Mùa này quê tôi vào mùa lũ, nước lớn, bầu trời nặng mây xám cứ như chực chờ đổ mưa. Dọc hai bên đường chỉ thấy nước là nước, những cụm lục bình trôi vùn vụt theo dòng nước xiết, thỉnh thoảng có mấy đám lẻ loi, nhỏ nhoi xoáy tròn dùng dằng muốn ở lại, nhưng rồi không cưỡng được với sức nước, cứ trồi hụp mà trôi đi. Bâng khuâng nghĩ về số phận con người.

Trời mưa tầm tã, cơn mưa như trận đại hồng thủy biến con đường thành dòng sông loang dầu nhớt, rác rến. Hậu cơn mưa, con đường - dòng sông biến thành cảnh tranh giành hỗn độn để nhích từng xăng ti mét, cộng với khói và tiếng gầm gào từ động cơ của các kiểu xe hai bánh, bốn bánh.

Quá mệt mỏi bởi một ngày làm việc trong cái hộp khổng lồ mười mấy tầng lầu bít bùng không thấy trời đất, tới giờ được thoát ra lại đụng phải màn chen chúc trên dòng sông - phố. Thôi đành tắt ngang vào cái hộp nhỏ hơn mệnh danh tiệm cà phê dành cho giới "Cổ cồn trắng" tìm chút bình yên.

Và bất ngờ, ở cái nơi tưởng chỉ có các giai điệu kiểu "Chat với Mozart", bỗng nghe êm đềm khúc nhạc đồng quê: "Theo anh em thì về... thăm lại miền quê, nơi có một triền đê, có hàng tre ru khi chiều về"(*). Ca khúc như tiếng gọi lắng sâu đánh thức trong tôi một ước muốn. Thật lâu rồi, tôi không về quê, bao lần biện hộ cho mình - công việc - cái lý do mà bất kỳ ai khi muốn từ chối điều gì cũng vịn vào đó để khỏa lấp tất cả.

Về quê... Quê tôi nổi tiếng với mỹ danh "Tây Đô", nơi miền gái đẹp, là đất "gạo trắng nước trong", có dòng sông Hậu mênh mông, phù sa màu mỡ nuôi cả một vùng châu thổ trù phú.

Về quê... Ra khỏi thành phố, chợt như thấy người nhẹ bỗng, quay hết cửa kính xe xuống cho gió lùa vào mát rượi, mùi xăng dầu bụi bặm cuốn xa, không ồn ào chật chội bức bối.

Về quê... Mùa này quê tôi vào mùa lũ, nước lớn, bầu trời nặng mây xám cứ như chực chờ đổ mưa. Dọc hai bên đường chỉ thấy nước là nước, những cụm lục bình trôi vùn vụt theo dòng nước xiết, thỉnh thoảng có mấy đám lẻ loi, nhỏ nhoi xoáy tròn dùng dằng muốn ở lại, nhưng rồi không cưỡng được với sức nước, cứ trồi hụp mà trôi đi. Bâng khuâng nghĩ về số phận con người.

Tây Đô. Ảnh: Tuoitre

Bến bắc Cần Thơ, náo nhiệt xe, người lên xuống, tiếng rao, tiếng mời chào, tiếng nói cười xôn xao cả bến nước như vẫn thế cả trăm năm trước, giống y hệt những câu chuyện thời khẩn hoang Nam Bộ của nhà văn Sơn Nam, nửa hư nửa thực.

Đứng trước mũi phà, nhìn mông lung ra dòng sông Hậu, bình thường đã thấy mênh mông nước, vào mùa lũ dòng sông như rộng thêm nhiều lần, nước chảy như xiết hơn, những cuộn sóng hình như cao hơn, cây cối mờ mờ tít tắp. Có lẽ tất cả những dòng sông đất Việt, không riêng gì sông Hậu quê tôi, đều ẩn chứa trong mình sự dịu dàng êm đềm hiền như lời ru, cho bất kỳ đứa con nào cũng có dòng sông trong tim mình để nhớ, để thương, để quay trở về...

Về quê... Tôi được đón tiếp nồng hậu chân tình. Tình cảm người miệt vườn tròn đầy như vị ngọt thơm thảo cây trái trong vườn nhà. Tôi cứ muốn chảy nước mắt vì xúc động. Ở nơi thành phố dường như tôi đã quên cảm giác ấm áp tình người như thế này.

Về quê... Nhìn cánh đồng mùa lũ nước tràn bờ, lúa đã được gặt sớm, chỉ còn gốc rạ chĩa đủ hướng dưới dòng nước, vài cụm lúa cao ngỏng phất phơ cờ như thách thức, nước tới đâu theo tới đó, sức sống người miền quê y như thế, không có gì làm họ khuất phục được.

Lũ con nít trứng gà trứng vịt đứng trên ghe, xuồng đi học tỉnh rụi như chẳng để ý nước mấp mé ngập, khi trở về, cởi áo quần ngoài lặn ngụp, vứt lên lòng ghe xuồng cá, tôm, cua nhảy lóc chóc, chúng cười vang cả quãng đồng nước. Đọc báo, nghe đài, xem ti vi, thấy hoài những tin trẻ con vùng lũ bị nước cuốn, nay tim cứ thon thót khi nhìn lũ trẻ vô tư hồn nhiên vui đùa trong dòng nước. Có lẽ chúng quá quen và thích thú với cảnh này như trò chơi mùa nước nổi.

Mùa lũ. Ảnh: Trang tin Long An

Chiếc xuồng lướt qua, tôi nhận được nụ cười duyên đẹp đến xao động. Chiếc xuồng chở đầy bông điên điển - rau đặc sản mùa lũ miền sông nước. Bông điên điển nấu canh chua, bông điên điển làm dưa ăn với cá kho tiêu, ăn sống với mắm kho... Thèm rỏ nước miếng, ở thành phố làm sao có được để thưởng thức.

Chợ nổi ngã bảy Phụng Hiệp, mùa này trên trời, dưới rắn, cơ man là rắn. Ngoài Hà Nội có làng Lệ Mật nổi danh "rắn - danh bất hư truyền", nhưng so với nơi đây chẳng thấm tháp gì. Rắn phải tính bằng "tấn", chứ không tính "con", đủ chủng loại, màu sắc, kích cỡ..., ai yếu bóng vía không nên đi chợ này bởi chỉ nhìn đã run cả người. Thịt rắn ở đây dưới bàn tay phù phép của các tay "dao - thớt" có thể chế thành hàng trăm hương vị khác nhau, đến cả vảy da rắn còn biến thành món "chiên xù ròn" cho dân nhậu lăn lóc quên chết...

Về quê... Sân chim chỉ cách nhà nội tôi mấy vuông đất. Một thế giới bay bổng giai điệu của những cư dân bầu trời, nơi bình yên của những tổ ấm xinh xinh ẩn trong lùm cây trái. Chiều về, khi nắng dần tắt hắt màu hồng tím lên mặt nước sông, từng đàn chim như những mũi tên nhỏ vạch vào khoảng không vệt xiên xiên, rồi vẽ vòng tròn nghiêng dần xuống... và mất hút trong vòm lá, chỉ còn nghe tiếng líu ríu vui tai.

Giấc mơ ông lão vườn chim. Ảnh: TL

Còn bây giờ, ông lão chủ sân chim cười buồn  khi tôi hỏi : "Ông mơ gì?" - "Cô ơi, tôi chỉ mong người ta tha cho lũ chim, đừng biến chúng thành đặc sản trên đĩa trên bàn, tội lắm"... Thời nay, cái gì cũng trở thành "đặc sản". Đến côn trùng sâu bọ còn được bày lên thành "mỹ vị" nói gì lũ chim chóc non tơ hấp dẫn này.

Cảm thông nỗi buồn của ông lão, chia sẻ nỗi lo của ông mỗi chiều ngầm đếm xem có thiếu đàn nào... Nếu như tôi cũng có một giấc mơ, tôi mơ đem được tiếng hót và những cánh chim trời này về thành phố.

Ngọt ngào, ấm áp, đầy ắp cảm xúc tình đất, tình quê. Những món quà tặng mộc mạc chân tình mà thấm đẫm tình người, tràn trề như sông nước. "Theo nhau ta thì về, nơi mẹ đưa nôi, nơi sáo diều chơi vơi, có dòng sông bên lở bên bồi... Nơi bền lâu là nơi thâm sâu, thiếu quê hương... ta về đâu...".

Giai điệu tha thiết âm vang trong tôi, lời hẹn... Về quê... Về quê...

(*) Trích ca khúc "Về quê" của nhạc sĩ Phó Đức Phương

Hoài Hương - VietNamNet