(Minh họa: Ngọc Diệp)
GS Nguyễn Minh Thuyết nhận định: “Lớp trẻ sẽ thấy rằng, trong
những vụ việc như thế, cha anh mình không dựa vào luật pháp mà lại cư xử với
nhau bằng bạo lực thì sau này mình cũng sẽ cư xử như thế. Những cái này nguy
hại khôn lường”.
Ông bố chở con đi học, va quẹt xe với người khác. Ông bố nhảy
xuống xe xông vào đánh nhau ngay mặt con mình. Đứa con đó rất có thể sẽ giải
quyết các mâu thuẫn bằng bạo lực.
Ngược lại, nếu ông bố lịch sự, giải quyết ôn tồn, nói lời tử
tế, thì đứa con sẽ noi gương, sau này lớn lên, sẽ là người cư xử lịch sự, nói
năng hiền lành, cử chỉ ôn hòa.
Nhưng thử hỏi, những ông bố tử tế chiếm tỉ lệ bao nhiêu phần
trăm hiện nay? Không cần khảo sát hay điều tra xã hội học cũng rõ, chỉ nhìn con
số hàng ngàn người đánh nhau, trong đó có 15 người chết trong dịp Tết là đủ để
hiểu. Tết là những ngày con người ta sống trải lòng, tìm điều hay lẽ phải để
nói với nhau, tìm cái may thay cho cái rủi, thế mà vẫn dùng bao lực...
Người ta đi đến chùa
chiền, đền dài, miếu mạo là nơi thiêng liêng, hay tham gia trò chơi lễ hội,
nhưng vẫn sử dụng bạo lực, sẵn sàng đánh nhau để giành giật nhau những thứ gọi
là “lộc”. Chỉ vì nghĩ rằng cướp được lộc là may cho mình, nên có thể làm tất
cả, bất chấp đạo lý, coi thường pháp luật.
Vì quá tham, quá mê bạo lực, họ không có thì giờ để suy nghĩ
rằng, nếu thánh thần có thiêng thật, thì cũng không ai đem “lộc” mà cho kẻ tham
lam và độc ác.
Bạo lực ngày càng tăng, nhưng cộng đồng lại đẻ ra hoặc phục
dựng những lễ hội tăng thêm tính bạo lực. Đã có nhiều ý kiến can ngăn không nên
tiếp tục tổ chức lễ hội dã man như chém lợn, đâm trâu, chọi trâu. Thế nhưng,
người ta vẫn thích đâm, thích chém, thích nhìn máu me mới thỏa cơn kích động
của họ.
Những đứa trẻ chứng kiến chém giết máu me như vậy, chắc chắn
sẽ bị tổn thương nặng nề tâm lý, tình cảm, ảnh hưởng rất lớn đến sự trưởng
thành nhân cách về sau.
Sự nỗ lực can gián lễ hội chém lợn ở Ném Thượng, Bắc Ninh
chưa thành, thì cộng đồng lại phát sốt vì những tấm ảnh về lễ hội Cầu Trâu tại
xã Hương Nha, Tam Nông, Phú Thọ. Con trâu bị cột vào cọc, trai làng thi nhau
lấy búa đập vào đầu trâu cho đến khi gục chết. Quá thê thảm. Nhưng đáng sợ hơn,
ớn lạnh hơn là khi nhìn vào đôi mắt con trâu. Nó như van xin, cầu cứu, đau đớn
trong tuyệt vọng...
Văn hóa chỗ nào lại đi giết trâu hãi hùng như thế, tín ngưỡng
gì mà lấy “con trâu là đầu cơ nghiệp” ra để hành hạ cho đến chết.
Cái ác bày ra công khai trước mắt, mang danh văn hóa, lễ hội
sờ sờ như vậy mà không dẹp, thì sao mong dẹp được bạo lực đang lan tràn trong
xã hội.
Lê
Chân Nhân
