nữa.
Nhật cũng hứa cung cấp tàu tuần duyên. Và nhằm khuyến khích Việt
Nam đón nhận nhiều thêm từ Washington, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã
tuyên bố gói 18 triệu USD giúp phương tiện phi sát thương cho lực lượng
cảnh sát biển Việt Nam, khi ông thăm Việt Nam hồi tháng 12.2013.
Việt Nam không muốn Mỹ can thiệp, theo ông Đặng Đình Quý, chủ tịch
Viện Ngoại giao Việt Nam. Ông nói: "Chúng tôi không kỳ vọng có sự giúp
đỡ của bất kỳ ai. Chúng tôi tin tưởng có thể tự giải quyết được vấn đề.
Chúng tôi sẽ tiếp tục theo đuổi chiến lược hiện nay nhằm tránh va chạm
và nếu điều đó có xảy ra, chúng tôi sẽ cố gắng xử lý. Chúng tôi hoan
nghênh những ai sử dụng biển Đông nếu họ bảo đảm hòa bình, ổn định và
trật tự trên khu vực này".
Theo Trần Trí
Một thế giới/New York Times
|
