- Đâu đây, một vài cơn gió mùa đông bắc ngấp nghé. Hà Nội vừa trải qua những ngày "đại hồng thủy". Vậy mà trong nỗi lo bộn bề của cuộc sống, người ta vẫn nhớ về mùa thu, vẫn viết về mùa thu sắp qua khi nhìn thấy lá rơi. "Thu đi... cho lá vàng rơi" như ca từ dịu dàng đâu đó...Cái sự vàng úa ấy, có thể hanh hao buồn, có thể nao nao buồn, nhưng vẫn làm lòng người rưng rưng đầy cảm xúc. Bởi đâu đó mơ hồ, một kiếp nhân sinh lại bắt đầu...

"Thu đi...

Ở đó, con người cũng trẻ, họ sống trong những tòa nhà trẻ. Nguồn ảnh: hanoimoi.com.vn

Hà Nội. Từng con gió xoay xoay những cánh lá sấu nhỏ trên đường. Mỗi bước chân tôi như nhẹ nhàng đón gió heo may. Tia nắng vàng trên đầu ngọn sóng, liễu rủ lơ thơ trên mặt hồ soi bóng tháp đồng hồ bưu điện thành phố. Ta yêu mảnh đất này, mỗi nhành cây, mỗi góc phố rêu xanh cổ kính đã đi vào hồn người như những gì hiển nhiên phải thế, nhẹ và ngọt đến nao lòng.

Nơi tôi làm việc nằm trong một khu đô thị mới chứa chan nắng, ăm ắp gió. Ở đó, con người cũng trẻ, họ sống trong những toà nhà trẻ, và tất nhiên cây cối, cảnh quan cũng trẻ. Còn mùa thu vàng thì năm nào cũng thế, cái cảm giác trẻ dường như không tồn tại ở thu, bởi mỗi khi cái hanh hao của mùa heo may chợt đến, cái yếu ớt của những tia nắng chợt đến, trong tôi lại rộn lên cảm xúc kiếm tìm sự bình yên của mỗi con phố nhỏ Hà Nội.

 Tôi thích nhất mùa thu Hà Nội. Dù đi nhiều nơi, nhưng không đâu tôi có được cái cảm giác thanh bình khi lặng ngắm Tháp Rùa, thả hồn mình theo những gợn sóng biếc nơi chân cầu Thê Húc. Một chén nước trà xanh chan chát đầu môi, một thanh kẹo lạc giòn tan, thơm phức ngọt ngào ấm cúng, một đĩa nộm bò khô cay xè góc phố Cầu Gỗ, hay chút lành lạnh trong len áo Đinh Liệt.

Mỗi con phố nhỏ Hà Nội khi nhắc đến tôi thường nhớ và gắn nó với một điều gì đó thân quen. Góc phố Hàng Gai có cà phê Giảng. Hàng Ngang, Hàng Đào sầm uất bán buôn. Hàng Đường ô mai, mứt, bánh. Hàng Buồm kẹo bánh sữa đường. Hàng Điếu gối ga giường đệm...Cũng chẳng biết tự khi nào phố phường Hà Nội mang tên như thế, chỉ biết khi lớn khôn mỗi tên phố ăn sâu vào tôi một miền ký ức. Hàng Quạt, Hàng Chĩnh, Hàng Mắm, Hàng Hành, Hàng Vôi, Hàng Chuối, Hàng Khoai, Hàng Lược...Những con phố "Hàng" nho nhỏ, những ngôi nhà phố cổ  nho nhỏ, thâm trầm vẫn cứ tồn tại với thời gian, duyên dáng và quyến rũ lạ lùng.

Người ta vẫn bảo không mùa thu nơi nào đẹp và đặc biệt như mùa thu Hà Nội. Đơn giản thôi, chỉ là vạt nắng, chỉ là tiếng lá vàng xào xạc hay một cành liễu mải đùa trong gió rớt mình xuống mặt hồ thu. Hay là gói cốm nhỏ xinh xinh với cánh lá sen xanh biếc. Ở đó có hương mùa thu trộn hương cốm non phưng phức, man mác, nồng nồng của lúa mới, của hương sen.

Cảnh sắc đổi màu, lá xanh dần sang vàng ruộm. Nguồn ttvnol.com

Cảnh sắc đổi màu, lá xanh dần sang vàng ruộm, lạ thay, cái vàng ruộm ấy không mang hơi hướng tàn úa, thảm thương mà lại như màu tươi mới. Nhẹ nhàng thôi, những cành hoa sữa trắng ly ty, ngọt ngào trong đêm vắng. Những cây cao, thẳng tắp, thân to khoẻ xù xì, trên đó là những cụm hoa trắng đục đua nhau toả ngát, thi thoảng có bông mải đùa chạy theo gió phủ kín cả gốc cây già.

Bạn đã một lần đi bộ ở một góc Hồ Gươm dọc phố Hàng Khay chưa? Ở đó, mùa thu khi nào cũng rõ là mùa thu nhất. Bởi ở đó có gốc sấu già mỗi bận thu về lại uốn mình trút lá. Ở đó, tương phản rõ nhất sự sâu lắng dịu dàng của mùa thu Hà Nội với sự ồn ào náo nhiệt của con người sống đời nhân thế. 

Không còn tiếng tàu điện leng keng, không còn những cửa hàng bách hoá cũ kỹ. Hà Nội, Thủ đô rộng lớn và sầm uất, nhộn nhạo, cũ mới đan chen. Người Hà Nội như đang ngày đêm miết mải kiếm tìm cho mình một chỗ đứng. Nhưng đâu đó, bên cạnh những hối hả tất bật,  vẫn chợt thấy một nét thanh tao của cụ già thong dong bên chiếc đài nhỏ xinh phát ra những âm thanh quen thuộc. Ta bỗng muốn kiếm tìm những nơi xưa cũ, ngâm mình trong không gian tĩnh lặng để hồi tưởng về một mùa thu vàng Hà Nội sắp đi qua...  

...Cho lá vàng rơi..."

Sớm mai thức dậy, bạn bỗng thấy bầu trời cao và xanh hơn. Gió cứ trêu đùa mơn man trên cánh tay trần thiếu nữ. Nắng đổ ập xuống những vòm nhỏ hanh hao. Bạn cứ cảm thấy Hà Nội hôm nay có gì khang khác. Một Hà Nội nhẹ hơn một chút, trầm hơn một chút và êm dịu hơn một chút.

Lá cuốn nhẹ tênh theo một bánh xe...Nguồn ảnh: tagvn.com

 Nhưng bạn không thể chỉ ra được tường tận cái biến đổi mơ hồ ấy. Cho đến khi bạn dừng lại trước cột đèn đỏ nằm bên cạnh một gốc me già. Bất chợt, bạn thảng thốt ngẩng đầu lên. Lá me đổ ập xuống, chầm chậm, chầm chậm. Người thiếu nữ đưa tay vén hờ tóc còn vương lại vài cánh lá me nhỏ xíu. Thế ra, Hà Nội đã vào một mùa trút lá, một mùa lá rơi...

Bạn hãy dừng xe lại một chút, tạt vào một quán cóc ven đường và nhấp một ngụm trà không đá. Nhưng hãy nhớ chọn cho mình quán cóc dưới gốc cây cổ kính. Sẽ chẳng khó cho bạn đâu để tìm một quán nhỏ như thế. Quán leo teo người. Sau ngụm nước chè đầu tiên, vai bạn đã thênh thênh đôi chiếc lá vàng. Dưới đáy cốc đã kịp in một chút nắng tràn qua kẽ lá. Và bạn có biết mình vừa uống một chút thanh khiết của mùa thu?

Bao người Hà Nội phương xa nhớ một mùa sấu trút lá trên con phố Phan Đình Phùng. Lá trải thảm xao xác bên lề đường. Lá cuốn nhẹ tênh theo một bánh xe vội vã. Lá đùa vui cùng trận gió sang mùa. Lá đang rơi, cứ thảnh thơi như trọn một kiếp luân hồi. Bạn sẽ rất nhớ một gốc sấu cụ thể nào đó có bao nhiêu vết lồi lõm, có những cái rễ sần sùi hay có những con nhện hay làm tổ trong ấy, bởi đó là cây sấu bạn đã trèo cả tuổi thơ. Bạn đã xa Hà Nội. Nhưng chả bao giờ bạn quên được cái thời khắc này đâu...

Tôi đứng bên con phố, bắt gặp một gánh hàng rong trên đôi vai gày bước vội, chợt thấy lòng buốt nhói. Tạt vào quán ven đường gọi một cốc sấu đá. Lạnh đến tê người. Cái vị rân rân đầu lưỡi khiến ta nhớ mẹ, nhớ bà của ta quá. Dáng mẹ ngồi gọt sấu bên bậu cửa. Bàn tay của mẹ thâm đen nhựa sấu. Tôi cứ tự hỏi quê mình giờ cũng đang trút lá, bà có còn đi quét lá tre nữa hay không? Hoá ra Hà Nội mùa trút lá còn cho ta những thời khắc gợi lại trong mình chút thênh thang tuổi thơ.

Lá trải thảm xao xác...Nguồn ảnh: tinypic.com

Hà Nội mùa trút lá, tôi cứ thích dẫn dụ bạn đến những quán cóc vỉa hè. Không biết có phải đó là nỗi ám ảnh về Hà Nội của tôi không. Nhưng có lẽ chính những quán cóc ấy đã tự mang trong mình cả thần sắc của Hà Nội. Có rất nhiều người bạn nói với tôi rằng họ đã rất yêu, rất ước ao một Hà Nội trong những áng văn.

Nhưng họ thất vọng khi đứng trên chính mảnh đất họ từng ước ao ấy. Tôi chỉ cười mà hỏi mình rằng đã bao giờ họ dám dành ra một chút thời gian của những toan tính đời thường mà ngồi trong một quán cóc ven đường thảnh thơi đắm mình trong một Hà Nội mùa trút lá chưa?

Hà Nội có một vẻ đẹp mang nỗi buồn thường trực nhưng buồn hơn vào những mùa trút lá. Bạn chẳng cần là thi sĩ cũng sẽ chẳng cầm lòng được trước một hàng bằng lăng trụi lá, mới hôm nào còn rưng rức tím. Bạn sẽ nhớ lắm một khoảng trời tây bắc xa xôi đã đi qua khi chợt gặp một cây tếch lẻ loi trút lá giữa phố phường Hà Nội. Nhớ một cô gái Thái, nhớ một điệu múa xòe, nhớ một đêm sương. Nỗi nhớ dâng đầy trong kí ức.

Tôi yêu nhất Hà Nội không phải là hương hoa sữa nồng nàn cũng chẳng phải là hoa sưa quí phái bởi nó xa với kí ức của tôi quá. Mà tôi yêu nhất màu lá cơm nguội vàng bên hồ Gươm cổ kính.  Bạn có bao giờ quên một tuổi thơ nhặt quả cơm nguội bắn súng phóc không? Bạn có bao giờ quên cái vị ngòn ngọt, chan chát của thức quả mùa thu ấy hay không?

Tôi gọi Hà Nội mùa trút lá là "mùa nhớ". Mỗi chiếc lá vàng rơi là một nỗi day dứt, một nỗi nhớ, một nỗi buồn. Ai cũng có nỗi nhớ, nỗi buồn riêng mình. Nhưng rồi một ngày nào đó, tôi bất chợt gặp giữa cái xác xơ của cây, là một nhánh mầm. Một ngày nào đó, tôi bất chợt gặp bạn ở một nơi xa xứ, hẳn chúng ta sẽ lại ngồi ôn với nhau kí ức về một Hà Nội mùa lá vàng rơi...Lá rơi, để đâu đó mơ hồ, lại bắt đầu một kiếp nhân sinh... 

• Nghiêm Tuấn Anh- Nguyễn Anh Thế  - VN NET          

Mùa thu Hà Nội qua các ca khúc

Hà Nội vào thu với những cơn gió giao mùa se lạnh, với chút lảng bảng trong sương trên mặt hồ gợn sóng. Những con đường, góc phố, tháp rùa... tất cả đã đi vào lòng người một cách tự nhiên không ồn ào mà sâu lắng.

Hoa Nắng- Ngoisao.net

Biết bao câu hát, vần thơ về Hà Nội đã để lại trong lòng nguời đọc, người nghe một nỗi niềm buâng khuâng da diết, nhớ lắm Hà Nội ơi!

Hà Nội đã vào thu. Thu Hà Nội đã làm nên biết bao ca khúc bất hủ để hôm nay trên mảnh đất xa lạ, nghe lời hát: "Hà Nội mùa này vắng những cơn mưa..." bỗng thấy lòng chùng xuống một nỗi niềm vu vơ.

Hà Nội mùa này... vắng những cơn mưa.
Cái rét đầu đông khăn em bay hiu hiu gió lạnh.
Hoa sữa thôi rơi, em bên tôi một chiều tan lớp.
Đường Cổ Ngư xưa chầm chậm bước ta về. 

Hà Nội ơi, Hà Nội mùa thu thật lạ! Nó như một thứ bùa mê khiến cho những người con đi xa cứ ngóng trông, da diết khôn nguôi. Từng góc phố, quán cóc nhỏ đã đi vào tâm khảm người Hà Nội một điều gì đó đau đáu nơi quê nhà.

Hồ Tây mùa này có còn không cây lộc vừng đứng đợi để ngày sau ta níu bóng quay về, vẫn hẹn ngày trở về với Hà Nội, với mùa thu

Có phải em là mùa thu Hà Nội
Nghìn năm sau ta níu bóng quay về 

Đây những con phố dài, đường Cổ Ngư, bàn chân ai đưa đón, những đêm hẹn hò hơi ấm mãi còn vương... Khi nhắc đến Hà Nội, ta không thể không kể đến những con đường rợp hoa sữa nồng nàn. Bất chợt đâu đâu câu hát cứ ngân dài "em ơi Hà Nội phố".

Em ơi, Hà Nội phố
Ta còn em mùi hoàng lan
Ta còn em mùi hoa Sữa
Con đường vắng rì rào cơn mưa nhỏ
Ai đó chờ ai tóc xõa vai mềm 

Mùa thu lạ lắm, mà mùa thu Hà Nội càng lạ lùng hơn, bởi những chiều hoàng hôn buông, những tia nắng cuối ngày như nét vẽ trên gác chuông nhà thờ phố cổ, cũng là lúc bước chân ta tìm về hối hả phố ngược xuôi dòng người trong cái lạnh se sẽ của những cơn mưa giăng không đủ ướt áo mà ướt lạnh trái tim mình... xa nhau đếm lá đợi mùa của biết bao đôi tình nhân trên góc phố. Mùi ngô nướng thơm lừng quyện trong gió cùng tiếng cười khúc khích bên bếp lửa hồng nơi cuối phố... nụ hôn còn ngọt mãi hương thu.

Mùa thu, cốm đầu mùa dịu ngọt.
Trên cao, hoa sữa hương ngạt ngào.
Hồ Tây chiều hôm nay, nỗi nhớ ai những tháng ngày xưa ấy.
Mưa ngâu rơi, rơi trên mặt hồ.
Gió heo may tím ngát mong chờ.
Tà áo trắng,tóc em bay trong chiều mùa thu.

Để thương lắm đôi vai gầy khi trở gió, em và anh giữa hai đầu nỗi nhớ cùng nhặt lá vàng thu để thì thầm hỏi gió, người có buồn không thu?

Một chiều sương giăng
Bỡ ngỡ em nhìn
Hà Nội ta mùa thu không nỡ
Lá rụng bên đường người có bơ vơ 

Hà Nội vào thu rồi anh có biết không anh? Chiều nay mặt trời đi ngủ sớm, hoàng hôn buông sợi nhớ giữa mặt hồ xanh dịu vợi, lăn tăn con sóng nào soi bóng bên nhau để giờ đây, Hà Nội và em khe khẽ tiếng thở dài mong nhớ. Hoa lộc vừng khoe sắc ven hồ như gợi nhớ, như thầm thì gỡi nỗi nhớ đi xa.

Mênh mông hồ sương thu tan trong gió
Bát ngát trăng ngân một khoảng trời
Một khoảng trời, khoảng tình lắng sâu bao trong đục vơi đầy
Đây Dâm đàn, đây Lãng bạc, ngàn thu qua bao lần sóng gió
Tây Hồ, Tây Hồ, Tây Hồ, Tây Hồ 

Có nỗi nhớ cứ len nhẹ nhàng trong tim mỗi người khi mỗi độ thu về, phải chăng đó chính là nỗi nhớ về mùa thu Hà Nội. Nỗi nhớ gọi tên ai gói trong sắc vàng da diết xào xạc dưới chân mình ... để rồi thầm nhắc "Hà Nội ơi một trái tim hồng".

Hà Nội gió trở mùa, nơi ấy có lạnh không em? Mưa có vô tình đọng rèm mi những hạt nhỏ li ti như những giọt sương mai để mắt ai ngắm nhìn mãi không thôi, em thẹn thùng vờ nhặt cánh hoa rơi. Chiều trên phố em có thầm hát không "Hà Nội ngày chia xa" để rưng rưng nỗi nhớ tràn về trong cơ gió heo may.

Em! em hãy hát lên khúc hát ngày trở lại, để nỗi nhớ chẳng còn chênh chao, anh sẽ về trong vòng tay ấm áp yêu thương.

Ôi nỗi nhớ muôn đời vẫn thế
Như giòng sông Hồng cuộn đỏ mãi trong tôi
Voi va trở về vội vã ra đi
Chẳng thể nào qua hết từng con phố
Nhưng còn đó mua thu, mùa thu đầy gió
Và rêu phong bên những gốc cây già
Vội vã trở về cùng tháng năm xưa 

Quê hương với bốn mùa thay đổi sao lòng ta cứ vương vấn bởi mùa thu? Có lẽ mùa thu với chút se lạnh, chút vu vơ buồn mang mác trong từng chiếc lá rơi, từng hạt mưa thu đã làm nên những cảm xúc trong thi ca để mỗi lần bất chợt đâu đây thoảng câu hát ngân dài trên phố lại đưa ta về với những kỷ niệm thân quen cùng những dấu yêu thuở nào. Để một lần thôi nghe em hát, lại ước ao mình được trở về, được đến với Hà Nội, với mùa thu nơi ấy, để một lần thôi đuợc ngắm nhìn mặt hồ Gươm gợn sóng, được đắm chìm trong cái lảng bảng của mùa thu Hà Nội, lòng thầm hỏi em ơi có về cùng thu!

Cứ thế những ca khúc như gọi mời, như níu kéo bàn chân ta trở về với Hà Nội để thấy Hà Nội hôm nay và mai sau mãi mãi là một trái tim hồng trong lòng mỗi người Hà Nội khi mỗi độ thu về.

(Hình ảnh trong bài sưu tầm)