BIỂN ĐÔNG DẬY SÓNG

(Trích trường ca của Nhà thơ Đỗ Trung Lai)

I

"Kiếp này sao nhọc quá

Thân sầu thành xuơng khô

Giặc mọc như lông mọc

Chửa vui lâu bao giờ!" (thơ Đỗ Phủ)

Thơ tiên sinh như viết về nước Việt

Cả ngàn năm đầy giặc Hán, giặc Ngô

"Đồng trụ chiết" thì "Giao Chỉ triệt"

Tự ngàn xưa còn đau đến bây giờ!

II

Tiên sinh ạ! Nước Việt này là thế

"Giặc mọc như lông mọc" suốt bao đời

Giặc xé nát cảnh êm đềm Lạc Việt

Cổ Loa thành, nguời Việt phải xây thôi!

Với Thành Ốc, với nỏ thần Cao Lỗ

An Duơng Vương thề kế nghiệp Vua Hùng

Ngỡ bền vững muôn đời trời Âu Lạc

Thì một ngày, lông ngỗng trắng rưng rưng!

Lông ngỗng trắng, ngỡ tình yêu trong trắng

"Giặc trong nhà" lần theo dấu tin yêu!

Cha ngoái lại: "Mất thành, con phải chết!

" Gươm oan khiên, đau đớn dội trăm chiều!

Biển nhận máu Mỵ Châu về luyện ngọc

Ngọc từng viên vò hận. Cổ kim ơi!

Sống cạnh "Thiên triều" không thể ngây thơ được

Thần Kim Quy vuốt ngực trước con người!

III

Giặc Hán đến giết chồng, đàn bà đành ra trận

Sáu mươi lăm thành, sầm sập trống đồng rung

Cột Mã Viện cắm vào lòng dân Việt

Biết chuyện này, Nguời liệu có thơ không?

IV

Bà Triệu nước tôi bình Ngô mà tử trận

Đất Tùng Sơn đón ngọc bấy thu rồi

"Đối diện Vương Bà nan - Hoành qua đương hổ dị"

Lời nước Nguời hay lời của dân tôi?

V

Rồi Lương tặc tự Nam Triều đổ xuống

Hãm Giao Châu trong thống khổ ê chề

Lý Giám quân đành từ quan xưng Đế

Lầu Vạn Xuân như giấc mộng đêm hè!

VI

Lại Phương Bắc! Lại là từ Phương Bắc!

Xứ An Nam từ đó đọc thơ Đường

Có phải bởi Đường thi đầy bóng giặc

Mà bên Người "xuất" bớt xuống Nam Phương?

"Chia để trị"- Việt thành bao châu huyện

Nước tôi như chiếc bánh của Đường triều!

Mai Hắc Đế, rồi Đại Vương Bố Cái

Phải dụng cờ đòi lại nước non yêu

Tôi đã dịch thơ Đường dư vạn khổ

Luật Đường thi thành thi luật nước tôi rồi

Những mùa thu trong thơ Đường đẹp thế

Mà giặc Đường làm hỏng những thu tôi!

VII

Đường triều mất, tiên sinh không còn nữa!

Những chuyện sau này, xin kể tiếp Người nghe:

Giặc Nam Hán sầm sầm sang đất Việt

Chuyện thế nào, xin hỏi Bạch Đằng kia!

Bạch Đằng giấu trong mình muôn cọc nhọn

Nên "Đằng Giang tự cổ huyết do hồng"

Đến cọc gỗ cũng hóa thành dân Việt

Theo Ngô Quyền phá giặc trên sông!

VIII

Nam Hán chạy, Tống triều đưa sứ đến

Đinh Đế tôi ngậm ngải cống "Thiên triều"

Nhận cống nạp, Tống triều còn chưa thỏa

Muốn nước này hom chim chả, nhung hươu...!

Được một giáp, Tiên Hoàng tôi tạ thế

Đang thọ tang mà giặc Tống xông vào,

Theo Kinh  Lễ, còn gì đau hơn nhỉ?

Lê Đại Hành đành phải ngự ngôi cao

Nước tôi nhỏ nhưng cầu hòa không được

Đành cùng nhau làm lại Bạch Đằng Giang

Hầu Nhân Bảo vào đây mà chết trận

Thêm một lần giặc đến rồi tan!

Tống phục hận, sai Quách Quỳ, Triệu Tiết

Mang đại binh hòng cướp nước tôi về

Lý Thường Kiệt phá tan tành giặc dữ

“Nam quốc sơn hà” làm theo kiểu Đường thi”!

IX

Tiên sinh ạ! Rồi Trung Hoa mất nước!

Ngựa Nguyên – Mông tung vó vượt bên thùy

“Quân bất kiến: Hoàng Hà chi thủy”

“Thiên thượng lai” cuốn mọi quốc gia đi!

Nước tôi nhỏ nhưng chúng tôi trụ được

Giặc Nguyên – Mông bảy đến, ba về!

Trần Hưng Đạo được đất này phong Thánh

Bao đền thờ dân dựng vẫn còn kia

“Ba bận chuyển nhà bằng một lần nhà cháy”

Trần triều tôi từng ba bận cháy nhà!

Trẻ chết đói trong những lần chạy giặc

Anh linh Người hẳn rất xót xa?

Dâng Công chúa An Tư cho giặc dữ

Như Chiêu Quân nhà Hán cống sang Hồ

Vào đất giặc, không ai quay về nữa

Nghe chuyện này, Người liệu có đề thơ?

Khi giết giặc, mắt người Nam không chớp

“Khắp toàn thân là đảm” giữa trận tiền

Lúc hóa Phật, “Như cám nằm đáy cối”

Gặp thu lành, bên chén, đợi trăng lên

Vua ra trận, rồi vua thành Phật

Bên nước Người, chuyện ấy có hay chưa?

Thơ Người viết giống như người Việt nghĩ

Chỉ mong sao gươm giáo hóa cày bừa!

X

Thơ là thế, nhưng đời đâu được thế

Minh thay Nguyên giày xéo nước non tôi

Lại phải nấu cày bừa làm gươm giáo

Đem mầm đồng, chuông, khánh đúc thần lôi!

Tiên sinh ạ! Mười năm trời kháng chiến

Bao nhiêu là vợ góa với con côi!

“Linh Sơn kia, lương cạn mấy tuần rồi

Này Khôi huyện, quân không một đội!”

Thái Tổ nhà Lê, húy danh là Lợi

“Nếm mật nằm gai” đâu chỉ có hai năm!

Thịt ngựa chiến cầm hơi, giết voi trận nuôi quân

Khi thắng giặc, trả gươm về cõi khác

Tặng trăm thuyền cho hàng binh hồi quốc

Cấp ngựa đưa hai vạn lục quân về

Tình hòa hiếu ngày đêm trau chuốt

Câu chuyện này, sử sách nước Người ghi.

Ngẫm tiên sinh: Chữ nghĩa thế kia

Khổ nhục một nia. Thương đời một kiếp

Nếu không có Ức Trai, chắc Người cũng viết

“Cáo bình Ngô”, như một bậc tu mi?

Đỗ Trung Lai

(Đỗ Dương sưu tầm)