|
 "Tôi bước vào nghề xây dựng như duyên số. Những tưởng chỉ là chỗ dựa lúc khó khăn, vậy mà giờ đây, tôi lại kiếm cơm, lập nghiệp bằng chính nghề này" - Đỗ Quốc Khánh (ảnh) , Giám đốc Công ty Xử lý sự cố công trình bị lún, nghiêng, sập đầu tiên của Việt Nam tâm sự. Anh là một trong 10 doanh nhân văn hóa tiêu biểu của Việt Nam năm 2006.
Đỗ đại học với số điểm cao, Đỗ Quốc Khánh được Nhà nước cử sang học tại Đại học kỹ thuật của Tiệp Khắc, ngành hệ thống tự động hóa điều khiển.
Anh bảo vệ thành công xuất sắc luận án thạc sĩ với đề tài "Mô hình hóa các hệ thống tự động điều khiển năng lượng". Năm 1984 về nước, anh xin vào làm việc tại Viện KHCN của ngành xây dựng. "Tôi bắt đầu học tập, nghiên cưú khoa học công nghệ xây dựng theo cách riêng của mình, trên cơ sở chuyên môn của một kỹ sư năng lượng. Sau này, tôi thực sự say mê khi bắt tay nghiên cứu và khám phá về công nghệ chống lún, nghiêng cho những công trình- vẫn cho cái nghề tôi đang núp bóng".
Công trình xử lý chống lún nứt đầu tiên anh làm cho một người quen, song phải đến khi xử lý thành công ngôi nhà 8 tầng bị lún, nghiêng tại thị xã Hà Giang, anh mới thực sự bước vào nghề. Trong khi đang trong giai đoạn hoàn thiện, công trình cao 28 mét này bị lún 60cm, nghiêng 1,2m, 6 chân cột bị sập vỡ khiến cho ngôi nhà ở tư thế ngồi bệt, ngửa mặt lên trời. Trước sự cố nguy hiểm, UBND tỉnh Hà Giang khi đó đã có lệnh cho phong tỏa và khai tử ngôi nhà. Khánh thuyết phục tỉnh thu hồi lệnh phá dỡ, giao cho mình xử lý công trình. Anh và các cộng sự đã nâng bổng toàn bộ ngôi nhà lên 70cm, rồi thay móng cọc đơn bằng cọc nhồi và cọc bê tông ống thép. Các vết rạn nứt được tiêm keo EPOXY... Với công trình này của Khánh, lần đầu tiên phương pháp kích nâng cọc nén tĩnh và kích nâng trên đỉnh cọc nhồi được thực hiện ở Việt Nam. Thao tác hạ cọc nhồi trong lòng một ngôi nhà đang sập cho đến bây giờ vẫn là đề tài cho giới khoa học tranh luận.
"Nghề" chống lún, nghiêng cho công trình của Đỗ Quốc Khánh tiếp tục được công nhận khi anh xử lý thành công ngôi nhà cổ trên đường Nguyễn Hữu Huân- Hà Nội. Ngôi nhà 3 tầng, nghiêng 80cm, có nguy cơ sập. Anh tiến hành chống nghiêng, sập bằng khung giàn thép và kích cơ khí, cẩu thủy lực, băng bó tường bằng cán thép... Công trình được xử lý thành công, theo đúng hiện trạng ban đầu.
Với những ứng dụng thực tiễn, năm 2003, anh bảo vệ đề tài khoa học về công nghệ xử lý lún-nghiêng-sập cục bộ công trình xây dựng, đề tài được nhận giải VIFOTEC. Đây là lần đầu tiên, giới khoa học nghe đến những khái niệm mới như "phanh lún", "giảm lún", "điều khiển nhà"... Có nhà khoa học nghi ngờ những khái niệm ấy không phải của ngành xây dựng. Đỗ Quốc Khánh đã chứng minh công trình xây dựng là một vật thể không biệt lập, luôn luôn nằm trong mối tương tác với môi trường. Quá trình tương tác đó biểu hiện qua sự chuyển hóa năng lượng và biểu lộ ra ngoài bằng các tín hiệu trên bề mặt công trình và phán tán ra môi trường xung quanh. Sự cố lún, nghiêng, sập của công trình có thể phục hồi khi ứng dụng điều khiển năng lượng học. Công nghệ xử lý lún, nghiêng, sập công trình được Khánh đưa ra dựa trên một nguyên tắc chung là "đưa công trình về trạng thái cân bằng tự động, trạng thái của con lật đật, sau đó dùng lực nhẹ tác động theo mong muốn", hạn chế tối đa can thiệp vào cấu trúc bên trong công trình.
Không cần đo đạc, điều tra xác minh sự cố, chỉ cần "mục sở thị" hiện trường, Khánh có thể "phán được bệnh" ngôi nhà "ốm" thế nào, rồi bằng một "mô phỏng ảo", Khánh đưa luôn ra phương án, cách thức xử lý. Công nghệ chung trong ngành xây dựng khi xử lý sự cố lún, nghiêng công trình là phải cắt móng và mỗi công trình phải thực hiện một cách riêng. Còn anh thực hiện theo một quy trình chung, có khả năng thực hiện được tất cả các công việc xử lý lún, nghiêng, sập, nâng, hạ, di dời, kể cả trường hợp để nguyên móng. Các công trình sau khi được xử lý độ sai so thiết kế ban đầu chỉ tính bằng mm và được "thần đèn" Đỗ Quốc Khánh bảo hành đến 3 năm.
Nguyên Hương- Bộ tài nguyên Môi trường
|
