|
Quĩ khuyến học khuyến tài của BLL họ Đỗ Việt Nam.
Người xưa đã coi "Hiền tài là nguyên khí quốc gia". Xưa kia ở các làng, các dòng họ thường dành riêng một số thửa ruộng công gọi là "Học điền" để lấy hoa lợi hàng năm dùng vào việc khuyến học. Nhiều trí thức lớn của dân tộc như Mạc Đĩnh Chi, Chu Văn An... đã thành tài nhờ những thửa ruộng học điền như vậy. Ai đã về làng cổ Đường Lâm từng nghe câu "Cờ họ Đỗ, giỗ họ Giang". Họ Đỗ ở đây là họ cụ Đỗ Doãn Chính, ông tổ của dòng họ Đỗ nổi tiếng hay chữ và rất giỏi cờ tướng, Đốc học tỉnh Sơn Tây hồi xưa. Họ Giang là họ của sứ thần Giang Văn Minh, có bà chị gái cúng 400 quan tiền và 2 mẫu ruộng "thượng đẳng điền" cho làng dùng vào việc tế tự và khuyến học. Hẳn nhờ truyền thống hiếu học và chăm lo cho sự học ấy mà làng cổ Đường Lâm xưa nay nổi tiếng là đất văn vật. Ngày nay, trong thời đại mới nhiều dòng họ đã đóng góp xây dựng được quĩ khuyến học khuyến tài (KHKT) của họ mình, họ Đỗ cũng không nằm ngoài trào lưu tốt đẹp đó.
Một trong những phẩm chất quí báu của người họ Đỗ là hiếu học và đề cao việc học. Truyền thống đó được được gìn giữ trong các dòng họ và lưu truyền từ đời này sang đời khác như mạch nguồn không bao giờ cạn. Quĩ KHKT của họ Đỗ Việt Nam bước đầu được hình thành nhờ hảo tâm đóng góp của một số vị trong thường trực BLL, là tiếp nối truyền thống nhân văn đó. Từ nay họ Đỗ Việt nam hình thành nên hệ thống khuyến học, khuyến tài hoàn chỉnh (Quĩ KHKT ở các dòng họ, quĩ KHKT ở các BLL khu vực và bây giờ là quĩ KHKT của BLL họ Đỗ Việt Nam). Thường trực BLL đã bước đầu thông qua dự thảo " Điều lệ về tổ chức quĩ khuyến học, khuyến tài của BLL họ Đỗ Việt Nam" đưa ra lấy ý kiến đóng góp của bà con để chính thức thông qua. Hoạt động của quĩ KHKT của BLL họ Đỗ Việt Nam nhằm tôn vinh các bạn trẻ họ Đỗ có thành tích học tập lao động xuất sắc ở cấp độ quốc gia. Động viên, khuyến khích con em họ Đỗ tiếp bước truyền thống hiếu học và học giỏi của tiền nhân.
Thật vậy, theo sách "Họ Đỗ Việt Nam tập I - Nhà xuất bản VHTT năm 2001" thì trong lịch sử khoa cử Việt nam thời phong kiến nếu chỉ tính các vị đỗ đại khoa (tiến sĩ trở lên), thì họ Đỗ có 99 tiến sĩ, xếp thứ 6 trong số 85 dòng họ có người đỗ tiến sĩ. Có những dòng họ như họ Đỗ ở làng Bồng Trung, huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa nổi tiếng truyền thống hiếu học, với hàng chục vị đỗ đại khoa được ghi danh ở Văn miếu. Có những gia đình như gia đình cụ tiến sĩ Đỗ Túc Khang (1470-1534) ở làng Tác Vĩ, huyện Đông Anh, Hà Nội, cả 05 anh em cùng đỗ tiến sĩ. Sách Đăng khoa lục còn ghi về gia đình họ Đỗ làng An Bài, huyện Phụ Dực, tỉnh Thái Bình có truyền thống hiếu học, học giỏi, đỗ cao. Năm thế hệ cha, con, cháu, chắt, chút liên tục thi đỗ. Một nhà có một Thám hoa, ba Hoàng giáp, ba Tiến sĩ. Hai anh em cùng thi một khoa, cùng đỗ cao, anh Thám hoa, em Hoàng Giáp, cùng vinh quy bái tổ một ngày. Câu đối ở nhà thờ họ ghi lại sự kiện nay như sau:
Toàn tộc lục đại khoa liên đăng ngũ thế
Nhất môn tam Hoàng giáp, hựu trúng tam khôi.
(Năm đời trong một nhà liên tục dự sáu khoa thi lớn (thi Đinh); Một cửa ba Hoàng giáp, một Thám hoa và ba Tiến sĩ).
Trong thời hiện đại khá nhiều người mang họ Đỗ có học vị tiến sĩ, được nhà nước giao chức danh khoa học bậc cao như Viện sĩ, giáo sư, phó giáo sư. Sách "Họ Đỗ Việt Nam tập II- Nhà xuất bản VHTT năm 2004" đã thống kê được danh sách 485 vị họ Đỗ, từ tiến sĩ trở lên. Đây là con số thống kê đến năm 2002, thực tế còn cao hơn.
 |
|
Hoạt động khuyến học của họ Đỗ Quảng Hà, Hải Hà, Quảng Ninh
|
Có được kết quả như vậy là nhờ hồng phúc của tổ tiên để lại, thể hiện trong truyền thống khoa bảng ở nhiều gia đình, dòng họ. Đức hy sinh của ông, bà cha, mẹ cho thế hệ tương lai. Mặc dù kinh tế còn nhiều khó khăn, song đến nay nhiều dòng tộc Đỗ đã xây dựng được ban khuyến học, quĩ khuyến học. Trong đó một số dòng họ có nhiều thành tích khuyến học đã được báo, đài biểu dương và được Website hodovietnam đưa tin như: Tộc Đỗ thôn Thái Lai, xã Hà Nhơn, huyện Hoà Vang, TP. Đà Nẵng (1). Họ Đỗ thôn Bồng Hải, xã Khánh Thiện, huyện Yên Khánh, Ninh Bình (2). Họ Đỗ Quang làng Giẽ, xã Phú Yên, huyện Phú Xuyên, Hà Tây (3). Họ Đỗ Lai thôn Ngọc Than, xã Ngọc Mỹ, huyện Quốc Oai, Hà Tây (4).
Nhờ sự chăm lo của gia đình và xã hội cho sự nghiệp trồng người, trong đó có phần tác động tích cực của các ban khuyến học, nhiều năm qua tuổi trẻ họ Đỗ đã nêu nhiều gương sáng về thành tích học tập. Một số em giành được huy chương vàng trong các kỳ thi quốc tế. Liên tiếp trong 02 năm 2007-2008 các em Đỗ Xuân Bách và Đỗ Hoàng Anh đã giành huy chương vàng ở các kỳ thi Olympic quốc tế về toán và vật lý. Đặc biệt hai em đều là thủ khoa của hai đoàn Việt Nam với số điểm cao nhất. Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, em Đỗ Tuấn Tài đạt điểm tốt nghiệp 58,5 trong đó có 4 môn điểm 10. Tài là một trong 05 gương mặt thủ khoa có số điểm tốt nghiệp cao nhất nước kỳ này (trong đó có một em đạt 59 điểm, bốn em đạt 58,5 điểm). Các em đều sinh ra trong những gia đình lao động bình thường, nhưng thành tích học tập của các em thật đáng tự hào.
Trong kỷ nguyên của nền kinh tế tri thức đang rộng mở, sự học lại càng trọng, hướng đến tương lai cho các em cũng là mang lại tương lai cho đất nước. Vì thế chúng ta cần nhân rộng hơn nữa các ban khuyến học ở các dòng tộc trong nước, để hoạt động khuyến học khuyến tài lan tỏa khắp cộng đồng họ Đỗ Việt nam, cùng nhau động viên con em học giỏi, ngoan ngoãn và tự hào nhớ đến cội nguồn của mình. Kết thúc bài viết nay chúng tôi mong nhận được sự giúp đỡ của bà con họ Đỗ gần xa, chung tay cùng BLL xây dựng quĩ KHKT của BLL họ Đỗ Việt Nam ngày một lớn mạnh như nhiều họ bạn đã làm được.
Ghi chú:
1- Bài "Họ Đỗ - Coi việc khuyến học là trách nhiệm của từng nhà"- Báo Dân Trí.
2- Bài "15 năm hoạt động khuyến học của tộc Đỗ thôn Thái Lai" - Báo Dân Trí.
3- Bài "Hoạt động của Ban khuyến học họ Đỗ Quang Làng Giẽ"- Báo Hội khuyến học Việt Nam.
4- Bài "35 triệu đồng khởi lập quỹ khuyến học" - Báo Hà Tây.
|
|
THƯỜNG TRỰC BAN LIÊN LẠC HỌ ĐỖ VIỆT NAM
ĐIỀU LỆ VỀ TỔ CHỨC QUỸ KHUYẾN HỌC, KHUYẾN TÀI
CỦA BAN LIÊN LẠC HỌ ĐỖ VIỆT NAM
(Dự thảo)
ĐIỀU I: Hiền tài là nguyên khí quốc gia. Hoạt động cơ bản của BLLHĐVN là tụ hội các dòng họ Đỗ để cùng nhau xây dựng dòng họ, phát triển bền vững trong sự nghiệp đổi mới tiến lên của đất nước, lấy Đức lấy Tâm làm nền tảng và để lưu truyền mai sau, đồng thời coi trọng việc khuyến khích mong có được nhiều người phấn đấu cầu tiến bộ. Đó là những người vừa có Tâm, có Đức, vừa có Tài đóng góp công sức vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
ĐIỀU II: Hơn mười năm qua, hầu hết các dòng họ Đỗ Việt Nam ở khắp nơi đã thành lập hội khuyến học, khuyến tài theo hướng trên đây, hoạt động có hiệu quả xã hội thực tế. Để mở rộng và phát huy truyền thống tốt đẹp trên, thường trực BLLHĐVN đã quyết định thành lập quỹ khuyến học, khuyến tài của Họ Đỗ Việt Nam.
ĐIỀU III:Thành phần chính thức của Ban khuyến học, khuyến tài Họ ĐỗViệt Nam gồm có: Trưởng ban thường trực BLLHĐVN là trưởng ban. Các phó trưởng ban TTBLLHĐVN là uỷ viên. Mời một số vị là hậu duệ nội, ngoại của họ Đỗ cùng tham gia với tư cách là thành viên chính thức hoặc thành viên danh dự.
Ban này có nhiệm vụ:
1. Động viên, cổ vũ con cháu các chi tộc họ Đỗ Việt Nam quan tâm tham gia phong trào khuyến học, khuyến tài, bằng nhiều hình thức hoạt động có hiệu quả.
2. Mỗi năm 1 lần, tổ chức trọng thể tặng vật phẩm lưu niệm cho con em người họ Đỗ ở trong nước và ngoài nước có thành tích đặc biệt xuất sắc trong học tập, có những cống hiến khoa học kỹ thuật công nghệ cao có giá trị; đoạt giải cao trong các lĩnh vực thể thao, văn hoá, văn học nghệ thuật, v.v... Việc tuyển chọn này dựa chủ yếu vào kết quả được công bố trên Báo Đài và các dòng họ đề nghị để TTBLLHĐVN xét tặng thưởng.
ĐIỀU IV: Quỹ KH – KT có tài khoản riêng TTBLLHĐVN sẽ quản lý chặt chẽ quỹ này để sử dụng đúng mục đích.
TT BLL HĐVN đề nghị các vị họ Đỗ Việt Nam trong và ngoài nước đóng góp ý kiến để xây dựng Quỹ ngày một phát triển.
Ngày 30 tháng 04 năm 2008
TM. TTBLLHĐ Việt Nam
Trưởng Ban: Đỗ Ngọc Liên
|
