Không ít thôn xã hiện nay, cán bộ thôn xã đa số là người của một dòng họ lớn, thế lực mạnh nhất trong thôn xã đó. Hậu quả của nó dĩ nhiên là không thể dễ dàng thấy và lượng hoá ngay được, nhưng nó dần mòn làm cho đời sống nông thôn biến đổi theo những chiều hướng rất đáng quan ngại...

Trưởng công an một xã ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang lấy súng gí vào đầu doạ bắn một người. Phó trưởng công an thôn ở huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị dùng dao chém một người tố cáo tham nhũng.

Còn tại Quảng Nam, cán bộ thôn đã thu tiền của đồng bào khi phát gạo cứu trợ lũ lụt cho họ. Ở một thôn khác thuộc tỉnh Quảng Trị, trưởng thôn đã khai trừ một công dân ra khỏi thôn vì người này đã nói ra sự thật...
 
Những tin tức như thế đã, đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mặt báo. Không thể nói khác đi, rằng đó chính là nạn cường hào mới ở thôn làng hiện nay. Nó góp phần cho thấy, cùng với những đổi thay rất lớn và sáng sủa của nông thôn Việt Nam hiện đại, là những "mảng tối" cần được dũng cảm nhìn nhận, mổ xẻ để có phương án ứng xử thích hợp trong tình hình hiện nay.

Không ít thôn xã hiện nay, cán bộ thôn xã đa số là người của một dòng họ lớn, thế lực mạnh nhất trong thôn xã đó. Hậu quả của nó dĩ nhiên là không thể dễ dàng thấy và lượng hoá ngay được, nhưng nó dần mòn làm cho đời sống nông thôn biến đổi theo những chiều hướng rất đáng quan ngại.

Đó là sự mất đoàn kết, chia bè kéo cánh, sự phân thứ hạng dòng họ, người nghèo ngày càng trở nên yếu thế và khó có cơ hội cất lên tiếng nói bình đẳng trong thôn làng, tích tụ ẩn ức, hiềm khích và động cơ trả thù, v.v... Có thể nói, ở những mức độ khác nhau, dấu hiệu "ma làng" trong đời sống nông thôn hiện nay là có thật ở nhiều nơi.

Trong bối cảnh đó, lẽ ra các cơ quan hữu trách phải đặc biệt quan tâm, xử lý thích đáng, kịp thời những cán bộ biến chất, hách dịch - để góp phần ngăn chặn, răn đe những ông "quan" thôn xã khác. Nhưng xem ra, một số cấp huyện, tỉnh đang rất... nhẹ tay với các cán bộ này.

Ví như xã có ông trưởng thôn "khai trừ ra khỏi thôn người nói ra sự thật", chỉ yêu cầu trưởng thôn kiểm điểm tại chi bộ thôn; và chỉ thế thôi. Còn tại thôn xảy ra vụ khủng bố người tố cáo tham nhũng thì đã hơn hai tháng trôi qua, ông phó công an thôn dùng dao chém người vẫn chưa hề bị xử lý gì.

Xem nhẹ việc xuất hiện và xử lý nhẹ tay với các ông quan thôn, xã này đồng nghĩa với việc khuyến khích nạn cường hào sinh sôi, nảy nở.